Кіріспе
Американдық футболшы, спорт комментаторы және актер (1935–2012)
Александр Джордж Каррас (15 шілде 1935 – 10 қазан 2012) – американдық кәсіби футболшы, кәсіби күрескер, спорт комментаторы және актер. Ол төрт мәрте Pro Bowl-ға шақырылып, Ұлттық футбол лигасының (NFL) «Детройт Лайонс» командасында қорғаныс шебуші ретінде 1958 жылдан 1970 жылға дейін өнер көрсетті. Ол Колледж футбол Даңқы залының мүшесі және ғасырлық топта Профутбол Даңқы залына сайланды. Актер ретінде Каррас 1974 жылғы «Жарқын атқыштар» комедиялық фильмінде Монго рөлін ойнады. Ол «Вебстер» (1983–1989) ABC комедиялық сериалында Джордж Пападополис, Вебстер Лонгтың (Эммануэль Льюис) асырап алған әкесі рөлінде әйелі Сьюзан Кларкпен бірге ойнады. Каррас сондай-ақ Джули Эндрюс пен Джеймс Гарнердің қатысуымен түсірілген «Виктор/Виктория» фильмінде де маңызды рөл ойнады.
Ерте өмір
Индиана штатының Гари қаласында туып өскен Джордж Каррас Гари қаласында медициналық практика ашқан, бірақ Алекс он үш жасқа келгенде қайтыс болды. Сол кезде Алекс Каррас үйінің жанындағы тұрақта ағаларымен бірге және оларға қарсы футбол ойнауды үйреніп, дамыды. Ол Гари қаласындағы Эмерсон орта мектебінде төрт рет Индиана штатының құрама командасына іліккен. Каррас орта мектепте бейсбол, жеңіл атлетика, күрес және баскетбол сияқты көптеген басқа да спорт түрлерінде өте жақсы нәтижелер көрсетті. 1954 жылы мектепті бітірді.
Колледж мансабы
Оның ағалары Лу (кейін Редскинс командасының мүшесі болатын) және Тед (кейін Медведьлер және Арландар командаларында ойнаған) Пердью университетінде ойнаған, бірақ кейін Тед Индианаға ауысты. Алекс бұл жағдайды "Индиананың оны тартуға қолайлы жағдайда болуымен" байланыстырды. Орта мектепті бітіргеннен кейін көп ұзамай, Айова Хоукиз командасының үш жаттықтырушысы Каррасты оның ағасы Луидің үйінде ұшақпен кездесіп, оны Айова штатының Спенсер қаласына ұшырып әкелді, ол жазда осы қалада жасырын болды. 1971 жылы «Детройт еркін баспасөзінде» (кейін Айова-Ситидегі «Пресс-Ситизен» газетінде қайта басылған) Каррас: «Люи оған уайымдамауды айтса да, ешкім менің қайда екенімді білмеді, тіпті анам да. Көрінетін болса, Айова штаты бір нәрсені ойлап тапқан, мен жағдайды ушықтыруға ниетім жоқ. Мен тек Луи түсіндіргендей, Айовадағы адамдар отбасы үшін жағдайды жеңілдетуге қатысты, сондықтан мен кетіп қалдым. Бұл қиын жылдардың бастауы болды», – деді. Каррас Айовада оқумен, үйі сағынумен және жаттықтырушысы Форест Евашевскиймен күресті. Ол мектептегі бірінші жылында «Сигма Ну» студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Каррас, егер грек театрының иесі Эрни Панноспен, сондай-ақ Кал Джонс пен Боб Коммингспен дос болмағанда, Айовадан кетіп қалар еді. Каррас 1955 жылы Айовада екінші курста жаттығуларға салмағы артық келді. Оған сол жылы кәсіби футболда табысқа жету үшін салмақ қосу қажеттігі туралы кеңес берілді, бұл оны Айова жаттықтырушылар тобы күткен 225-230 фунтқа қарағанда, 260-270 фунт салмақта лагерьке хабарлауға итермеледі. Каррас сол маусымда да аяқ сүйегінің сынығынан зардап шекті. Маусымның соңғы ойынында