Бриксен, Италия: Солтүстік Тирольдегі ежелгі қала, халық саны 23 мыңға жуық. Эйзак және Риенц өзендерінің тоғысында орналасқан, туризмге қолайлы аймақ.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бриксен (немесе Персенон) – Оңтүстік Тирольдегі, Солтүстік Италиядағы қала және коммуна, Болцанодан шамамен 30 км солтүстікке қарай орналасқан.
Brixen Bressanone, Italy
Brixen (; , ; or Persenon, ) is a town and commune in South Tyrol, northern Italy, located about north of Bolzano.
География
Бриксен - провинцияның үшінші ірі қаласы және ең көне қаласы, халқы жиырма үш мыңға жуық. Ол Эйсак және Риенц өзендерінің тоғысқан жерінде орналасқан, қазіргі таңда Эйсак аудандық қауымдастығының орталығы болып табылады. Италия-Австрия шекарасындағы Бреннер өткелі Бриксеннің солтүстігінде 45 км, ал Болцано оңтүстігінде 40 км қашықтықта жатыр. Шығыс жағында үш шыңы бар Плозе тау массиві орналасқан, олардың ең жақыны – Телеграф шыңы (Монте Телеграфо) (2486 м), ресми түрде Фролльшпице деп аталады. Батыс жағында Кенигсангерспиц тауы (Монте Пасколо) (2439 м) және Пфефферсберг етегі (Монтепоненте) бар, екеуі де Зарнтал тауларында орналасқан. Бриксен шаңғы спортымен әсіресе танымал, мұнда ірі шаңғы курорты – Плозе бар.
Brixen is the third largest city and oldest town in the province, with a population of nearly twenty three thousand. It is located at the confluence of the Eisack and Rienz rivers, and today it is the capital of the Eisack district community. The Brenner Pass, on the Italian Austrian border, is 45 km to the north of Brixen, and Bolzano lies 40 km to the south. To the east lies the Plose mountain massif with three peaks, the closest of which being the Telegraph peak (Monte Telegrafo) (2,486 m), formally known as Fröllspitze. On the western side, there is the Königsangerspitze mountain (Monte Pascolo) (2,439 m) and the Pfeffersberg slope (Monteponente), both of which are located within the Sarntal Alps. Brixen is especially known for its skiing, with a major ski resort, the Plose.
Фрациониялар
Бриксен 22-ге жуық кішкентай ауылдар мен шағын елді мекендерден, frazioni деп аталатындардан тұрады. Олардың ішінде: Аферс/Эорес, Альбейнс/Альбес, Эльвас, Гереут/Каредо, Карноль/Корнале, Клерант/Клеран, Кранбит/Коста-д'Эльвас, Махр/Эльвас Ла-Мара, Майрдорф/Вилла, Меллаун/Меллуно, Милланд/Миллан, Пейрдорф/Перара, Пинзаген/Пинзаго, Плабах/Ривапиана, Руценберг/Монте Руццо, Сарнс/Сарнес, Сент-Андр/Сант-Андреа, Сент-Леонард/Сан Леонардо, Тильс/Тильс, Тёчлинг/Теселинга, Чёч/Сцецце және Унтерэбен.
Brixen is made up of about 22 smaller villages and hamlets called frazioni. They include: Afers/Eores, Albeins/Albes, Elvas, Gereuth/Caredo, Karnol/Cornale, Klerant/Cleran, Kranebitt/Costa d'Elvas, Mahr/Elvas La Mara, Mairdorf/Villa, Mellaun/Meluno, Milland/Millan, Pairdorf/Perara, Pinzagen/Pinzago, Plabach/Rivapiana, Rutzenberg/Monte Ruzzo, Sarns/Sarnes, St. Andrä/Sant'Andrea, St. Leonhard/San Leonardo, Tils/Tiles, Tötschling/Tecelinga, Tschötsch/Scezze, and Untereben.
