Кіріспе

USS Tortuga (LSD 26) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен кеме. Ол испан саяхатшысы Понсе де Леон 1513 жылы ашқан Флорида штатының Ки-Вест қаласынан батысқа қарай 60 шақырым қашықтықта орналасқан құрғақ Тортуга аралдарының тобының құрметіне аталған әскери кеме болды. "Тортуга" кемесінің құрылысы 1944 жылдың 16 қазанында Бостон теңіз кеме жасаушылығында басталды, 1945 жылдың 21 қаңтарында суға түсірілді, Джордж Т. Пейн әйелі демеушілік етті және 1945 жылдың 8 маусымында қолданысқа берілді.

1945-1947 жылдар

Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы кезеңінде тапсырылған "Тортуга" кемесі Вирджиния Кейпс аймағында сынақтан өтті және 15 тамыз 1945 жылы Тынық мұхитының соғыс аймағына жол тартқанда, Жапонияның капитуляциялағаны туралы хабарды алды. Доктан түсірілетін кеме жақын арада Окинавадағы Бакнер шығанағына жетіп, содан кейін Корея және Қытай суларында кішкентай кемелерді жөндеумен айналысты және Тынық мұхиты флотының десант күштеріне қарасты мобильдік қолдау бөлімінде қызмет етті. Бастапқыда Кореяның Цинсен (қазіргі Инчон) қаласынан жұмыс істеген "Тортуга" кейіннен Қытайдың Цинтао, Таку және Шанхай қалаларынан, Гонконгтан және Жапонияның Йокосукадан қолдау миссияларын жүзеге асырды. 1947 жылдың көктемінде кеме Гуам және Перл-Харбор арқылы АҚШ-тың батыс жағалауына қайтып оралды және 18 тамыз 1947 жылы Сан-Диегода демобилизацияланып, резервке қойылды.

1950-1953 жылдар

1950 жылы жаз айында Солтүстік Корея мен Оңтүстік Корея арасында азаматтық соғыс басталғаннан кейін, "Тортуга" 1950 жылдың 15 қыркүйегінде қайтадан қолданысқа енгізілді. Корея соғысының нәтижесінде Әскери-теңіз күштерінің амфибиялық кемелерге деген қажеттілігі артып, қайта жабдықталған десант кемесі догы қысқартылған жөндеуден өтіп, 29 желтоқсанда Жапонияға аттанды. Перл-Харбор және Эниветок арқылы өтіп, 1951 жылдың 3 ақпанында Сасебоға жетті. "Тортуга" стратегиялық маңызы бар Инчон портын қайта басып алу операциясына дайындық ретінде жасалған алдамшы десантқа қатысты. Осы кезде барлау мәліметтері бойынша, Қытай коммунистері Американың Кореядағы соғысқа ден қоюын пайдаланып, Тайвань бұғазы арқылы ұлтшылдар бақылауындағы Формозаға шабуыл жасауы мүмкін еді. Американдық стратегиялар осындай әрекетте коммунистік қытайлар көптеген теңізге жүзуге арналған жонктерді пайдаланады деп болжады, себебі Корея жағалауындағы операцияларда осындай кемелердің батып кетпеуі анықталған еді. Сондықтан "Тортуга" Инчон портының түбінен сегіз 60 футтық жонкті көтеріп, оларды Йокосукаға жеткізіп, оларға қарсы қай қару-жарақ тиімді екенін анықтау үшін зерттеді. "Тортуга" 1952 жылға дейін Қиыр Шығыста болды және тағы екі рет Кореяға сапар шекті. Бірінші сапарында десант кемесі Инчонда қолдау көрсетті, ал екіншісінде 1952 жылдың 13-16 қазанында Солтүстік Кореядағы Коджодағы ірі десанттық алдамшы операциясына және қараша мен желтоқсан айларында Вонсан маңындағы миналарды қолдау операцияларына қатысты. 1953 жылы "Тортуга" Панмунджом келісімінен кейін корейлік соғыс тұтқындарының айырбастау операциясына қатысып, сонымен қатар Қиыр Шығыста және АҚШ-тың батыс жағалауында десанттық жаттығулар мен маневрлер жүргізді.

