Кіріспе
Американдық бейсболшы Константино "Тино" Мартинес (7 желтоқсан 1967 жылы туған) – американдық бұрынғы кәсіби бейсболшы. Ол 1990 жылдан 2005 жылға дейін МЛБ-да (Major League Baseball) «Сиэтл Маринерс», «Нью-Йорк Янкиз», «Сент-Луис Кардиналс» және «Тампа Бей Девиль Рейс» командаларында ойнады. 2013 жылы «Майами Марлинс» командасының соққы жаттықтырушысы болды. Ол өзінің есімінің қысқартылған түрі «Тино» деп танымал, бірақ 1998 жылғы әлем сериясының бірінші ойынындағы хоум-ранынан кейін «Бам-тино» деген лақап атын алды. Бұрын үшінші базада ойнаған Мартинес «Тампа университетінен» шыққан «Сиэтл Маринэрс» командасының бірінші раундтағы таңдауы болды, онда ол оқу кезінде көзге түсті. 16 жылдық МЛБ мансабында ол 1009 ұпай жинап, 1271 ұпай жасады және 339 хоум-ран соқты. Ол алты маусымда 100 немесе одан көп RBI көрсетті және екі рет «All Star» командасына шақырылды.
Constantino "Tino" Martinez (born December 7, 1967) is an American former professional baseball player. He played in Major League Baseball (MLB) for the Seattle Mariners, New York Yankees, St. Louis Cardinals, and Tampa Bay Devil Rays from 1990 through 2005. He also served as a hitting coach for the Miami Marlins in 2013. He is known as "Tino", a shortened version of his first name, but was also nicknamed "The Bam tino" after his home run in Game 1 of the 1998 World Series. Formerly a third baseman, Martinez was the first round draft pick for the Seattle Mariners in out of the University of Tampa, where he starred during his time on campus. During his 16 year MLB career, he scored 1,009 runs, drove in 1,271 runs, and hit 339 home runs. He had 100 or more RBI in six different seasons and was twice named to the All Star team.
Ерте өмір
Тино Мартинес Флорида штатының Тампа қаласындағы Батыс Тампа ауданында туып өскен. Оның әкесі испандық тамыры бар кубалық-америкалық, ал анасы итальяндық және грек тегінен. Оның әкесінің кішкентай сигар фабрикасы болған, онда Мартинез бен оның ағалары, сондай-ақ балалық шақтағы досы және болашақ жоғары лига ойыншысы Луис Гонсалес кішкентай кезінде жұмыс істеген. Мартинес 8-сыныпқа дейін Батыс Тампадағы Сент-Джозеф мектебінде оқыды, содан кейін 9-шы және 10-шы сыныптарда Тампа католик орта мектебінде оқыды, кейін Джефферсон орта мектебіне ауысып, бітірді. Мартинес екі орта мектепті де бейсболдан штаттағы чемпионатқа жеткізді. Тампа католик мектебінде оның болашақ жоғары лига ойыншылары Лэнс МакКаллерс және Рич Монтелонемен бірге ойнады. Мартинес Тампа университетіне түсті, онда ол NCAA II дивизионында Тампа Спартанс командасы үшін колледж бейсболын ойнады. Ол үш жыл Тампа үшін ойнады және әр жылы үздік американ ойыншысы атанды. 1986 жылы ол Кейп-Код бейсбол лигасының «Фалмут Комодорес» командасымен жазғы колледж бейсболы ойнады және лиганың жұлдызы аталды. 2011 жылға қарай Мартинес мектеп рекордтарын сақтап тұрды: карьералық хоум-рандар (54), карьералық соққы орташасы (.399), карьералық соққы пайызы (.736), маусымдық соққы орташасы (.452) және маусымдық соққы пайызы (.957). 2010 жылдан бері Тино Мартинес сыйлығы NCAA II дивизионындағы ең үздік бейсболшыға беріледі. 2013 жылы Мартинес Ұлттық колледж бейсбол даңқы залына енгізілді.
