Кіріспе
Эдинбургтегі ескерткіш және маңызды орын. Скотт ескерткіші – шотланд жазушысы сэр Уолтер Скоттқа арналған викториандық готикалық ескерткіш. Бұл Хаванадағы Хосе Марти ескерткішінен кейін әлемдегі жазушыға арналған екінші ірі ескерткіш. Ол Эдинбургтегі Принц-стрит бақтарында, Принц-стриттегі бұрынғы Дженнерс ғимаратының қарсысында және Скотттың «Уэверли» романдарының атымен аталған Эдинбург Уэверли теміржол станциясына жақын орналасқан.
The Scott Monument is a Victorian Gothic monument to Scottish author Sir Walter Scott. It is the second largest monument to a writer in the world after the José Martí monument in Havana. It stands in Princes Street Gardens in Edinburgh, opposite the former Jenners building on Princes Street and near Edinburgh Waverley Railway Station, which is named after Scott's Waverley novels.
Құрылыс және тұжырымдама
Мұнара 200 фут (61 метр) биіктікте және панорамалық көріністерді ұсынатын спиральді баспалдақтармен жететін көру платформаларына ие. Ең биік платформаға барлығы 287 баспалдақпен жетеді. Ол Батыс Лотиандағы Экклсмахан жанындағы кен орынданынан алынған Бинни құмтасынан салынған. Ол Оңтүстік Сент-Дэвид көшесімен бір осқа орналасқан, бұл Сент-Эндрю алаңынан Принц көшесіне апаратын екі көшенің бірі, және сол көріністегі басты нүкте болып табылады, оның масштабы Ескі қаланы жасыруға жеткілікті. Оның өлшемі мен биік орны Принц-стрит бақтарының шығыс бөлігінде үстемдік танытады.
Тарих
1832 жылы Скотт қайтыс болғаннан кейін оған ескерткіш салу үшін конкурс жарияланды. Күтпеген нәрсе, "Джон Морво" деген псевдониммен Мелроуз аббаттығының ортағасырлық сәулетшісі де қатысты. Морво, шын мәнінде, 45 жастағы ағаш шебері, суретші және өзіндік білімімен сәулетші болған Джордж Мейкл Кемп еді. Ол архитектуралық білімі мен тәжірибесінің жетіспеуі оны қатысудан шеттетуі мүмкін деп қорқып, бірақ оның жобасы конкурс төрешілеріне ұнады және 1838 жылы оған ескерткіш салуға келісімшарт берілді. Джон Стиллге мұнараның төрт бағанасының арасындағы кеңістікте орналасатын Скотттың монументалды мүсінін жасау тапсырылды. Мүсін ақ Каррара мраморынан жасалған және Скотт отырған күйде, қаламмен бір туындысын жазудан демалып, қасында иті Майдасы бейнеленген. Ескерткіште Скотттың романдарының кейіпкерлерінен 64 фигура бейнеленген, оларды Александр Хэндисайд Ричи, Джон Ринд, Уильям Бирни Ринд, Уильям Броди, Уильям Грант Стивенсон, Дэвид Уотсон Стивенсон, Джон Хатчисон, Джордж Андерсон Лоусон, Томас Стюарт Бернетт, Уильям Ширреффс, Эндрю Керри, Джордж Кларк Стэнтон, Питер Слейтер, Амелия Робертсон Хилл (ол монументтің шығысында орналасқан Дэвид Ливингстонның мүсінін де жасаған) және басқаша белгісіз Кэтрин Энн Фрейзер Тайтлер сияқты шотланд мүсіншілері жасаған.
Тас қалаушылар мен Скотт ескерткіші
Скотт ескерткішін тұрғызу тас қалаушыларға, әсіресе тас кесетін шеберлерге, олардың ою-өрнектері мен мүсіндерімен бірге тас блоктарын дайындауға жауапты болғандарға, қымбатқа түсті. Бұл жұмыс жабық шеберханаларда жүргізілді, онда олар қауіпті, ұсақ шаңның көп мөлшеріне ұшырады. Дайын тас блоктарын орнататын, ашық ауада жұмыс істеген "құрылысшылар" үшін жағдай одан да жақсы болды. Ескерткіш және басқа да жергілікті ғимараттар үшін қолданылған тастың (Эдинбургтың батысындағы Уфаллға жақын Бинни карьерінен алынған) қаттылығынан, Эдинбург тас қалаушылары силикоз деп аталатын фтизиске бейім болды. Бір замандас бақылаушы ескерткіш "Эдинбургтегі ең шебер жиырма үш тас кесушінің өмірін қиды" деді. Тағы бір деректе "барлық тас қалаушылардың жартысы" өкпе ауруынан қайтыс болғаны айтылады.
Негізгі тас
Негізгі тас 1840 жылғы 15 тамызда Комистоннан сэр Джеймс Форрест Лорд-провост және Шотландияның Ұлы шебер Мейсон ретінде салынды. Құрылыс 1841 жылы Парламенттің Сэр Уолтер Скоттқа ескерткіш туралы заңына сәйкес рұхсат алғаннан кейін басталды және шамамен төрт жылға созылды. Ол 1844 жылдың күзінде аяқталды, ал Кемптің ұлы сол жылдың тамызында шығыршын орнатты. Жалпы құны 16 154 фунт стерлингтен асып түсті. Ескерткіш 1846 жылғы 15 тамызда салтанатты түрде ашылды, бірақ Джордж Мейкл Кемп қатыспады. Ол құрылыс алаңынан үйіне қайтып келе жатқанда Юнион каналына құлап, 1844 жылғы 6 наурыздағы тұманды кеште суға батып қайтыс болды.
Танымал мәдениетте
Монумент 2012 жылғы "Ақ бұлттар атласы" фильмінде Роберт Фробишер кейіпкерінің жиі баратын орны ретінде маңызды орын алады. 1899 жылы Джеймс Форд салған "Кейптаундағы демалыс уақыты" картинасында монументтің ойша жасалған көшірмесі бейнеленген, ол Виктория дәуіріндегі шамаланған утопиялық болашақ Кейптаунды көрсетеді.