1954-1964 жылдар

1954 жылы Tortuga тағы да Батыс Тынық мұхитына (WestPac) жіберілді. Француздар мен Вьетмин арасындағы қақтығыстарды аяқтаған Женева келісімдеріне қол қою екі Вьетнамның құрылуына әкелді – Солтүстік және Оңтүстік. Біріншісі коммунистердің бақылауында болса, екіншісі коммунистік емес көшбасшылармен басқарылатын болды. Йокосукадан Хайфонгқа бағытталған Tortuga 1954 жылғы 21 тамызда француз азаматтарын эвакуациялауға, сондай-ақ солтүстікте қалуды қаламаған вьетнамдықтарды көшіруге қатысу үшін мақсатына жетті, бұл "Азаттыққа Жол" операциясының бір бөлігі болды. Көліктік кеме солтүстіктегі Хайфонгтан оңтүстіктегі Туранға (қазіргі Дананг), Сайгонға және Нха-Трангқа дейін төрт рет қарымта сапар жасады, содан кейін 4 қазан күні Йокосукаға оралды. Жылдың қалған бөлігінде ол Корея суларында миналарды жоюға көмектесетін операцияларды жүргізді. 1955 жылдан 1969 жылға дейінгі 14 жыл бойы Tortuga WestPac-қа үнемі жіберіліп тұрды. 1958 жылы Tortuga Маршалл аралдарында операциялар жүргізді. 1966 жылдың 30 маусымына дейін Сан-Диегоде орналасқан, содан кейін оның үй порты Лонг-Бичке ауыстырылды. Жақсы дайындық үшін жаттығулар, жабдықтарды жеткізу және жұмыстарды қоса алғандағы міндеттердің арасында Tortuga батыс жағалау порттарындағы жергілікті операцияларды жүргізді және үнемі техникалық тексерулер кезінде жаңартылып келді.