Сиэтл Маринерс (1990-1995)
Сиэтл Маринерс Мартинесті таңдады. Мартинестің алғашқы Бас лига бапкері Лу Пиниелла болды, ол да Батыс Тампа ауданында өскен және Мартинестің қарындасы мен анасын білген. Мартинес бірнеше орташа маусымдар өткізді, бірақ ол 111 рет ұпай жинап, 31 хоум-ран соғып, .293-ке дейін соқты. «Маринерс» Американдық лиганың Батыс дивизионында жеңіске жетіп, дивизиондық плей-оффтың алғашқы маусымында «Нью-Йорк Янкиспен» кездесті.
Нью-Йорк Янкиз (1996-2001)
Сол маусымнан кейін «Нью-Йорк Янкис» командасы Мартинесті, сонымен қатар Джефф Нельсон мен Джим Мецирді Стерлинг Хичкок пен Расс Дэвиспен алмастырды. Сауда аяқталу алдында Мартинес пен «Янкис» бес жылға 20,25 миллион долларлық келісімшартты ұзартуға келісті. Мартинес «Янкис» командасының бірінші нөмірлі ойыншысы ретінде Дон Маттинглидің орнын басты. Мартинес «Нью-Йорк Янкис» командасымен бес маусымда төрт рет Әлем чемпионатын жеңіп алды: , , , және . 1997 жылы ол «Үйге соққы дербисінде» жеңіске жетті. Мартинес «Янкис» сапында Әлем сериясында екі есімді соққы соқты. Біріншісі 1998 жылғы серияның бірінші ойынында Марк Лэнгстоннан соғылды. «Янкис» бұл таймда Чак Кноблаухтың үш ұпайлық соққысымен есепті теңестірді. Содан кейін үш ойыншы базаға шықты, ал Мартинес соққы жасауға келді. 2:2 есебімен жасалған өте қиын соққыдан кейін, бұл үшінші соққы болып көрінді, бірақ төреші Ричи Гарсия оны солай деп шешпеді, Мартинес келесі соққыны жоғарғы қабатқа жіберіп, «Янкиске» төрт ұпай берді. Мартинестің екінші есімді Әлем сериясындағы соққысы үш жылдан кейін, 2001 жылдың 31 қазанында соғылды. «Янкис» соңғы мүмкіндігіне жетті, есеп 2:0 болғанда, 9-шы таймда екі аут қалғанда Мартинес соққы жасауға келді. Ол ойынды теңестіріп, «Аризона Даймондбэкс» командасының қақпашысы Бюнг Хён Кимге соққы берді, содан кейін «Янкис» ойынды жеңіп алды. Бұл жетістікті келесі күні Скотт Брозиус қайталады. Алайда, «Янкис» 6-шы және 7-ші ойындарда жеңіліп, сериядан шықты. Оның ең жақсы маусымы статистикалық тұрғыдан алғанда 2000 жылы болды, ол Америка лигасындағы соққылар мен ұпайлар бойынша екінші орынды иеленді (44 және 141 ұпаймен) және AL ең құнды ойыншысының дауыс беруінде екінші орынды алды. 1998 жылдың 19 мамырында «Балтимор Ориолс» командасының ойыншысы Армандо Бенитес оның жоғарғы жағына соққы берді, бұл екі команда арасындағы қақтығысқа әкелді. 2001 жылғы Әлем сериясында Мартинестің «Янкис» командасы «Аризона Даймондбэкс» командасымен кездесті. Серия 7-ші ойынға дейін барып, онда Аризона жеңіске жетті, өйткені Луис Гонсалес, Мартинестің жақын досы, 9-шы таймның соңында «Янкис» қақпашысы Мариано Ривераға ойынды жеңіп алған соққы берді. Кейіннен Гонсалес үйге келгенде, жауапты машинадағы алғашқы құттықтау хаты Мартинестен келгенін еске алды. «Янкис» сапындағы көптеген жылдары Мартинес Нью-Джерси штатының Тенафли қаласында тұрды.
