Кіріспе

АҚШ Теңіз флотының тендері

USS Rainbow (AS 7) – АҚШ Теңіз флотында осы атпен аталған жалғыз кеме. Кеме 1898 жылы дистилляциялық кемеге айналдырылды, ал 1917 жылы суасты кемелерін қызмет көрсету кемесіне қайта жабдықталды. Rainbow 1890 жылы Англияның Сандерленд қаласында Джеймс Лэйнг салып, Norse King сауда кемесі ретінде құрылған. 1898 жылдың 29 маусымында АҚШ Теңіз флоты сатып алды, 18 шілдеде қысқартылған комиссияға қойылды және Филиппинде дистилляциялық және станциялық кеме ретінде пайдалану үшін Нью-Йорк Теңіз кемежайына жіберілді.

Азия флоты, 1901-1908 жылдар

"Радуга" кемесі 1901 жылғы 2 желтоқсанда толықтай құрамына кірісті, командирі С. А. Стэнтон, және Азия флотына бекітілді. Филиппинге жол тартқанда, ол Гибралтар арқылы Суэц каналына қарай саяхат жасады, Палермо, Сицилия; Порт-Саид, Египет; Коломбо, Цейлон; және Сингапур қалаларында тоқтады, содан кейін 1902 жылғы 3 сәуірде Кавитеге жетті. "Радуга" филиппин эскадрильясының флагманы ретінде 1906 жылға дейін Филиппинде болды, тек уақыт-уақыт жөндеу үшін Гонконгқа барып қайтты. Кейін оның қызмет аймағы филиппин порттары арасындағы жылдық айналымнан асып, түрлі жапон порттарына сапарларды қамтыды, ал 1907 жылғы қарашада әскери министр Тафтпен бірге Владивостокқа тоқтады.

Тынық мұхит флоты, 1908-1911 жылдар

1908 жылы Тынық мұхиты флотының 3-ші эскадрильясының флагманы болған "Радуга" филиппин және жапон аралдарында, сондай-ақ Қытай жағалауында теңіз саяхаты жасады. Ал кем дегенде бір рет, 1908 жылдың желтоқсанынан 1909 жылдың қаңтарына дейін гидрологиялық зерттеулер жүргізді. Кейін, бірінші торпедалық флотилияның тіреуші кемесі ретінде тағайындалып, 1911 жылға дейін Қытай жағалауы мен Филиппин арасында ауысып жүрді, содан кейін көліктік мақсатта пайдалануға жіберілді.

Азия флоты, 1911-1914 жылдар

Rainbow 1911 жылғы 26 қазанда Кавиттен шықты, Қытайдағы революциялық дүрбелеңнің қаупінен американдық азаматтарды қорғауға көмектесу үшін Вусонгқа (31 қазан – 1 қараша) десантталған теңізшілердің экспедициялық күштерімен бірге сапарға шықты. Ол 1911 жылғы 1 қарашада Азия флотының Бас қолбасшысының уақытша флагманы болды, Қытай жағалауын аралап, Шанхай, Вусонг, Нанкин, Амой, Шантоу, Циньдао және Таку қалаларында американдықтардың қауіпсіздігіне әсер ететін жағдайларды бақылады. Саратога 1912 жылғы 10 сәуірде Rainbow кемесін Азия флотының флагманы ретінде алмастырды. Содан кейін Rainbow Хуанпуға бағытталды, ол 13 сәуірде Қытай эскадрильясының флагманы болды. Ол 1912 жылдың 30 тамызына дейін Қытай жағалауында теңізшілердің экспедициялық күштеріне қолдау көрсетті. Rainbow 1912 жылғы 8 қазанда Олонгаподан Кавитке ауысты және ол жерде Азия флотының Бас қолбасшысының уақытша флагманы ретінде қызмет етті (30 қазан – 7 қараша). 1912 жылғы 7 қарашада Кавиттен шығып, Вусонг, Шанхай және Янцзы өзені арқылы Қытайдың Нанкин қаласына қарай жолға шықты. Ол 20 қарашада Нанкинге жетіп, 10 күннен кейін американдық елшімен бірге Шанхай, Гонконг, Шантоу, Амой және Вусонг порттарына сапарлады. Ол 1912 жылғы 28 желтоқсанда Вусонгтен шығып, 1913 жылғы қаңтарда Олонгапода жөндеуден өткенге дейін Филиппиндегі Лингаен шығанағындағы десант алаңдарын зерттеді. 1913 жылғы 26 қаңтарда Rainbow Олонгаподан Кавитке ауысты және 28 наурызға дейін Филиппинде болды. Ол Вусонгтағы Piscataqua кемесіне жүкті және адамдарды аударды, содан кейін 1913 жылғы 4 қарашаға дейін Шанхайда станциялық кеме ретінде қызмет етті. Олонгапоға тоқтағаннан кейін Манилаға бағытталды, Шанхайға тасымалдау үшін Бас қолбасшыны кемеге мінгізді және 1913 жылғы 21 желтоқсанынан 1914 жылғы 19 қаңтарға дейін флагман ретінде қызмет етті. Rainbow 1914 жылғы 22 қаңтарда Кавиттегі станциялық кеме қызметін қайта бастады. 1914 жылғы 1 наурызда Кавитте Бас қолбасшының уақытша флагманы болды, бірақ 1914 жылғы 23 наурызда ол 1914 жылғы 8 шілдеде аяқталған күрделі жөндеу үшін Олонгапоға ауысқанда бұл міндетін тоқтатты. Ол Манила шығанағынан 1914 жылғы 16 шілдеде шығып, 18 тамызда Лингаен шығанағында дауылдан сақтанды. Ол 12 тамызда Гонолулуға жетіп, 14 қарашаға дейін француз фрегаттарының рифтерін зерттеу үшін сол жерде орналасты. Содан кейін ол 1914 жылғы 24 қарашада Сан-Францискоға жетіп, келесі күні Mare Island Navy Yard-қа ауысып, деактивацияға дайындалды. 1914 жылғы 24 желтоқсанда Mare Island әскери-теңіз кемежайында қызметтен босатылды.

