Кіріспе

АҚШ Әскери-теңіз күштерінің канонерлік қайығы

USS Wake (PR 3) – Янцзы өзенінде қызмет еткен АҚШ Әскери-теңіз күштерінің өзендік канонерлік қайығы. Алғашқыда Гуам (PG 43) деп аталған, ол 1928 жылы PR 3 өзендік күзет кемесі ретінде қайта белгіленді және 1941 жылғы 23 қаңтарда Wake деп аталды. 1941 жылғы 8 желтоқсанда Жапония тарапынан басып алынып, Татара деп аталды. 1945 жылы қайта басып алынғаннан кейін, ол қытай ұлтшылдарына берілді, олар оны Тай Юань деп атады. 1949 жылы коммунистік күштер оны басып алды. 1949 жылғы 1 мамырда Тай Юань Каисиси өзенінде батып кетті.

АҚШ Әскери-теңіз флоты

Ол 1927 жылғы 28 мамырда Қытайдың Шанхай қаласындағы Кианнан док және инженерлік жұмыстарында «Гуам» деп суға түсірілді және 1927 жылғы 28 желтоқсанда қолданысқа енгізілді. Оның басты міндеті американдық миссионерлер мен басқа да шетелдік азаматтардың қауіпсіздігін қамтамасыз ету болды. Кейіннен кеме жапондықтардың қимылын бақылап, «радио тыңшы кемесі» ретінде де жұмыс істеді. Алайда, 1939 жылға қарай Қытай Жапон империясының бақылауына көшкендіктен, ол қайда барса да жапондық әскери кемесімен «сүйемелденді». 1930 жылы Йочоуға жақындағанда көтерілісшілер оқ жарып, бір экипаж мүшесі қаза тапты. 1941 жылғы 23 қаңтарда «Гуам» АҚШ-та салынып жатқан үлкен крейсердің жаңа аты болғандықтан, «Уэйк» деп қайта аталды. 1941 жылғы 25 қарашада Филд Харристің ағасы, LCDR Эндрю Эрл Харриске Ханкоудағы теңіз базасын жабылып, Шанхайға баруға бұйрық берілді. 1941 жылғы 28 қарашада LCDR Харрис және экипаждың көп бөлігі канонерлік кемелерге ауыстырылып, Филиппинге баруға бұйрық алды. Янцзы өзенінде өзен кемелерін жүргізіп, Қытайды жақсы білетін Колумб Дарвин Смит АҚШ Теңіз күштеріне қызметке қабылданып, лейтенант-коммандер дәрежесімен «Уэйк» кемесінің капитаны болып тағайындалды. 2019 жылға дейін АҚШ Теңіз күштерінің тағы бір кемесі «Уэйк» деп аталған жоқ, бірақ 1943 жылы суға түсірілген «Уэйк Аралы» деп аталды. Уэйк аралы – Тынық мұхитындағы алыс орналасқан, АҚШ әскери базасы ретінде пайдаланылатын және 1941 жылғы желтоқсандағы Екінші дүниежүзілік соғыстың (Уэйк аралы шайқасы) орын алған жер.