Тарих
Бриксен аймағы жоғарғы палеолиттен (б.з.д. 8-мыңжылдық) бері қоныстанған. Тас дәуірінің соңғы кезеңдерінен басқа қоныстар да табылды. 15 ж. аймақты римдіктер басып алды, олардың негізгі орны жақын маңдағы Сэбенде (Сабиона) орналасқан. Олар оны 590 жылға дейін ұстады, содан кейін бавариялықтар жаулап алды. Бриксеннің ең алғашқы айқасы 901 жылы Германия королі Людовик III Бала шығарған құжатта кездеседі, онда Прихшна шаруашылығы Сэбен епископы Захарияға табыс етілген. Уақыт өте келе "Прихшна" аты қазіргі Бриксен атауына айналды. 992 жылы собор салынғаннан кейін епископтар Сэбеннен Бриксенге көшіп келді. 1048 жылы Бриксен епискобы Поппо император Генрих III тарапынан папа Дамасус II дәрежесіне көтерілді. Оның билеуі қысқа болды, ол қайтыс болғанға дейін бар болғаны 23 күн билік құрды. Поппоны Герхард Бразут улаған деген қауесет тарады, ол Поппоны тақтан түсірген папа Бенедикт IX-тың және болашақ папа Григорий VII-нің одақтасы болған. Бұл айыптамалар расталмады, ал қазіргі заманғы болжамдар бойынша ол обадан қайтыс болған. 1080 жылдың 15 маусымында Генрих III-нің өтінішімен Бриксен синоды папа Григорий VII-ді 11-12 ғасырлардағы епископтарды тағайындау құқығы үшін күресте айыптады. 1115 жылы Бриксенді қоршаған қабырғалардың бірінші қатары аяқталды. 1174, содан кейін 1234 және 1445 жылдары Бриксен өрттен қирады. 1802 жылы неміс медиациясы кезінде Бриксен Австрия империясына қосылды, бірақ 1805 жылы Аустерлиц шайқасында австриялықтар Наполеон мен оның одақтастарынан ауыр жеңіліс тапқаннан кейін бавариялықтарға берілді. Бавариялықтар Оңтүстік Тироль үшін аймақтық сот және әкімшілік орган болған Бриксен аудандық сотын құрды. 1814 жылы Вена конгресі Бриксенді австриялықтарға қайтарғанға дейін сот тоғыз жыл ғана жұмыс істеді. 1851 және 1855 жылдар аралығында чех журналисі және жазушысы Карел Хавличек Боровскийді Австрия үкіметі Бриксенге жер аударды. 1866 жылы австрия-пруссия соғысынан кейін Австрия құлаудың алдында болды. 1867 жылы Австрия-Мажарстан келісімі жасалды. Бұл Австрия мен Венгрия Корольдігінен тұратын екі монархияны құрды, олар ресми емес түрде Цислейтения және Транслейтения деп аталды. Оңтүстік Тироль, соның ішінде Бриксен, Цислейтенияның құрамына кірді. 1915 жылы Лондон келісімі жасалды. Оның мақсаты Италияны Үштік Одаққа қосылуға ынталандыру болды. 4-бапта итальяндықтарға негізінен неміс тілінде сөйлейтін Оңтүстік Тирольдің австриялық аумағы берілді, бұл жаңа итальяндық-австриялық шекараны құрды. 1919 жылы одақтастардың жеңісінен кейін Бриксен, Оңтүстік Тирольдің қалған бөлігімен бірге Сен-Жермен-ан-Лай келісімі бойынша Италияға берілді. Муссолини кезінде Бриксен және оның айналасындағы ауылдар елдегі аумақтық бөліністерді консолидациялауға бағытталған фашистік күш-жігердің бөлігі ретінде үлкен өсімді бастан өткерді. 1928 жылы бұл Милланд, Сарнс және Альбейнс, сондай-ақ Нац муниципалитетінен қосылған Эльвас және Кранебиттіні қамтыды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде австриялықтар Оңтүстік Тирольді қайтарып алуға тырысты, бірақ сәттілікке жетпеді. Соғыстан кейін Австрия соғыстан кейінгі келісімді қанағаттандырмайтын деп санады және Оңтүстік Тироль мәселесін (Die Südtirolfrage) көтерді. Австриялықтар, Оңтүстік Тироль тұрғындарымен бірге, аймақтың азшылықтарды қорғау үшін дербестікке ие болуы керек деп сенді. Оңтүстік Тирольде 69,4% неміс тілінде сөйлейтін халық және 4,5% ладин тілінде сөйлейтін халық бар, екі тіл Оңтүстік Тирольдегі 116 муниципалитеттің 111-інде басымдық құрайды. 1972 жылы Трентино-Альто-Адидже / Южный Тирольдің бөлігі ретінде Оңтүстік Тирольге автономия берілді.