Су асты кемелеріне ауыстыру тендері, 19161918

"Радуга" 1916 жылдың 29 қаңтарында Маре Айленд әскери-теңіз базасында резервке қойылды. 1916 жылдың 4 ақпанында ол АҚШ-тың Ерба Буэна аралындағы теңіз оқу станциясына жіберілді және 1917 жылдың 14 желтоқсанына дейін қабылдау кемесі ретінде қызмет етті. Содан кейін ол Маре Айленд әскери-теңіз базасына кіріп, АҚШ Атлант флотының 6-шы суастық кемелер дивизиясына қарасты тендерлік кеме ретінде қызмет етуге дайындалды.

Су асты кемелері тендері, 19181925

1918 жылдың 2 сәуірінде «Радуга» кемесі, лейтенант Пол Х. Райс басқаруымен, Маре аралынан шығып, Калифорния штатындағы Йерба Буэна аралындағы, Сан-Педродағы L 6 және L 7 суасты қайықтарына көмек көрсету үшін бағыт алды. 1918 жылдың 3 мамырында L 6 және L 7 суасты қайықтарымен бірге Сан-Педродан шығыс жағалауға қарай жолға шықты. 1918 жылдың 9 маусымында L қайықтарымен бірге Чарльстонға жетті және 21 маусымда жеке жолға шығып, 1918 жылдың 24 маусымында Филадельфия әскери-теңіз кемежайына келді. «Радуга» 1918 жылдың 20 қазанына дейін Филадельфия әскери-теңіз кемежайында жөндеуден өтті, содан кейін Ньюпортта (Род-Айленд штаты), Бриджпортта (Коннектикут штаты) және Томпкинсвиллде (Нью-Йорк штаты) 10-шы суасты кемелері дивизиясының O қайықтарына қызмет етті. Тендер 1919 жылдың 7 қаңтарында 10-шы суасты кемелері дивизиясымен бірге Вирджиния штатының Хэмптон Роудс арқылы Кубаның Гуантанамо шығанағына бағыт алды. «Радуга» 1919 жылдың 10 наурызына дейін Гуантанамодағы 10-шы суасты кемелері дивизиясының тендері ретінде қызмет етті, содан кейін Сент-Томас аралындағы (Виргин аралдары) Шарлотта Амали портына 16 сәуірге дейін O қайықтары күнделікті жаттығуларын жүргізді. Сан-Хуанға (Пуэрто-Рико) тоқтағаннан кейін тендер мен оның суасты кемелері 1919 жылдың 1 мамырында Нью-Йоркке оралды. «Радуга» 1919 жылдың 14 мамырынан 22 қыркүйегіне дейін Нью-Джерси штатының Кейп-Мэй қаласындағы Колд-Спринг-Инлеттегі 10-шы суасты кемелері дивизиясына тендер ретінде қызметін жалғастырды. Содан кейін ол Чарльстонға бағыт алды, онда 1920 жылдың 13 ақпанына дейін резервте қалды. 1920 жылдың 18 ақпанында Бостон әскери-теңіз кемежайына күрделі жөндеуге кірді және 1920 жылдың 1 шілдесінде 12-ші суасты кемелері дивизиясының тендерлік қызметіне толыққандай жіберілді. 