Кіріспе

Германиядағы ірі сауда жәрмеңкесі

Лейпциг сауда жәрмеңкесі (Leipziger Messe) – өзінің тамырын шамамен мың жылға дейін созатын маңызды сауда жәрмеңкесі. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Лейпциг Шығыс Германияның құрамына кіргендіктен, Лейпциг сауда жәрмеңкесі КЭАК (Comecon) ең ірі сауда орталықтарының біріне айналып, Темір Қоршаудың екі жағынан келген кәсіпкерлер мен саясаткерлердің дәстүрлі кездесу орны болды. 1996 жылдан бері жәрмеңке қала орталығының солтүстігінде орналасқан Лейпциг жәрмеңке алаңында өткізілуде.

Ерте тарих

Лейпциг жәрмеңкелерінің тарихы орта ғасырларға дейін жетеді. Лейпцигте өткен жәрмеңке туралы алғаш рет 1165 жылы жазбада кездеседі. Мейсен маркграфы Оттон Байы Лейпциг жәрмеңкелерін өзінің қорғауына алды. Бір миль (7,5 шақырым) радиуста басқа жәрмеңкелерге рұқсат берілмеген (бір мильдік шеңбер). 1268 жылы Ландсберг маркграфы Теодорих Лейпцигке сапар шегетін барлық саудагерлерге, тіпті олардың үкімет басшысы онымен аразда болған жағдайда да, жеке басы мен тауарларын толық қорғауға кепілдік берді. Бұл Лейпцигке көптеген саудагерлердің қоныстануына әкелді. Сауда тауарларының қатарына шабақ, мата, шарап және бұрыш енді.

15 ғасырдан 18 ғасырға дейін

Лейпцигте екі жылдық жәрмеңке орнатылды, олар Юбилей (Пасхадан кейінгі үшінші жексенбіде) және Михаэлис (29 қыркүйекте). 1458 жылы Саксонияның Фридрих II-і Лейпцигте үшінші жәрмеңке – Жаңа жыл жәрмеңкесін өткізуге рұхсат берді. Германия императоры Фредерик III бұл жәрмеңкені 1466 және 1469 жылдары императорлық бекітулермен растады. 1497 жылы Максимилиан I (1508 жылдан император) Лейпцигтің үш жәрмеңкесін (Жаңа жыл, Юбилей, Михаэлис) қайтадан бекітті және Магдебург, Халберштадт, Мейсен, Мерсебург және Наумбургтың көршілес епархияларында жаңа жәрмеңкелер ашуға тыйым салды, сондай-ақ өзінің феодалдық қорғауын ұсынды. 1507 жылы Максимилиан I Лейпцигтің 15 миль радиусы ішіндегі кез келген жәрмеңкелерді тыйым салды, бұл сауда алаңының маңыздылығын одан әрі арттырды. Бұл бекіту сонымен қатар бастық өнім құқығын растап, Лейпциг жәрмеңкесіне баратын саудагерлерге қорғауды ұзартты. Галле, Наумбург, Эрфурт және Магдебург сияқты қалалар енді сауда орталығы ретінде кемсінді. 1523 жылы Аугсбург саудагері Велсер Маркт 8 (қазіргі Бартелс Хоф) жерінде дүкендері бар үлкен үй салды, ал олардың бәсекелесі Фуггерлерде де зауыттар болды. 1678–87 жылдары биржа (Alte Handelsbörse, Naschmarkt) салынды, ол 1943 жылы қиратылып, кейін қайта жаңартылды. 18 ғасырда Лейпциг орыс, поляк және ағылшын тауарларымен сауда жасаудың орталығына айналды. Ол «Барлық Еуропаның базары» деп аталды.

