Кіріспе
Мерзебург – Германияның Саксония-Анхальт жеріндегі, орталық Германияда орналасқан қала. Ол Саале өзенінің жағасында, Халле (Саале) қаласынан оңтүстікке қарай шамамен 14 км, ал Лейпциг қаласынан батысқа қарай 30 км қашықтықта жатыр. Мерзебург – Саалекрайс ауданының орталығы. Бұл қалада Магдебург архиепископы Адалберт құрған діни басқарма (епархия) болған. Мерзебург университеті де осы қалада орналасқан. Мерзебургтің халқы шамамен 35 000 адамды құрайды.
Merseburg is a town in central Germany in southern Saxony Anhalt, situated on the river Saale, and approximately 14 km south of Halle (Saale) and 30 km west of Leipzig. It is the capital of the Saalekreis district. It had a diocese founded by Archbishop Adalbert of Magdeburg. The University of Merseburg is located within the town. Merseburg has around 35,000 inhabitants.
Әкімшілік реформалар
Венениен 1949 жылдың 1 қаңтарында Мерзебургке қосылды. 1950 жылдың 1 шілдесінде Кётсшен қауымы қосылды. 1994 жылдың 30 мамырынан бастап Мюсшау Мерзебург құрамына кіреді. 2003 жылы бұрын Крейпаудың құрамында болған Требницке қосылды. Беуна 2009 жылдың 1 қаңтарында қосылды. 2010 жылдың 1 қаңтарынан бастап Геуза Мерзебургтің бөлігі болып табылады.
Тарихқа дейінгі кезең және орта ғасырлар
Мерсебург алғаш рет 850 жылы тарихқа енген. Король Генрих Фулер Мерсебургте патша сарайын салғызды; 933 жылғы Риаде шайқасында ол мажарларға қарсы маңызды жеңіске жетті. 973 жылы тағайындалған Титмар Богемиядағы Праганың жаңа құрылған епископтығының алғашқы епископы болды. Прага осыған дейін жүз жыл бойы Майнц архиепископтығының құрамында болған. 968 жылдан протестанттық реформацияға дейін Мерсебург Мерсебург епискобының резиденциясы болды, сонымен қатар, ол Майссен маркграфтарының уақытындағы резиденциясы болды және 10-11-12 ғасырларда неміс патшаларының сүйікті орны саналды. Орта ғасырларда мұнда он бес мәжіліс өтті, сол кездегі жәрмеңкелері кейін Лейпцигке ауысқан маңызға ие болды. 1002 жылдың 3 сәуірінде Эккехардтың опасыздықпен өлтірілуінен кейін Болеслав I Хробрый жергілікті славян халқының көмегімен Мерсебург пен Мейссенді, содан кейін Баутцен мен Стреламен бірге Мильсконы жаулап алды. Неміс князьдері бұл аймақтарда поляк князінің билігін қабылдады. Кейбір тарихшылар Гнезнендегі келісімнен бастап, Болеславтың Отон III-ден кейін Германия тағына құқығы болуы мүмкін деп санайды, бұл құқық мұрагерлік шартта қамтамасыз етілген болуы керек. Мерсебург 1002 жылы поляк билеушісі Болеслав I Хробрыйге жасалған сәтсіз қастандық орын алған жер болды. Қала неміс шаруаларының соғысы және отыз жылдық соғыс кезінде ауыр зардаптарға ұшырады.
17 ғасырдан 20 ғасырға дейін
1657 жылдан 1738 жылға дейін Мерзебург Саксония герцогтарының резиденциясы болды, содан кейін ол Саксония курфюрсттығының құрамына кірді. 1815 жылы Наполеон соғыстарынан кейін қала Пруссияның Саксония провинциясының бөлігіне айналды. Мерзебург 1841 жылы Мерзебург сиқырларының қайта жаңғырылып табылған жері. Олар ежелгі жоғары неміс тілінде жазылған және бүгінгі күнге дейін сақталған жалғыз неміс құжаттары болып табылады, олардың тақырыбы – христиандыққа дейінгі сенімдер. Олардың бірі – шайқаста тұтқынға түскен жауынгерлерді босатуға арналған дұға, ал екіншісі – жылқының бұлшық еті созылған аяғын емдеуге арналған дұға. 20 ғасырдың басында Карл Бош пен Фридрих Бергиус 1909 жылдан 1913 жылға дейін катализдік жоғары қысымда аммиак синтезінің ғылыми негізін қалаған новаторлық еңбектерінің арқасында Мерзебург өнеркәсіптік қалаға айналды. Жақын орналасқан Леуна зауыты химия өнеркәсібінің осы дәстүрін жалғастыруда. "Мерсебургер Тагеблатт" Мерзебургтегі жергілікті газет ретінде жарық көрді. Мерзебург Екінші дүниежүзілік соғыста ауыр зардап шекті. 23 әуе шабуылы кезінде 6200 үй толығымен немесе жартылай қирады. Тарихи қала орталығы дерлік толығымен жойылды. Соғыстан кейін қысқа мерзімге Саксония-Анхальттың құрамына кірген қала, содан кейін Шығыс Германиядағы Халле округінің басқаруына өтті. Германияның бірігуінен кейін ол қайтадан Саксония-Анхальттың бөлігіне айналды.
Көрікті жерлер
Мерсебургтің ең танымал ғимараттарының қатарында Иоанн Баптист соборы (1015 жылы негізі салынған, 13- және 16-ғасырларда қайта жаңартылған) және епископ сарайы (15-ғасыр) бар. Собор және сарай кешеніне сарай бағы да кіреді. Басқа да көрікті орындарға Мерсебург сауда үйі, мәдени сахнасы және Мерсебургтегі неміс химия мұражайы жатады.
Өнер және мәдениет
Мерзебург сарайы фестивалі, тарихи шерумен, халықаралық сарай ор қабырғасы концерттерімен, Мерзебург орган күндерімен және қуыршақ қойылымдары фестивалі аптасымен жыл сайын өткізіледі.
Көлік
Мерсебург станциясы Халле-Бера темір жолында орналасқан. Лейпциг/Халле әуежайы 25 шақырым қашықтықта. Мерсебург Галле (Саале) трамвай желісімен қосылған. Галле қаласының орталығынан Мерсебургке трамваймен баратын жол шамамен 50 минутты алады.