1920 жылдың 17 шілдесінде AS 7 болып қайта жіктеліп, «Радуга» 1920 жылдың 28 қазанында Бостон теңіз жағалауынан шығып, Портсмут теңіз жағалауында қысқа уақытқа тоқтады, содан кейін 1921 жылдың 6 қарашасында Ньюпортқа жетіп, 12-ші суасты кемелері дивизиясының S қайықтарына қызмет көрсетуді бастады. Суасты кемелері дивизиясы 19 қарашада Нью-Йоркке көшті және 30-ы күні Ки-Уэст, Гуантанамо шығанағы, Панама каналы және Мексика порттары арқылы Сан-Диегоға бағыт алды, 1921 жылдың 9 ақпанында келді. «Радуга» 1921 жылдың 6 сәуіріне дейін Калифорния жағалауында 12-ші суасты кемелері дивизиясын басқарды, содан кейін Сан-Францискодан 12-ші дивизияның S қайықтарымен Гонолулуға бағыт алды, 1921 жылдың 17 сәуірінде келді. Гавайи суларында қызмет көрсету 1921 жылдың 12 қарашасына дейін жалғасты, содан кейін ол S қайықтарымен бірге Гуамның Апра портына (27-30 қараша) бағыт алды, одан Филиппин аралдарының Кавите қаласына 6 желтоқсанда жетті. Кавитеге (Филиппин аралдары) жеткеннен кейін «Радуга» 3-ші суасты флотилиясының (кейіннен Суасты флоты дивизиясы) Азия флотының флагманы болды. Ол сондай-ақ 12-ші суасты кемелері дивизиясының тендері ретінде қызмет етті және кейде Финчке 18-ші суасты кемелері дивизиясының «қайықтарын» күтіп-ұстауға көмектесті. Гонконгқа сапардан басқа (11-31 қазан 1921), ол Филиппинде 1923 жылдың 23 сәуіріне дейін қалды. Содан кейін ол Азия флотының Суасты дивизияларына қосылып, Қытай жағалауында Шанхай, Янтай, Циньхуандао, Вюсон және Амой қалаларында қызмет етуге тағайындалды. «Радуга» 1923 жылдың 10 қыркүйегінде Қытай жағалауынан Филиппин аралдарының Олонгапоға оралды, 1924 жылдың 24 маусымына дейін сонда және Кавитте қызмет етті. 1924 жылдың 24 маусымында Кавиттен 12 және 18 дивизиялардың тендерлік Финч және S қайықтарымен бірге қайтадан шығып, 20 қыркүйекке дейін Циньдао, Янтай және Амойда қызмет етті. Ол 1924 жылдың 23 қыркүйегінде Олонгапоға оралды және 28 қазанда АҚШ-тың батыс жағалауына оралды. Ол Лусондағы Сорсогон шығанағына (29 қыркүйек - 3 қазан); Гуамдағы Апра портына (6-17 қараша); Перл портына (7-19 желтоқсан); 1924 жылдың 31 желтоқсанында Маре аралы әскери-теңіз кемежайына жетті. «Радуга» 1925 жылдың 2 ақпанында Сан-Диегодан шығып, Никарагуаның Коринта қаласында (11-12 ақпан) теңіз күштерін қоныстандырды. Содан кейін Панама каналы, Гуантанамо шығанағы және Хэмптон жолы арқылы Филадельфия әскери-теңіз базасына барып, 1925 жылдың 10 наурызында келді.

Пайдаланудан шығару және сату, 1925-1928

"Радуга" кемесі 1925 жылғы 11 шілдеде Филадельфия әскери-теңіз базасында қызметтен босатылды. 1928 жылғы 26 маусымда Теңіз күштерінің тізімінен алынғанға дейін Филадельфия әскери-теңіз базасында жатты. 1928 жылғы 13 қыркүйекте Бостон темір жұмыс комбинатына (Boston Iron Works), Балтимор, Мэриленд штаты, металлға қайта өңдеу үшін сатылды.