The area of Brixen has been settled since the Upper Paleolithic (8th millennium BC). Other settlements from the late Stone Age have been found and in 15 BC, the area was conquered by the Romans, who had their main settlement in the nearby Säben (Sabiona). They held it until around 590, when it was occupied by Bavarians. The first mention of Brixen dates to 901 in a document issued by the King of Germany, Louis III the Child, in which the farm of Prihsna was presented to Bishop Zacharias of Säben. As time passed, 'Prihsna' turned into the current name of Brixen. The bishops moved here from Säben in 992, after the cathedral had been finished. In 1048, the Bishop of Brixen, Poppo, was made pontiff as Pope Damasus II by emperor Henry III. His reign was especially short, lasting only 23 days before dying. Rumours circulated that Poppo had been poisoned by Gerhard Brazutus, an ally to both Pope Benedict IX, whom Poppo had just dethroned, and to be Pope Gregory VII. These claims have not proven to be substantial and a modern conjecture suggests he died of malaria. On 15 June 1080, at the request of Henry III, the synod of Brixen condemned Pope Gregory VII over the Investiture Controversy, a conflict during the 11th and 12th centuries over the ability to appoint bishops. In 1115, a first line of walls encircling Brixen was completed. In 1174, and later again in 1234 and 1445, Brixen was devastated by fires. During the German mediatisation in 1802, Brixen was awarded to the Austrian Empire, only to be ceded to the Bavarians in 1805 after the Austrians suffered a great loss to Napoleon and his Allies at the Battle of Austerlitz. The Bavarians set up the District Court of Brixen, a regional judicial and administrative court for South Tyrol. The court only lasted nine years before in 1814, the Congress of Vienna returned Brixen to the Austrians. Some time between 1851 and 1855, the Czech journalist and writer Karel Havlíček Borovský was exiled to Brixen by the Austrian government. In 1866, after the Austro Prussian War, the Austrians were on the verge of collapse. In 1867 the Austro Hungarian Compromise was arranged. This established a dual monarchy comprising Austria and the Kingdom of Hungary, which were respectively known unofficially as Cisleithania and Transleithania. South Tyrol, including Brixen, was part of Cisleithania. In 1915, the Treaty of London was concluded. Its objective was, in part, to entice Italy to join the Triple Entente. One provision, Article 4, promised the Italians the largely German speaking Austrian territory of South Tyrol, which would create a new Italian Austrian frontier. In 1919, after the victories of the allies, Brixen, along with the rest of South Tyrol, was awarded to Italy by the Treaty of Saint Germain en Laye. Under Mussolini, Brixen and the surrounding villages experienced an enormous growth, as part of the fascist effort to consolidate territorial subdivisions in the country. In 1928, this included the addition of Milland, Sarns, and Albeins, as well as Elvas and Kranebitt which were annexed from Natz, a neighbouring municipality. During WW2, the Austrians attempted to reclaim South Tyrol but were unsuccessful. After the war, Austria deemed the post war treaty to be unsatisfactory, raising The South Tyrolean Question (Die Südtirolfrage). The Austrians believed, along with the South Tyroleans, that the region should be autonomous to protect minorities. South Tyrol has 69.4% native German speaking population, and a 4.5% native Ladin speaking population, with the two languages making up a majority in 111 out of the 116 municipalities in South Tyrol. In 1972, South Tyrol, as a part of Trentino Alto Adige/Südtirol, was granted autonomy.