Сент-Луис Кардиналс (2002-2003)
Маусым аяқталғаннан кейін «Янкилер» Джейсон Джанбимен келісім шарт жасауды шешті, оның мерзімі одан әрі ұзартылды. Мартинес екі маусым бойы «Сент-Луис Кардиналс» сапында ойнады, ол тағы да қартайып қалған, легендарлы бірінші база ойыншысы Марк МакГвайрдың орнын басты. 2003 жылы серия кезінде Мартинес «Янки» стадионына оралғанда, «Янки» жанкүйерлері тұрып, қошемет көрсетті. Үш ойындық серияның екінші ойынында Мартинес бұрынғы командаласы Энди Петтиттен екі хоум-ран соқты, әр соққан сайын көп көрерменнің ыстық ықыласына бөленді. «Янки» жанкүйерлері оны сахнаға шақыру үшін қолдады, бұл қонақ командасының ойыншысын құрметтеу үшін сирек кездесетін жағдай.
Тампа Бей Девил Рэйс (2004)
Маусым аяқталғаннан кейін «Кардиналс» командасы Альберт Пухольсты сол алаңдан бірінші базаға көшіруді шешті. Олар Мартинесті «Тампа Бей Девиль Рейс» командасына саудаластырды, онда ол бұрынғы «Сиэтл» командасының бас жаттықтырушысы Лу Пиниелламен қайта қауышты, ол енді «Девиль Рейс» командасын басқарып тұрды. Мартинес 23 хоум-ран соқты, сонымен қатар команданың көптеген жас ойыншыларына тәлімгерлік жасады және «Девиль Рейс» жанкүйерлерінің арасында танымал болды. Оның отбасы «Тропикана Филд» стадионынан бірнеше минуттық жерде тұрды. 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына дейін Грекия, медаль ұту мүмкіндігін арттыруға тырысып, грек тегі бар Солтүстік Америка бейсболшыларынан құрама құруға шешім қабылдады. Грек тегі бар Мартинеске Грекия Олимпиада құрамасының бас жаттықтырушысы Роб Дерксен жүгініп, ел үшін ойнауды сұрады. Мартинес, Эрик Каррос және Аарон Майлз сияқты MLB ойыншылары ұсыныстан бас тартты, себебі ойындар Бас лига маусымының ортасында өтіп жатқан еді.
Нью-Йорк Янкис командасында екінші рет (2005)
Мартинес 2005 жылғы маусымда «Янкистермен» екінші рет келісім шарт жасады. 2005 жылдың 7-11 мамыр аралығында Мартинес бес ойын қатарынан бес хоум-ран соқты, бұл 2001 жылдың 27 маусымынан 31 шілдесіне дейінгі көрсеткішінен бірге артық. 2005 жылдың 12 мамырында хоум-ран соға алмаған Мартинес, 15 мамырда екі хоум-ран соғып, сегіз ойында сегіз хоум-ран соқты. 2005 жылдың 8 қарашасында «Янкистер» Мартинеске арналған 3 миллион долларлық опцияны пайдаланбады, осылайша ол бос агент мәртебесіне ие болды. 2006 жылдың 15 ақпанында ол өзінің ойыншылық карьерасын аяқтау туралы ресми шешім қабылдады. Мартинес бұл шешімді «Сент-Питерсберг Таймс» газетінде растап, ESPN телеарнасында комментаторлық мансабын бастайтынын мәлімдеді. Мартинес ESPN-нен түскен ұсыныс зейнеткерлікке шығу шешімін жеңілдеткенін айтты, себебі ол «Baseball Tonight» бағдарламасында жұмыс істейтін, радиода да жұмыс істейтін және бірнеше ойынды тікелей эфирде көрсететін болады. 16 жылдық карьерасында Мартинес .271 көрсеткішпен 339 хоум-ран соғып, 1271 рет ұпай жинады. «Янкистер» сапында өткен жеті жылында ол 192 хоум-ран соғып, 739 ұпай жинады.