ойнамағаны үшін Каррас Евашевскийге аяқкиім лақтырып, командадан кетті. Каррас 1955 жылғы маусымда футболдан хат алмады. Каррас жазғы сабақтарға қатысып, артық салмағын жоғалтып, футбол командасына қайта қосылды, бірақ бұрынғы шиеленіс қайтадан пайда болды. Евашевский Каррасқа 1956 жылғы маусымның алғашқы ойынында Индианаға қарсы, ол ағасы Тедке қарсы алаңға шығады деп уәде берді. Бірақ Евашевский Каррасты негізгі құрамда ойнатпады, ал Каррас командадан қайта кетті. Бұл жолы Каррас Евашевскийге жаттықтырушы ретінде ғана сөйлесуге уәде бергеннен кейін ғана оралуға келісті. (Евашевский Карраспен қандай да бір арнайы келісімге келгенін жоққа шығарды.) Айова 1956 жылы Үлкен Он турнирінде Миннесотаға 7:0 есебімен жеңіске жетті. Содан кейін Хоукиз Огайо штатын 6:0 есебімен жеңіп, Биг Тен турнирін жеңіп алды және Айованың алғашқы Роуз Боулға қатысуын қамтамасыз етті. Каррас ойынды соңғы сәтте сақинамен аяқтады. Айованың 1956 жылғы соңғы тұрақты маусымдағы ойыны үйде Нотр-Дам командасына қарсы 48:8 есебімен жеңіске жетті. Каррас оны өзінің ең үлкен колледж жеңісі деп атады, «Каррас әрқашан Нотр-Даммен бәсекелестікке ие болды. Мектеп үйімізден 97 шақырым жерде орналасқан еді, сондықтан біз оларға кез келген сабақта жеңіске жетуді қаладық». Алайда, ойыннан кейін Каррас Евашевскиймен физикалық төбелес жасады. Каррас Роуз-боулға сапарынан да ләззат алмады. «Пасадена мен бұрын-соңды көрмеген ең жалықтыратын қала болды», – деді Каррас. Каррас «Хоукиз» командасына Орегон штатын 35:19 есебімен жеңіп, Роуз-боулды жеңіп алуға көмектесті. Ол 1956 жылы бірінші команданың құрамында болды. Каррас 1957 жылдың жазында грек тегіндес американдық жеңіл атлетика командасымен бірге болды. Ол ядроны лақтыруға қатысып, 16 метрге лақтырды. 1957 жылы Каррас өзінің жоғары сыныптық маусымында елдегі ең басым линейник болды, Аутленд кубогын жеңіп алды және Хейсман кубогы үшін дауыс беруде екінші орын алды. Каррас, Огайо штатының tackle Джон Хикс (1973 жылы) және Мичиганның edge rusher (2021), Хейсман кубогы дауыс беруінде осындай жоғары нәтиже көрсеткен төрт линейниктің үшi. (Леон Харт, Нотр-Дамның аяғы, 1949 жылы Хейсман кубогын жеңген жалғыз линейник болды.) Сонымен қатар, Каррас 1957 жылы Американың бірінші командасының мүшесі болды. «Аққу» командасының әріптесі Рэнди Дунканның айтуынша, Каррас Евашевскийді жек көреді және әлі де жек көреді. Менің ойымша, Каррас Ивиді жек көруінің көптеген себептері бар. Иви барлық адамның артына түсіп, Каррастың артына түсіп жатты. Каррас футболдың керемет ойыншысы еді, бірақ ол шабуыл жасауды ұнатпады, сол кезде екі жаққа да жүруге тура келді. Сондықтан ол ешкімді тоқтатқан жоқ. Ол ойыншыларды қуып, қорғаныста ойнағысы келді.
Karras hated Evashevski, and he still does. I think Karras hated Evy for a lot of reasons. Evy was on everybody's back, and he was on Karras' back big time. Karras was a great football player, but he didn't really like offense and, in those days, you had to go both ways. So he didn't block anybody. What he wanted to do was chase down quarterbacks and play defense.