Елтаңба
Ең көне герб 1297 жылға дейін жетеді, ал 1304 жылдан бастап ол қой символы ретінде танылды. 1928 жылдың 13 қарашасында қала қабырғалары мен жоғары жағындағы газонға орналасқан қақпасы және төменгі жағындағы қойы бейнеленген қалқан қабылданды. Эмблема – қызыл түсті фонда күміс сәулелі қой; оң алдыңғы аяғы қызыл кресттің жалауын ұстап тұр. Бұл эмблема 1966 жылы ресми түрде бекітілді.
The oldest coat of arms dates back to 1297 with the lamb, known then from 1304 as a symbol of the lamb. On 13 November 1928, a shield with the city walls and a gate on the lawn in the upper half and the lamb in the lower was adopted. The emblem is a turned argent lamb with an or halo on a gules background; the right foreleg supports a flag with a gules cross. The emblem was granted in 1966.
Негізгі көрікті жерлер
Марияның көкке көтерілуіне арналған собор (10 ғасыр), 13 ғасырда және 1745–54 жылдары барокко стилінде қайта салынған. Кеме төбесінде Пауль Трогердің Қошшыға табынуын бейнелейтін үлкен фрескасы бар. Хофбург, Ренессанс кезеңінің епископ сарайы (13 ғасырда салынған), Оңтүстік Тирольдегі негізгі аристократтардың резиденцияларының бірі. Епархиялық мұражайда бірнеше өнер туындылары бар, оның ішінде епископ Карл Франц Лодрон үшін жасалған 5000 фигурадан тұратын пресеп (бейнелі тұрған) бар. Әйірбас шіркеуі (11 ғасыр). Готикалық хор мен қоңырау мұнарасы 15 ғасырдан, ал кеме 16 ғасырдан. Басты өнер туындысы – 15 ғасырға жататын ағаштан жасалған Кириней. Шамамен 500 жылдық үйдің ішінде орналасқан Фармация мұражайы (Pharmaziemuseum Brixen) жергілікті дәріхананың дамуын және өзгерістерін көрсетеді. Пир отбасы (қазіргі 7-ші буын) 1787 жылдан бері осы дәріхананы басқарып келеді, әрқашан бір орында. Мұражайдың мұқият қалпына келтірілген бөлмелері ғасырлар бойы фармацевтикалық мамандықтың дамуын және қолданылған емдік заттардың өзгеруін көрсетеді – бұғының ұрықтарынан және ежелгі египеттік мумияның бөліктерінен бастап, қазіргі заманғы жабындар мен лиофилизаттарға дейін. Көрмедегі барлық заттар мен дәрілер ғасырлар бойы қолданылып келді. Мұражайда тарихи зерттеулер үшін кітапхана және Пир отбасының мұрағаты да бар. Жеке бөлмеде отбасы тарихының мультимедиалық көрсетілімі бар. Ақ мұнара (немесе "Weißer Turm" деп те аталады) 1591 жылы салынған, бірақ кейіннен өзгертілген. 72 метрлік мұнара Бриксеннің тарихи орталығында, Әйірбас шіркеуінің жанында орналасқан. Оның ішінде 43 қоңыраудан тұратын күрделі каррильон механизмі бар, ол әр күні сағат 11:00-де естіледі және жүзден астам әртүрлі мелодия орындай алады. Жоғарғы қабатта айналаға көрініс беретін үлкен шатыр бар. Мұнарада ай сағаты да бар. Мұнараның архитектурасы готикалық стильде салынған және Оңтүстік Тирольдегі сирек қалған ескерткіштердің бірі. Бұл Оңтүстік Тирольдегі 14186 нөмірімен тіркелген мәдени мұра ескерткіші. Ақ мұнара 2007 жылдан бері мұражай ретінде пайдаланылуда. Қала сыртында Роденек қамалы орналасқан, ол өз заманында ең қуаттылардың бірі болған. Онда 13 ғасырдың басындағы құнды фрескалар сақталған. Сондай-ақ Рейфенштейн және Вайдбруктегі Тростбург қамалы да маңызды. Соңғысында авантюрист және музыкант Освальд фон Волькенштейн өмір сүрген.
