Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Халықаралық ғарыш станциясына 2-ші экспедиция
2nd expedition to the International Space Station
Экипаж құрамында бір ресейлік, командир Юрий Усачев, және екі американдық ұшу инженері – Сьюзан Хелмс және Джеймс Восс болды. Үшеуі өткен жылы, 2000 жылдың мамырындағы 10 күндік STS-101 миссиясы барысында қысқа мерзімге станцияда болған. Экспедиция 2 экипажы STS-102 миссиясы кезінде «Дискавери» ғарыш кемесімен станцияға жеткізілді. Экспедицияның басталуы 2001 жылдың 10 наурызында «Дискавери» доктанған кезде басталды, соның нәтижесінде «Экспедиция 1» аяқталды. Ұшу инженері Сьюзан Хелмстің STS-101-ден басқа тағы үш ғарышқа ұшуы болды, олардың барлығы ғарыш шаттлының миссиялары еді (STS 54, STS 64, STS 78). Джеймс Восс та үш рет ғарышқа ұшқан, олардың барлығы ғарыш шаттлының миссиялары болды (STS 44, STS 53, STS 69).
The crew consisted of one Russian, Commander Yury Usachev, and two American flight engineers Susan Helms and James Voss. The three had been to the station briefly in the previous year, during the 10 day mission STS 101 in May 2000. The Expedition 2 crew was brought to the station aboard Space Shuttle Discovery during mission STS 102. The Expedition's increment began when Discovery docked on 10 March 2001, bringing Expedition 1 to an end. In addition to STS 101, flight engineer Susan Helms had three other spaceflights, all of which were Space Shuttle missions (STS 54, STS 64, STS 78). James Voss also had three other spaceflights, all of which were Space Shuttle missions (STS 44, STS 53, STS 69).
Миссияның басты оқиғалары
2001 жылдың наурыз айында Халықаралық ғарыш станциясына екінші ұзақ мерзімді экипаж – «Экспедиция-2» келді. Олар 2001 жылдың 22 тамызында «STS-105» миссиясымен Жерге оралды, станцияда 163 күн және ғарышта 167 күн өткізгеннен кейін. Восс пен Джеффри Уильямс бірге «STS-101» миссиясы барысында ғарышқа шықты. Бұл экспедиция кезінде ғарыш станциясына адамдарды зерттеу құрылғысы, екі «EXPRESS» (Ғарыш станциясына эксперименттерді жеделдету) тірегі, олардың бірінде белсенді тіректі оқшаулау жүйесі және пайдалы жүк жабдықтарын бекіту жүйесі орнатылды. Сондай-ақ, олар алдағы эксперименттерді жүргізу үшін «Destiny» зертханасын дайындады.
Expedition 2, the second long term crew for the International Space Station arrived in March 2001. They returned to Earth on mission STS 105, 22 August 2001 after having spent 163 days aboard the station and 167 days in space. Only Voss performed a spacewalk on STS 101, along with Jeffrey Williams. During this expedition, research facilities launched to the Space Station included a Human Research Facility, two EXPRESS (Expedite the Processing of Experiments to the Space Station) Racks, one of which contains the Active Rack Isolation System and the Payload Equipment Restraint System. They also prepared the Destiny laboratory to enable upcoming experiments to be conducted.
Ұшыру және сүйрелу
Үш мүшеден тұратын "Экспедиция-2" экипажы 2001 жылдың 8 наурызында "Дискавери" ғарыш кемесімен "STS-102" миссиясы барысында сәтті ұшырылды. Олар 10 наурызда Халықаралық ғарыш станциясына қосылды, бірақ "Экспедиция-2" міндеті алдыңғы экипаж станциядан 18 наурызда кеткен соң ғана басталды.
The three member Expedition 2 crew successfully launched on 8 March 2001 on Space Shuttle Discovery during mission STS 102. They docked with the International Space Station on 10 March, but the Expedition 2 increment didn't begin until the previous crew undocked from the station on 18 March.
STS-100
Экспедиция 2 кезінде станцияға алғашқы келгендер 2001 жылдың 21 сәуірінде Space Shuttle Endeavour ғарыш кемесін ХҒС-мен (ISS) қостырған STS-100 экипажы болды. Олар станцияда сегіз күн болды. Бұл миссияның басты мақсаты ХҒС-ке Canadarm2 робот қолдауын жеткізіп, орнату еді. Бұл қол, кейбір ғарыш кемелерінің (Space Shuttle) ұшуларында қолданылатын Canadarm-ға ұқсас. 2002 жылығы STS-111 миссиясы Canadarm2-нің қозғалыс аймағын кеңейтуге мүмкіндік беретін жылжымалы базалық платформаны жеткізді.
The first visitors to the station during Expedition 2 was the crew of STS 100, when they docked Space Shuttle Endeavour with the ISS on 21 April 2001. They spent eight days docked to the station. The primary objective of this mission was to deliver and install the Canadarm2 on the ISS, which is a robotic arm similar to the Canadarm which is used on some Space Shuttle flights. A later mission in 2002, STS 111, would deliver a movable base platform which would allow the Canadarm2 to have a larger range.
