Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің канонерлік қайығы

USS Helena (PG 9) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Уилмингтон» класындағы канонерлік қайығы. Ол испан-американ соғысына қатысып, көп жылдар бойы Қиыр Шығыста қызмет етті. (PG 9) Монтана штатының астанасының атымен аталған бес әскери кемелердің біріншісі болды. Канонерлік қайық 1896 жылдың 30 қаңтарында «Ньюпорт Ньюс Шипбилдинг Ко.» компаниясымен суға түсірілді. Оған Хелена қаласының мэрінің қызы Агнес Белл Стил демеушілік етті. 1897 жылдың 8 шілдесінде командир Уильям Т. Суинберннің басқаруымен Нью-Йорк теңіз кемежайында қолданысқа берілді. Сол жылғы АҚШ Әскери-теңіз институтының баяндамаларында былай деп жазылған:

Ол кең және жақсы желдетілетін жайлардың қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін, миссионерлер сияқты босқындарды қамтамасыз етуге және үлкен десант тобын тасымалдауға мүмкіндік беру үшін жобаланған. Оның экипажынан басқа көптеген адамдарға орналасуға жағдай жасалған, сондай-ақ ол әдеттен тыс үлкен кемелерді тасымалдайды, оның бу кескіші мен желкенді қайығының әрқайсысы 33 футқа жетеді, яғни ең ауыр соғыс кемелеріне берілетіндей үлкен.

Испан-Америкалық соғыс

Еленаның алғашқы тапсырмасы Солтүстік Атлантика флотында болды, негізінен отандық суларда теңіз жүрді. Испания-Америка соғысы кезінде ол Куба суларында тұрды, онда бірнеше рет қақтығысқа түсті. 1898 жылдың 2-3 шілдесінде ол Тунас фортындағы жау батареяларымен атысты. 18 шілдеде ол Мансанильо портын жауып тастаған эскадраның бір бөлігі болды, үшінші Мансанильо шайқасында он кемені батырып немесе жойды.

Филиппин-американ соғысы

Испания-Америка соғысының соңында АҚШ-тың алдында тұрған басты мәселе – филиппин-американ соғысы еді. Осы көтерілісті басуға көмектесу үшін «Хелена» 1898 жылғы 3 қарашада Бостоннан Азия эскадрильясына, Суэц каналы арқылы жолға шықты және 1899 жылғы 10 ақпанда Филиппинге жетті. 21 мамырда ол испандықтардың Жолодан эвакуациялануына және оларды ауыстыру үшін американдық әскерлердің жағаға қонуына куә болды. Маусым айында «Хелена» Манила шығанағындағы басқа кемелермен бірге Маниладан оңтүстікке қарай Кавите провинциясына жасалған шабуыл кезінде армияны қолдады. Оның десанттық тобының бірі 13 маусымда Запоте өзені бойындағы мықты бекіністерді басып алып, әскерлерді жағаға шығарды. 7 қарашада «Хелена» Лингэйен шығанағындағы Сан-Фабианды бомбалады және 45 жылдан кейін АҚШ әскерлері тағы да шабуылдайтын жағажайларда 2500 әскердің жағаға қонуын қамтамасыз етті.

Соғыстан кейінгі

Елена өзінің әскери қызметінің қалған бөлігінде Америка азаматтарының өмірін және мүдделерін қорғаумен айналысты, Қиыр Шығыста қалды. Ол 1900 жылдың қазан айынан 1902 жылдың желтоқсанына дейін Қытай суларында қызмет етті, содан кейін 1903 жылдың наурызына дейін Филиппинге қайтып оралды, одан кейін Қытай жағалауына қайтты. 1904 жылдың желтоқсанында ол тағы да Филиппиндегі Кавитеде тоқтады, ал 1905 жылдың 19 сәуірінде қызметтен шығарылды. "Елена" 1906 жылдың 16 шілдесінде қайтадан қызметке кірісті және 1907 жылдың маусымына дейін Азия станциясында теңіз жүрді. Осы уақыттан бастап, жөндеу жұмыстары арасында, "Елена" Оңтүстік Қытай патрулі және Янцзы өзені патрулінде қызмет етті. 1929 жылдың 29 маусымында кеменің күші азайтылды, бірақ ол 1932 жылдың 27 мамырына дейін Оңтүстік Қытай патрулінде қызметін жалғастырды, содан кейін қызметтен шығарылып, Кемелер тізілімінен алынды. Қаңбалы қайық 1934 жылдың 7 шілдесінде сатылды.