Кәсіби футбол
NFL карьерасы басталғанға дейін Каррас 1957 жылдың 13 желтоқсанында кәсіби күрескер ретінде келісімшартқа қол қойды және алты айлық маусым ішінде 25 000 доллар тапты. Каррас 1958 жылғы НФЛ драфтында «Детройт Лайонз» командасының он бірінші таңдауы болды. Ол «Виннипег Блю Бомберс» (Канада футбол лигасы) ұсынысын қабылдамай, «Арыстандармен» келісімшарт жасасты. Ол тез арада НФЛ-дегі ең мықты қорғаныс шебушілердің біріне айналды және барлығы 12 маусым (1958–1962, 1964–1970) «Арыстандар» сапында ойнады. 1958 жылы чемпиондыққа таласқан «Арыстандар» қатарына қосылған жаңа ойыншы ретінде Каррас жаттығу лагерінде супержұлдыз квотербек Бобби Лейннің алаңнан тыс көмекшісі, жүргізушісі және серігі ретінде қабылданды, ол өзінің әйгілі түнгі кештерімен танымал болды. Көптегендердің айтуынша, Каррас Лейннің түні бойы ауыр ішімдіктен кейін қалпына келу қабілетіне таң қалды және келесі күні жаттығуларда немесе ойындарда тиімді жұмыс істей алды. Каррас өзінің түнгі клубтарды аралап жүруінің нәтижесінде жиі мас күйде болғанын мойындады. Лейн 1958 жылғы маусымның басында «Питтсбург Стиллерс» командасына ауыстырылды, ал Каррас ақырында өзі жетекші орынға ие болды. 1963 жылдың 7 қаңтарында Каррастың Детройттың «Линделл AC» барындағы үлесіне қатысты дау туды, себебі лига шенеуніктері құмар ойындар мен ұйымдасқан қылмыс ықпалы туралы хабарларға байланысты оған сол жердегі қаржылық мүдделерін сатуға кеңес берді. Барынан бас тартудың орнына зейнеткерлікке шығуға дайын екенін мәлімдегеннен кейін Каррас НФЛ ойындарына ставкалар жасағанын мойындады және лига оны «Грин-Бэй Пэккерс» командасының қақпашысы Пол Хорнунгпен бірге бір маусымға (1963) шұғыл түрде тоқтатты. Тоқтатылған кезінде Каррас кәсіпқой күреске оралып, Дик Брюзер сияқты есте қаларлық кейіпкерлермен күресті. Ол Хорнунгпен бірге 1964 жылдың 16 наурызында НФЛ комиссары Пит Розельдің бұйрығымен қайтадан жұмысқа орналастырылды. 1964 жылы ойынға оралғаннан кейін Каррас бір рет ресми тұлғадан ойын алдындағы тиынды лақтыруға шақырылғанда бас тартты. «Кешіріңіз, мырза», - деді Каррас. «Мен құмар ойындарға қатыса алмаймын». Бірінші жылы бас бапкер Джордж Уилсонға наразылық білдірген ойыншылардың наразылығы Каррастың алмасуды сұрауына әкелді. Алайда, «Арыстандар» маусымнан кейін Уилсонды жұмыстан босату арқылы мәселені шешті. 