МКС EP-1
Космикалық шаттлдан ажыратылған күнінен кейін, ресейлік "Союз ТМ 32" ғарыш кемесі станциямен байланысты, онда бұрын ғарышқа ұшқан тәжірибесі бар екі ғарышкер және сондай-ақ әлемдегі алғашқы ғарыш турисі Денис Тито болды. Бұл 8 күндік миссия кейде ISS EP 1, ISS 2S, "Союз 2" такси рейсі немесе жай ғана оны ұшырған "Союз ТМ 32" ғарыш кемесі деп аталады. Осы келу миссиясының командирі қазақстандық ғарышкер Талғат Мұсабаев болды, ол 1990 жылдары "Мир" ғарыш станциясында екі ұзақ мерзімді миссияда болған. ISS EP 1 экипажының тағы бір мүшесі – Юрий Батурин, оның тағы бір ғарыш сапары – "Мир" EP 4 болды, ол "Союз ТМ 28" ғарыш кемесімен "Мир" станциясына жасалған келу миссиясы еді. Батуриннің алғашқы миссиясы ұзақ мерзімді "Мир" EO 25 миссиясы кезінде болғандықтан, ол және Мұсабаев ISS EP 1 миссиясынан бұрын бірге ғарышқа ұшқан еді; шындығында, екеуі де 1998 жылдың тамызында "Союз ТМ 27" ғарыш кемесімен жерге қонған.
On the day after the Space Shuttle undocked, the Russian spacecraft Soyuz TM 32 docked to the station, carrying two cosmonauts with previous spaceflight experience, as well as Dennis Tito, the first ever space tourist. This 8 day mission is sometimes referred to as ISS EP 1, ISS 2S, Soyuz 2 Taxi Flight, or simply by its launching spacecraft Soyuz TM 32. The Commander of this visiting mission was Kazakh cosmonaut Talgat Musabayev, who had previously been on two long duration missions aboard the space station Mir in the 1990s. The other crew member of ISS EP 1 was Yuri Baturin, who had one other spaceflight, Mir EP 4, which was a visiting mission to Mir launched with the spacecraft Soyuz TM 28. Baturin's first mission occurred during the long duration mission Mir EO 25, so he and Musabayev had already been in space together prior to ISS EP 1; in fact both were landed with the spacecraft Soyuz TM 27 in August 1998.
Қосымша мәлімет
Тамыз айында «Дискавери» ғарыш кемесі STS-105 миссиясы барысында станцияға оралды, бұл миссия Експедиция-2 экипажының үш мүшесін Жерге қайтарды. Олар 2001 жылдың 20 тамызында станциядан ажырасып, Експедиция-2 ұшуының аяқталуын белгіледі.
In August, Space Shuttle Discovery returned to the station during the mission STS 105, which carried the three Expedition 2 crew members back down to Earth. They undocked from the station on 20 August 2001, marking the end of the Expedition 2 increment.
Миссиялық жапсырма
Халықаралық ғарыш станциясының екінші экспедициясының таңбасы екінші экипаж стансада болған кездегі ғарыш станциясының көрінісін бейнелейді. Жер үстінен ұшып бара жатқан станция ғарыш станциясын құрудың басты мақсатын көрсетеді: ғылыми зерттеулер мен ғарыштағы халықаралық ынтымақтастық арқылы әлемге пайда келтіру. "2" саны екінші экспедицияны білдіреді және Халықаралық ғарыш станциясының орыс тіліндегі "МКС" (кириллица) және ағылшын тіліндегі "ISS" (латын) аббревиатураларының арасында орналасқан. АҚШ және Ресей тулары экипаж мүшелерінің ұлттық белгісін көрсетеді, бұл бағдарламаның бірлескен екенін аңғартады. Фондағы жұлдыздар туралы сұраққа экипаж өкілі: "Олар Халықаралық ғарыш станциясының сәтті құрылысына үлес қосқан, МКС серіктестігіндегі мыңдаған ғарыш саласының қызметкерлерін көрсетеді" деді.
The International Space Station Expedition Two patch depicts the Space Station as it appeared during the time the second crew was on board. The Station flying over the Earth represents the overall reason for having a space station: to benefit the world through scientific research and international cooperation in space. The number 2 is for the second expedition and is enclosed in the Cyrillic MKS and Latin ISS which are the respective Russian and English abbreviations for the International Space Station. The United States and Russian flags show the nationalities of the crew indicating the joint nature of the program. When asked about the stars in the background, a crew spokesperson said they " represent the thousands of space workers throughout the ISS partnership who have contributed to the successful construction of our International Space Station."
Ғылыми қызмет
Екі ғылыми жабдық, EXPRESS Racks No. 1 және 2 деп аталатындар, сәуір айында STS-100 ғарыш кемесімен станцияға жеткізілді. EXPRESS Rack No. 2-дегі эксперименттердің бірі – ғарыштағы коллоидтар физикасының зерттелуі. Әртүрлі коллоидтық қоспалар зерттелді, ал талдау жұмыстары әлі де жалғасуда.
Two science racks, known as EXPRESS Racks No. 1 and 2, were delivered to the station in April aboard STS 100. One of the experiments on EXPRESS Rack No. 2 was the Experiment of Physics of Colloids in Space. Several different colloid mixtures were studied, and the analysis is still underway.