Кіріспе

Кведлинбург – Германияның Саксония-Анхальт аймағының батысындағы Харц ауданында, Харц тауларының солтүстігінде орналасқан қала. Ерте орта ғасырлардағы ықпалды және өркендеген сауда орталығы болған Кведлинбург 10 және 11 ғасырларда Оттон әулеті тұсында маңызды орталыққа айналды. Осы кезеңде салынған қамал, шіркеу және шамамен 2100 ағаш үйі бар ескі қаласының ерекше сақталуы және көрнекті роман сәулеті үшін 1994 жылы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізілді. Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы айларында американдық әскерлер протестант епископы мен шіркеу қоңырауларын қайтарды және мұнарадан нацистік үлгідегі бүркіт алынып тасталды. Бірақ 1980 жылдары АҚШ әскери қызметкерінің қазасынан кейін Кведлинбургтен ортағасырлық өнер туындыларының ұрлығы анықталды. Кведлинбург 1949 жылдан 1990 жылға дейін коммунистік Шығыс Германияның құрамында болған кезде Халле округінің басқаруында болды. 1990 жылы Германияның бірігуінен кейін Саксония-Анхальт штатының құрамына кірді. Кведлинбургтің коммунистік кезеңінде ескі сәулетті қалпына келтіру үшін 1980 жылдары Польшадан реставрация мамандары шақырылды. Бүгінде Кведлинбург – Фахверк үйлерін қалпына келтірудің маңызды орталығы. Кведлинбург 2016 жылғы танымал «Франц» фильмінің түсірілім аламаты болды, ол Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі Германияның типикалық шағын қаласы ретінде бейнеленді, соғыста ұлын жоғалтқан отбасының үйі.

Орналасқан жері

Қала Харц тауларының солтүстігінде, NHN-ден шамамен 123 метр биіктікте орналасқан. Ең жақын таулар NHN-ден 181 метр биіктікке жетеді. Қаланың ең үлкен бөлігі Боде өзенінің батыс жағындағы аңғарында орналасқан. Бұл өзен Харц тауларынан басталып, Эльба өзенінің саласы – Саале өзеніне құяды. Кведлинбург қалалық ауданы 2014 жылдың қаңтар айында Гернроде және Бад-Судероде екі (бұрынғы тәуелсіз) муниципалитеттері қосылғанға дейін осылай болды.

Климат

Кведлинбургтың мұхиттық климаты (Cfb) батыс желдерінің басымдығымен қалыптасады, бұл желдер Атлантика мұхитының орталық бөлігіндегі жоғары қысым аймағынан Скандинавияға қарай соғады. Әр қыста қар жауады. Қаңтар және ақпан – жылдың ең суық айлары, орташа температурасы 0,5 °C және 1,5 °C. Шілде және тамыз – ең ыстық айлар, орташа температурасы 17 °C және 18 °C. Жылдық орташа жауын-шашын мөлшері шамамен 438 мм, жаңбыр көбінесе мамырдан қыркүйекке дейін жауады. Бұл жауын-шашын Германиядағы ең аз жауын-шашын көрсеткіштерінің бірі болып табылады, оның жылдық орташа көрсеткіші 440 мм шамасында. 2010 жылдың тамызында Кведлинбург Германиядағы ең құрғақ жер болды, жауын-шашын тек 72,4 л/м² құрады.

Басқару

Қала әкімі – 2022 жылы сайланған Франк Рух (ХДС). 1994 жылдың желтоқсанынан бері Кведлинбургтың ескі қаласы және Стифтскирхе (коллегиат шіркеуі) орналасқан қамал тауы ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енген. Кведлинбург – Еуропадағы орта ғасыр мен Ренессанс дәуірінің ең жақсы сақталған қалаларының бірі, ол Екінші дүниежүзілік соғыста ауыр зақымдардан құтылды. 2006 жылы Гарц тар темір жолының Зельке аңғарындағы тармағы Гернродтан Кведлинбургке дейін созылды, бұл тарихи бумен жүретін тар темір жолға, Алексисбадқа және Гарцтың жоғары жазығына қол жеткізуді қамтамасыз етті. Қамал мен Стифтскирхе Санкт-Серватиус қаланың бейнесін ерте орта ғасырлардағыдай әлі де билеп тұр. Шіркеу – неміс роман стилінің көрнекті үлгісі. Шіркеудің ішіндегі ежелгі христиан діни заттары мен кітаптарынан тұратын қазынасы американдық солдаттардың бірімен ұрланған, бірақ 1993 жылы Кведлинбургке қайтарылып, қазір қайтадан көрсетілуде. Бұрынғы Стифтскирхе Санкт-Виперти 936 жылы Қанониктерстифт Санкт-Вигпертус (еркек канондар) қамал төбесінен Кведлинбург аббаттығына орын беру үшін көшірілген кезде салынды. Шіркеу Кведлинбургтегі алғашқы Оттондықтар патшалық сарайының орнында бой көтерді. Шамамен 1020 жылы базиликаға үш қабатты крипт қосылды. Крипт, шіркеудегі барлық келесі өзгерістерден аман қалды және бүгінде Романдық жолдың маңызды тоқталыс нүктесі болып табылады.

Ауа

Кведлинбургке ең жақын әуежайлар солтүстік-батыста Ганновер және оңтүстік-шығыста Лейпциг/Халле әуежайы. Магдебург Кохштедт одан да жақын, бірақ оған тек бірнеше әуекомпания ғана рейстер ұсынады. Ballenstedt Assmussstedt-те жеке авиация үшін аэродром орналасқан.

Теміржол

Deutsche Bahn және жеке Transdev компаниясы басқаратын аймақтық пойыздар стандартты кеңдіктегі Магдебург-Тал желісі арқылы Кведлинбург станциясын Магдебург, Тал және Хальберштадт қалаларымен байланыстырады. 2006 жылы Гарц тар темір жолының Зельке аңғарындағы тармағы Гернродтан Кведлинбургке дейін созылды, бұл тарихи бумен жүретін тар темір жол арқылы Алексисбадқа және Жоғарғы Гарц үстіртіне қатынауға мүмкіндік берді.

Автобус

Кведлинбург айналасындағы ауылдар мен шағын қалалармен өңірлік автобустар арқылы байланыстырылған. Бұған қоса, Берлинге қашықтықтан жүретін автобустар да бар.