1960 жылдан 1966 жылға дейін, 1963 жылғы тоқтатылудан басқа, ол Роджер Браунмен бірге ойнады, Браун «Лос-Анджелес Рамс» командасына ауысқанға дейін қорғаныс шебушілердің мықты жұбын құрады. Жаңа бас бапкер Гарри Гилмердің басшылығымен тағы бір даулы маусымнан кейін Каррас өзінің опциясын пайдаланып, бұрынғы бапкері Уилсон басшылығындағы «Майами Долфинс» (Американ футбол лигасы) командасымен келісімшартқа отыруға дайын екендігі туралы хабар тарады. Керісінше, Каррас 1966 жылдың 20 мамырында «Арыстандармен» жеті жылдық келісімшартқа қол қойды, ал Уилсон Каррас Майамимен келісімшарт жасау қаупін Детройтпен үлкен келісімшарт жасау үшін пайдаланғанын мәлімдеді. Жаңа келісімшартқа қарамастан, Каррас пен Гилмер маусым ортасында ұрысқандықтан келіспеушіліктер сақталды, бапкер ардагер қорғаныс шебушісін босатуға дайын екендігі айтылды. Бұрынғыдай, бапкер кетеді, Каррастың бұрынғы командаласы Джо Шмидт Гилмердің орнын басады. 1967 жылдың 4 маусымында Каррас тағы да жаңа бизнес-жобаға жұмыс істеу үшін зейнеткерлікке шығатынын мәлімдеді; бірақ жаттығу лагері басталғаннан кейін Каррас қайтадан «Арыстандармен» бірге болды. Бұл маусым алдындағы кезеңде ол «АФЛ Бронкос» «Арыстандарды» жеңсе, Денверден жаяу оралатынын әзілдеп айтты. Осы оқиға орын алғанда, Каррас сөзін кері алып, команда ұшағымен үйге ұшып кетті. Ол 1967 жылдан 1969 жылға дейін үздік ойыншы ретінде танылды. 1970 жылғы плей-оффтың дивизиондық кезеңінде тачдаунға жол бермегеніне қарамастан, «Арыстандар» «Даллас Каубойс» командасынан 5:0 есебімен жеңілді, бұл оның алғашқы және соңғы плей-офф ойыны болды. 1971 жылғы маусым алдындағы кезеңнен кейін, алдыңғы жылы алған тізе жарақатын емдеп жатқанда, Каррас қыркүйек айының ортасында босатылды, осылайша 36 жасында ойыншылық карьерасын аяқтады. 1958 жылдан 1970 жылға дейін «Арыстандар» 13 жылдың алтысында .500 көрсеткіштен жоғары болды және тек 1970 жылы, Каррастың соңғы жылы 10–4 есебімен плей-оффқа бір рет қана шықты. 1970 жылдан басқа, олардың ең жақсы жылдары 1962 (11–3) және 1969 (9–4–1) болды. 1962 жылы «Арыстандар» қорғанысы 177 ұпай (12,6 ұпай/ойын), 1969 жылы 188 (13,4 ұпай/ойын) және 1970 жылы 202 (14,4 ұпай/ойын) жіберді; үш жылдың барлығында олар Каррас бастаған қатал және мықты қорғаныс желісінің арқасында НФЛ-де екінші орында болды. Оны «темір адам» деп атады, сондай-ақ жанкүйерлер оған «Твинклтоуз» деген лақап ат қойды және ол 12 НФЛ маусымында және өткізген 161 ойынында жарақаттан тек бір рет қана қалысты, бұл «Арыстандар» тарихындағы ең көп ойын өткізген ойыншылардың он бесіншісі. Ол төрт рет Pro Bowl-ға қатысты, ал Даңқ залы оны 1960-шы жылдардың үздік командасының мүшесі деп атады. Кәсіби футбол зерттеушілер қауымдастығы Каррасты 2006 жылғы PRFA Hall of Very Good класына енгізді. 2020 жылдың 15 қаңтарында Каррас ғасырлық мүше ретінде Pro Football Hall of Fame-ге сайланды.