1964-1965 жылдар

Американың Оңтүстік-Шығыс Азиядағы қатысуы 1960 жылдардың екінші жартысында күшейген сайын, «Тортуга» кемесінің жоспары оның Оңтүстік-Шығыс Азияда коммунистік үстемдікті тежеуге тырысатын одақтас күштерді арттырудағы рөлін көрсетті. Тонкин шығанағындағы оқиға туралы хабар алғаннан кейін, «Тортуга» жауынгерлік жүкпен Бакнер шығанағынан жолға шықты. 6 тамыздан 19 қыркүйекке дейін Оңтүстік Қытай теңізінде болғаннан кейін Субик шығанағына оралды. 1964 жылдың қалған бөлігінде «Тортуга» Йокосукадан шығып, Жапония мен Окинава арасында әскерлер мен жабдықтарды тасымалдады. 1965 жылдың ақпан айында десанттық кеме «Күміс найза» жаттығуына қатысу үшін Калифорния штатының Пендлтон лагеріне барды. Бұл бейбіт уақыттағы ең ірі десанттық жаттығу болды. Маусым айында ол WestPac-қа жіберілді. Бакнер шығанағы мен Данангқа барды. Жаздың басында Шығыста жұмыс істегеннен кейін, 1965 жылдың тамызының соңында Лонг-Бичке оралды. Содан кейін Окинаваға дейін жүк тасып, Сан-Диегоға қайта келді. 1966-1967 жылдары «Тортуга» 1 наурызда Вьетнам суларына шығып, 18 сәуірде Вунг-Тауға жетіп, «Белле Гроув» кемесін «Game Warden» операциясы бойынша қолдау кемесі ретінде алмастырды. Бастапқыда «Тортуга» Сайгон мен Вунг-Тау арасындағы Рунг Сат арнайы аймағында жұмыс істеді, ол Вьет Конг (ВК) аумағы арқылы астанаға баратын кеме қатынасы арналарының кіреберісін күзетуге көмектесті. 12 маусымда «Тортуга» Меконг дельтасы аймағына ауысты. Ол 116 жұмыс тобының жылдам PBR кемелері мен Армияның Bell UH-1B Huey тікұшақтары үшін жүзетін база ретінде қызмет етті. Бастапқыда тікұшақтар 145-ші авиациялық отряд құрамында болған, бірақ «Тортуга» экспедициясының соңында олар «Sea Wolf» тобының әскери-теңіз ұшақтары болды. Өзендік шабуыл тобымен қолдау операциялары кезінде «Тортуга» әскери көмек тобының қолбасшысы генерал Уильям С. Вестморлендтен бастап, Вьетнам әскери-теңіз күштерінің қолбасшысы контр-адмирал Норвелл Г. Уордтан, сондай-ақ Оңтүстік Вьетнамдағы АҚШ елшісі Генри Кэбот Лодж мен жаңалықтар комментаторы Чет Хантлиден бастап, NBC камера тобымен келген көптеген маңызды қонақтарды қабылдады. 1966 жылдың жазында «Тортуга» 30 тамызда Жапония арқылы батыс жағалауға қарай жүзіп кетті. 7 қарашада Сан-Диегоға демалыс, жөндеу және күрделі жөндеу үшін келді. 1967 жылдың сәуір айында кеме жаңартылып, тағы бір WestPac-қа дайын болды. Жөндеу жаттығулары мен десанттық жаттығулардан кейін «Тортуга» 1967 жылдың 21 шілдесінде Сан-Диегодан кемеге мініп, 5 қыркүйекте Гавай, Гуам және Филиппин арқылы Данангқа жетті. Келуіне қарай «Тортуга» Монтичелло кемесін «Bravo» десанттық-амфибиялық дайындық тобымен алмастырды және осы топпен 1967 жылдың күзіне дейін жұмыс істеді. 9 қарашада ARG «B» тобынан бөлініп кеткенше «Fortress Sentry» және «Formation Leader» операцияларына қатысты. Содан кейін «Тортуга» Данангтан Окинаваға тасымалдауға арналған жарамсыз немесе зақымдалған CH-46 Sea Knight тікұшақтарын жүктеп алды, онда олар одан әрі қызмет ету үшін жөнделді. Жылдың қалған бөлігінде, 3 желтоқсаннан 31 желтоқсанға дейін «Тортуга» жапон порттарынан Вьетнамға және керісінше жүк тасымалдады. 1968-1969 жылдары «Тортуга» Йокосука, Бакнер шығанағы, Субик шығанағы, Гонконг және Перл-Харбор арқылы батыс жағалауға оралды және 1968 жылдың 9 наурызында Лонг-Бичке жетті. Жылдың қалған бөлігінде десанттық кеме Лонг-Бичке жаттығулар мен жергілікті операцияларды жүргізді, содан кейін 1969 жылдың ақпанында тағы да WestPac-қа жіберілді. 17 ақпанда Йокосукаға бара жатқанда «Тортуга» өзінің алғашқы кемедегі жанармай құюын жүргізді, Кук 31 000 галлон теңіздік арнайы майды (NSFO) алды. Йокосукаға келгеннен кейін «Тортуганың» портта болу уақыты Субик шығанағына тасымалдауға арналған толық эсминецтік радар жүйесін жүктеуге мүмкіндік беру үшін ұзартылды. 