The Cathedral (10th century), dedicated to the Assumption of Mary, was rebuilt in the 13th century and again in 1745–54 along Baroque lines. The ceiling of the nave has a large fresco by Paul Troger portraying the Adoration of the Lamb. The Hofburg, a Renaissance Bishop's Palace (started in the 13th century), one of the main noble residences in South Tyrol. The Diocesan Museum has several artworks, including a presepe with 5,000 figures created for Bishop Karl Franz Lodron. The round parish church of Saint Michael (11th century). The Gothic choir and the bell tower are from the 15th century while the nave is from the 16th. The main artwork is a wooden Cireneus from the 15th century. The Pharmacy Museum (Pharmaziemuseum Brixen), located in a nearly 500 year old townhouse, shows the development and changes of the local pharmacy. The Peer family (now the 7th generation) has run this pharmacy since 1787, always in the same location. The museum's carefully restored rooms illustrate the development of the pharmaceutical profession over the centuries and the changes in remedies used, from the testicles of a beaver and pieces of an ancient Egyptian mummy to modern plasters and lyophilisates. All the objects and medicines on display were in use over the centuries. The museum also has a library for historical research and the archive of the Peer family. In a separate room there is a multimedia display of the history of the family. The White Tower (also known as "Weißer Turm") was completed in 1591, but subsequently modified. The 72 meter tall tower, which is located next to the parish church of Saint Michael, is inside the city walls in the historic center of Brixen. It contains a complex carillon mechanism of 43 bells, which ring every day at 11:00 a. m. and can play more than a hundred different tunes. On the top floor there is a large roof where it is possible to observe the circumstances. The Tower also has a lunar clock. The architecture of the tower belongs to the Gothic Architecture and is one of the few remaining in South Tyrol. It is the cultural heritage monument with the number 14186 in South Tyrol. The White Tower is used as a museum since 2007. Outside the city is Rodeneck Castle, one of the most powerful of its time. It has precious frescoes from the early 13th century. Also important are Reifenstein Castle and Trostburg Castle in Waidbruck. In the latter lived the adventurer and minstrel Oswald von Wolkenstein.
Тілдік таралу
2011 жылғы санақ бойынша халықтың көпшілігі неміс тілін туған тілі ретінде қолданады (72,82%). Қалған тұрғындары итальян және ладин тілдерін туған тілі ретінде қолданады, тиісінше 25,84% және 1,34%. +ЖылНемісИтальянЛадин197164,86%34,32%0,82%198170,32%28,40%1,29%199171,68%27,03%1,29%200173,13%25,65%1,23%201172,82%25,84%1,34%
According to the 2011 census, the majority of the population speaks German as first language (72.82%). The remainder of the inhabitants speak Italian and Ladin as first languages, with percentages of 25.84% and 1.34%, respectively. +YearGermanItalianLadin197164.86% 34.32% 0.82%198170.32% 28.40% 1.29%199171.68% 27.03% 1.29%200173.13% 25.65% 1.23% 201172.82% 25.84% 1.34%
Мәдениет
Рок-тобы, Фрей. Жабайы, Бриксен қаласында құрылған.
The rock band, Frei. Wild, has its origin in Brixen.
Спорт
Бриксенде 2009 жылы жеңіл атлетикадан жастар арасындағы әлем чемпионаты өтті. Бриксен 2012 жылдың шілде айында 16-шы унициклдердің әлемдік конвенциясы мен чемпионаты (UNICON) қабылдады.
Brixen hosted the 2009 World Youth Championships in Athletics. Brixen hosted the 16th Unicycle World Convention and Championships (UNICON) in July 2012.