Қазіргі заман

Еуропаның түкпір-түкпірінен саудагерлерді тартқан жәрмеңке маңыздылығы, архитектор Отто Симонсонның 1855 жылғы Лейпциг синагогасын салуға түрткі болды, ол Еуропаның ең маңызды морейлік қайта өрлеу ғимараттарының бірі еді. 1895 жылы Лейпцигте алғашқы сауда үлгілері жәрмеңкесі өтті, онда тауарларының үлгілерін ұсынатын көрмешілер басымдық құрды. 1893-1938 жылдар аралығында Лейпцигтің орталығында бірқатар жәрмеңке үйлері (Messe Häuser) салынды. Олар әдетте бір-бірімен байланыстырылған бірнеше аулаларды қамтиды, онда дүкендер, қоймалар және тұрғын үйлер орналасқан (Mädler Passage, Petershof, Handelshof, Specks Hof, Drei Könige және т.б.). Лейпциг кітаптар мен тұтыну тауарларының негізгі неміс жәрмеңкесіне айналды. Жәрмеңкедегі MM символын 1917 жылы Эрих Грунер жасаған. 1920 жылы Реудниц пен Ұлттар шайқасына арналған ескерткіш арасында қаланың оңтүстік-шығысында техникалық жәрмеңке алаңы ашылды. 1940 жылы ол 19 павильоннан тұрды. Бүгінде бұл жер "Альте Мессе Лейпциг" деп аталады. 1937 жылы нацистер Лейпцигті Рейхсмессстадт Лейпциг (Императорлық сауда жәрмеңкесі қаласы Лейпциг) деп атады. Соғыс аралығында "Ринг Мезгехаус" және "Мезгехаус Бугра" салынды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде техникалық жәрмеңке аумағы әскери өндіріс үшін пайдаланылды және ішінара бомбалармен қиратылды. 1946 жылы соғыстан кейінгі алғашқы ("Бейбітшілік жәрмеңкесі") өтті. 1950 жылы ГДР RGW (Комкон) -ға қосылғаннан кейін, жәрмеңке Шығыс Германияның Варшава келісіміне қатысушы елдерінің өнімдерін бір-біріне ғана емес, сонымен қатар капиталистік Батыс елдеріне де ұсыну үшін қолданылды. Техникалық жәрмеңке алаңы қайта жаңартылып, 20-дан астам павильон салынды. Көрме Шығыс Германия мен Батыс мемлекеттері арасындағы суық соғыс дипломатиясында маңызды рөл атқарды, өйткені ол АҚШ пен Ұлыбританияны қоса алғанда, көптеген ірі НАТО елдерінің делегацияларын қабылдады. 1949-1989 жылдар аралығында Лейпциг сауда жәрмеңкесі батыс елдерінен келген қонақтарды тартуға бағытталған үгіт-насихат және экономикалық функцияларды атқарды. Сауда SED-тің Шығыс Германияны мойындату жоспарларына ықпал етті, ГДР мен батыс елдері арасындағы сауда қатынастарының артуы батыс үкіметтерінің Шығыс Германияның халықаралық мәртебесін кеңестік одақ әлі тастап кетпеген оккупациялық аймақ ретінде қайта қарастыруына мүмкіндік береді деп есептелді. Ұлыбританиялық делегациялар, көбінесе Ұлыбританияның Еңбек партиясы мен оған байланысты топтар, 1950 жылдардың аяғы мен 1960 жылдардың басында жиі келіп тұрды және Антони Гринвуд, Ян Микардо және Клемент Дэвис сияқты танымал саясаткерлерді қамтыды. Көптеген қатысушылар 1970 жылдардың басына дейін Германия Демократиялық Республикасының ресми танылуы үшін күресті. Сондай-ақ, жәрмеңке Берлин қабырғасының салынуына байланысты туындаған халықаралық саяси дағдарыс кезінде маңызды рөл атқарды. 1961 жылдың тамызында Вилли Брандт (сонда Берлин қаласының әкімі) қабырға салынуына жауап ретінде жәрмеңкеге және басқа да Шығыс Германия функцияларына халықаралық бойкот шақырды, бұл Лейпциг сауда жәрмеңкесінің Шығыс Германия мемлекетінің заңдылығы мен мойындалуы үшін суық соғыс күресінде қаншалықты маңызды болғанын көрсетеді.

Лейпциг жәрмеңкесі бүгінгі күні

1996 жылы жаңа сауда-жәрмеңке алаңы ашылды. Геркан, Марг және Партнерлердің жобалары бойынша салынған Лейпциг конгресс орталығы да ашылды. Ескі сауда-жәрмеңке алаңы дүкендерге, шараларға, супермаркеттерге және мәнерлеп сырғанау жарыстарына пайдаланылады, бірақ көптеген аумақтары бос және қолданылмайды. Бүгінде ең маңызды жәрмеңкелер – Лейпциг кітап жәрмеңкесі, PaintExpo және Auto Mobil International.

Жалпы мәліметтер

Жаңа Лейпциг сауда жәрмеңкесі 1995 жылдан 1996 жылғы сәуірге дейін салынды. Жаңа жәрмеңке алаңы алты залдан тұрады: бес көрме залы, олардың ауданы , және Иан Ричи Архитекторлары жобалаған әлемдегі ең үлкен левитацияланған шыны зал. Жәрмеңкеге трамвай, пойыз, автобус немесе жеке көлікпен баруға болады.