11 наурызда арнайы жүкпен жүріп бара жатқан десант кемесі көп ұзамай Субик шығанағына жетіп, жүк түсіріліп, Оңтүстік Вьетнамға бара жатқан Тайваньдың Каосиунг қаласына қарай жөнелтілді. Вьетнамға сапарының соңғы кезеңінде «Тортуга» күнделікті жаттығуларды, әсіресе кемедегі қару-жарақпен және зақымдануды бақылау проблемаларымен жаттығуларды жүргізді, себебі кемеге ВК-ның зымыран шабуылы Данангқа келген кезде болатыны туралы хабарлама келген. 14 наурызда сағат 02:00-де көкжиекте парашюттар байқалғанда, «Тортуга» өзінің мақсатына жеткенін біліп, бас бөлмеге барды. Күтілетін шабуыл болған жоқ, сондықтан «Тортуга» жүгін ешкімге кедергісіз, бірақ өткен күні ВК-ның зымырандарынан зардап шеккен кемежайларда түсірді. Жүк түсіру аяқталған соң, «Тортуга» кемесі порттағы кемелердің көпшілігінен алысқа жылды. Содан кейін кеме экипажы ескі оқ-дәрілерді кемеге тиеу жұмысына кірісті. Осы уақытта бір кеме экипажы, бір офицер мен бес сарбаздан құралған, мылтықтармен және Томсон автоматтарымен қаруланған, кемеден 60-70 метр қашықтықта айналып жүрген LCVP-де тұрақты күзетті ұстады. Периодикалық түрде, белгілі бір уақыт аралықтарында, кеме экипажы жау су астындағы диверсанттарды тоқтатуға бағытталған суға соққы беру гранаталарын тастады. Жұмыс аяқталғаннан кейін кеме Филиппинге қарай жолға шықты. Оқиғасыз өтіп, Субик шығанағына жеткеннен кейін кеме жарылғыш заттарды түсіріп, көп ұзамай Сайгон өзенімен Nhà Bè базасына дейін қажетті сору дренажын тасымалдауға бұйрық алды, бұл аумақ көбінесе ВК бақылауында болды. Тан Миде «Тортуга» дренажды және буксирді тиеп алып, жолға шықты. Сайгон өзенімен өтетін кезеңде десанттық кеме бас бөлмеге тұрып, кеменің жолын тоқтатуға тырысатын жауға қадағалап қарады. Бірақ жау пайда болған жоқ, сондықтан «Тортуга», оның дренажы және буксирі көп ұзамай Nhà Bè базасына жетті. 5 мамырдан 20 мамырға дейін «Тортуга» «Daring Rebel» операциясына қатысты, бұл операция Данангтың оңтүстігіндегі 24 шақырым қашықтықтағы Barrier Island-тағы ВК демалыс лагерлерін табу және жоюға бағытталған. «Duluth», «Winston» және «Okinawa» кемелерімен бірге «Тортуга» жағалауға жақындады, ал «White River» бастапқы оқ ату үшін жағадан тыс тұрды. «White River» жағаға ауыр зымырандарды атқаннан кейін операция басталды. Десанттық кемелер жағаға түсті, ал әскер тасымалдайтын тікұшақтар операцияның тікұшақпен қоршау фазасында әскерді жылдам жеткізді. Келесі екі аптада «Тортуга» операцияның басқару кемесі ретінде қызмет етті, ол азық-түлік пен оқ-дәрі қоймаларын және ВК демалыс лагерлерін тапты және жойды. Десанттық кеме «Gallant Leader» операциясы кезінде Дананг портындағы басқару кемесі ретінде тағы да қызмет етті, бұл «Daring Rebel» операциясынан кейін жүргізілді. 23 мамырда «Duluth» кемесімен алмастырылғаннан кейін «Тортуга» көп ұзамай Бакнер шығанағына бет бұрып, маусымның соңында Assault Craft Unit 1 тобымен жаттығулар кезінде имитациялық жауынгерлік десанттар жасады. Шілде айында «Тортуга» Оңтүстік Вьетнамның Cửa Việt базасынан Окинаваның White Beach-іне дейін теңізшілердің және олардың жабдықтарының бірінші партиясын тасымалдады, содан кейін Nha Be-ге қайта оралды. Содан кейін «Sea Float» операциясын қолдап, Nhà Bè базасынан Tân Mỹ базасына екі понтон мен 32 оқ-дәрі паллетасын жеткізді, «Тортуга» 1-ші жеңіл әуе шабуылына қарсы зымыран батальонының (LAAM) «Charlie» батареясының адамдарын және жабдықтарын АҚШ-тың батыс жағалауына тасымалдау үшін Дананг портынан тиеп алды. Осы соңғы операцияда, «Keystone Eagle» операциясының екінші партиясында «Тортуга» соңғы рет «құрлыққа» бет бұрып, 1969 жылдың 12 қыркүйегінде Калифорния штатының Seal Beach қаласына жетті, онда 1-ші LAAM батальонының 58 Hawk зымыранын түсірді.