Кино және теледидар
Каррастың әзіл-қалпына жазушы Джордж Плимптонның назары ауды. Ол 1963 жылдың жазында «Қағаз арыстан» кітабы үшін «Арыстандармен» жаттығу кезінде Каррас туралы көптеген әңгімелер естіді. Каррас өзі де уақытша шеттетілгендіктен, Плимптонның «Арыстандар» командасымен жаттығу лагерінде болмады, бұл оны бұрынғы (және болашақ) командаластары арасында әңгімелердің тақырыбына айналдырды. 1968 жылы кітаптың фильмге түсірілген нұсқасы шыққанда Каррас кинодағы дебютін өзінің рөлімен бастады. 1971 жылы «Арыстандар» командасынан босатылғаннан кейін ол Джонни Карсонның «Tonight Show» бағдарламасында бірнеше рет пайда болды, сондай-ақ «Мэри Тайлер Мур шоуында» шағын рөл ойнады, Роданың Нью-Йоркке оралуымен аяқталатын қоштасу кешінде көрінді. Каррас көп ұзамай актерлік өнерге толыққанды берілді, 1973 жылы «500 фунттық ертегіде» Хью Рей Федер есімді Теннесси штатынан шыққан, Олимпиада чемпионы болған ауыр атлетті ойнады. Ол ABC телеарнасының «Қиын жағдай» фильмінде Клинт Уокерге қауіп төндірген зұлымды ойнады. Бір жылдан кейін, 1974 жылы, Батыстың пародиасы «Жалынды атқыштарда» есте қаларлық, бірақ шағын рөлге ие болды: өте күшті және ақылы баяу Монго атты қарақшы, қалаға үлкен брахманға мініп кірді (үстіне «иә» және «жоқ» белгілері салынған), бір соққымен жылқыны құлатты. (Монго таңқаларлықтай философиялық болды, «өмір ойынындағы мен тек қана қанағаттандырылатын пешкамын» деді. Бұл сөз Каррас қайтыс болғаннан кейін көп еске алынды.) 1974 жылы ол «М*А*С*Х» сериалындағы Лайл рөлін ойнады, оны Хоуки Пирс құтқарды. Сол жылы қыркүйек айында ABC телеарнасы Гарри, Индиана штатының тумасы Фред Уильямсонды (Дон Мередиттің орнына) «Дүйсенбі түнгі футбол» бағдарламасының комментаторы ретінде шақырып алды. 1972 жылы Каррас Онтарионың Виндзор қаласында CKLW TV арнасындағы CBC филиалы үшін жергілікті апталық футбол бағдарламасын жүргізді, «Алекс Каррас футбол шоуы»; оның бағдарламасы әдетте CBC-нің сәрсенбі кешкі CFL трансляцияларынан бұрын көрсетілетін. 1973 жылы Каррас 8 қаңтарда Роуэн мен Мартиннің «Күлкілі шоуында» бірнеше рет камео рөлдерін ойнады. Каррас актерлік өнерге оралып, «Поркидегі» шериф Уоллес (оның әйелі Сьюзан Кларк та ойнады) және «Жүз жылдықтағы» батыс қоныс аударушысы Ханс Брумбо сияқты рөлдерді ойнады. Ол 1982 жылы Блейк Эдвардстың «Виктор/Виктория» фильмінде Джеймс Гарнердің жасырын гей күзетшісін ойнады. Каррас 1984 жылы «Барлық қиындықтарға қарсы» фильмінде Джейк Уайздың (Джеймс Вудс ойнаған) оң қолы Хэнк Салли рөлінде қараңғы кейіпкерді сомдады. 1975 жылы Каррас MNF әріптесі Говард Козельдің сәтсіз болған «Saturday Night Live with Howard Cosell» шоуында Монго сияқты парик киіп, «The Eagles» тобымен бірге «Already Gone» әнін жағажайда орындады, ал топ мүшелері сол әнге байланысты «Алекс Каррас Блюз тобы» деп аталатын футболкалар киді. Каррас кейін 1985 жылы NBC-нің «Saturday Night Live» бағдарламасын жүргізді. Каррас теледидарда «The Cache» эпизодындағы Дэниел Бунда, «Springtime» эпизодындағы M*A*S*H, «The Odd Couple» және «Match Game '75» эпизодындағы шағын рөлдерде пайда болды. Ол сондай-ақ 1975 жылы Schaper компаниясы шығарған «Супер Жок» спорттық ойыншықтар желісінің жарнамаларында «Супер Жок» кейіпкерін ойнауға келісім берді. 1977 жылы ол «Ақылсыз бұқа» телефильмінің басты рөліне таңдалды. 1979 жылы ол «Жүз жылдық» телесериалында картоп шаруасы Ханс «Картоп» Брумбо рөлін ойнады. Ол La Z Boy креслоларын жарнамалап, Майами Дельфинс командасының жаттықтырушысы Дон Шула және Нью-Йорк Джетс командасының легендасы Джо Намат сияқты NFL-дің көрнекті тұлғаларымен бірге түсті. 1980 жылдары Каррас «Вебстер» телесериалында Джордж Пападополис рөлін ойнап, үлкен жетістікке жетті, ол атақтың (Эммануэль Льюис) асырап алған әкесінің рөлінде өзінің жұмсақ жағын көрсетті. Оның әйелі Сьюзан Кларк сериалда оның әйелінің рөлін ойнады; Каррас пен Кларк осы сериалды өздерінің Georgian Bay Entertainment продюсерлік компаниясы арқылы жасады. Екеуі 1975 жылы CBS арнасы үшін түсірілген «Бейб» телефильмінің түсірілімдері кезінде танысты.
Жазу
Джордж Плимптонның 1966 жылы жарық көрген "Кәдеби арыстан" атты деректі кітабының кейіпкерлерінің бірі болғаннан бөлек, ол Плимптонның 1973 жылғы "Ашулы қаздар мен аюлар" кітабының екі басты кейіпкерінің бірі болды, онда Детройт Лиондарынан Джон Горди Каррасқа қарағанда "аю" рөлін сомдады, ал Каррас – "ашулы қаз" болды. Каррас бір ұлына Плимптонның құрметіне есім қойды. Детройт Лиондарындағы соңғы жылдары Каррас өзінің басынан өткендерін күнделік түрінде жазып, оны "Детройт еркін баспасөзінде" жариялады. Содан кейін ол "Тіпті алыптар да жылайды" (1978) атты естеліктер кітабын және "Сесенбі түнгі футбол" (1991) атты роман жазды.
Құрметтер
1989 жылы «Hawkeye» футболының 100 жылдығын мерекелеумен бірге Айова «Hawkeye» жанкүйерлері барлық уақыттардың командасын сайлады. Команда құрамында шабуыл мен қорғаныста 11 ойыншы, екі доп тепкіш және жанкүйерлердің зор қолдауын алған 15 ерекше ойыншы болды. Каррас қорғаныс шебінің ойыншысы ретінде командаға сайланды. Ол 1977 жылы Айова спорттық даңқ залына, ал 1991 жылы Колледж футболының даңқ залына енгізілді. 2014 жылдың 12 желтоқсанында Big Ten Network онлайн дауыс беру нәтижесі бойынша Каррасты «Айова футболының Рашмор тауы» деп атады. Каррасқа Нил Кинник, Чак Лонг және Тим Дуайт қосылды. 2018 жылдың 28 қазанында «Детройт Лайнз» Каррасты, сондай-ақ бұрынғы «Детройт Лайнз» ойыншылары Герман Мур мен Роджер Браунды франшизаның құрмет сақинасына енгізді. 2020 жылдың 15 қаңтарында NFL Каррас Кантонға енгізілгенін жариялады.
Кейінгі қызметі
Каррас 2007 және 2008 жылдары қысқа мерзімге футбол жаттықтырушысы болып жұмыс істеді. Ол SIL ұйымында Боб Ломбардидің ассистенті ретінде жұмыс істеді. Ол Оңтүстік Каролина штатының Сурфсайд-Бич қаласында "The Cow" деп аталатын балмұздақ дүкенінің иесі болды.
Жеке өмір
Каррас екі рет үйленген. 1958 жылы ол Джоан Юргенсенге үйленді, олардың бес баласы болды. 1975 жылы олар ажырасты. 1980 жылдың 21 наурызында актриса Сьюзан Кларкқа үйленді және олардың бір қызы болды.
Ауру және өлім
Қартайған шағында Каррас денсаулығына байланысты ауыр проблемаларға тап болды, оның ішінде деменция, жүрек ауруы және қатерлі ісік. Каррас 2012 жылдың басында NFL-ге қарсы сотқа жүгінген 3500 бұрынғы NFL ойыншысының бірі болды, бұл соттың себебі - шайқастар мен басқа соққылардан туындаған ұзақ мерзімді зиян. 2012 жылдың 8 қазанында досы Том МакИнерни Каррасқа бүйрек жетіспеушілігі диагнозы қойылғанын хабарлады. Ол Калифорния штатының Санта-Моника қаласындағы Сент-Джонс денсаулық орталығында емделді, содан кейін паллиативтік күтімге жіберілді. Отбасымен Лос-Анджелестегі үйіне қайтқаннан кейін, Каррас 10 қазанның таңертеңгі сағаттарында дүние салды.