1988 жылғы Олимпиада ойындары
Мартинес, болашақ негізгі лига ойыншылары Джим Эбботт пен Робин Вентурамен бірге 1988 жылы Оңтүстік Кореяның Сеул қаласында өткен жазғы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алды. Бейсбол жетінші рет Олимпиада бағдарламасына қосылды және демонстрациялық спорт түрі ретінде соңғы жыл болды. Финалдық ойында Мартинес екі хоум-ран соқты және төрт ұпай әкелді, ал Эбботт толық ойын ойнады, осылайша АҚШ құрамасын 5:3 есебімен жеңіске жеткізді.
Коучинг және телерадио хабарларын тарату
2008 жылы Мартинес «Янкилер» командасының арнайы жаттықтырушысы болуға келісіп, олардың бірінші базалық ойыншыларының қорғаныс дағдыларын жетілдіруге көмектесті. Көктемгі жаттығудан кейін ол Бас менеджердің арнайы көмекшісі болып тағайындалды. 2010 жылғы көктемгі жаттығулардан бастап Мартинес YES Network арнасы үшін түс комментаторы болды, бұрынғы Дэвид Коунның орнын басты. Ол тұрақты маусымдағы алғашқы ойынын 2010 жылдың 9 сәуірінде «Янкилер» мен «Рейс» командалары арасындағы матчты тікелей эфирде шақыру арқылы жасады, бұл ойын өзінің туған жері Тампа шығанағында өтті. 2013 жылғы маусымда Мартинес Эдуардо Перестің орнына «Майами Марлинс» командасының соққылау жаттықтырушысы болып тағайындалды. 2013 жылдың 28 шілдесінде Мартинес бірнеше ай бұрын Дерек Дитрихке физикалық зорлық көрсеткені туралы айыптауларға байланысты қызметінен кетті. Мартинес клубтағы мінез-құлқы «Марлинс» командасының ойыншылары Джастин Руггиано мен Крис Валайкаға, сондай-ақ кіші лига ойыншысы Мэтт Даунсқа қатысты сөздік шабуылдарды қамтыды. 2023 жылы Мартинес Кейп-Код бейсбол лигасына «Хайанис Харбор Хоукс» командасының көмекші жаттықтырушысы ретінде қайта оралды.
Бас лигадан тыс өмір
Мартинес 1991 жылдан бері Мари Прадомен тұрмыс құрған. Олардың үш баласы бар: Оливия, Тино кіші (TJ) және Виктория. Отбасы қазіргі уақытта Батыс Тампада тұрады. Yankeeography: Tino Martinez фильмінің тұсаукесері 2006 жылдың мамыр айының басында YES Network телеарнасында өтті. 2007 жылдың 2 сәуірінде Мартинес Нью-Йорк Янкис клубының қайта оралу банкетінде «Янкилердің мақтанышы» сыйлығын алды. 2008 жылы ескі Янки стадионының соңғы маусымында Мартинес алғаш рет «Ескі ойыншылар күніне» қатысты. 2010 жылдың 14 наурызында «Янкилер» және «Ориолс» командалары арасындағы маусымға дайындық ойыны кезінде «Янкилер» командасының комментаторы Майкл Кей Мартинестің «Тампа Бэй Буканерс» командасының жанкүйері екенін айтты. Мартинес сондай-ақ жыл сайын Тампада өтетін Дерек Джетердің жұлдызды гольф турниріне (DJCI) қатысады. Мартинес, кәсіби бейсболға бару үшін Тампа университетінің үшінші курсын бітірмей кеткен, 2011 жылдың 7 мамырында UT-де либералдық білім беру саласы бойынша бакалавр дәрежесін алды. Мартинес 2011 жылдың 26 маусымында «Янкилердің» 2011 жылғы «Ескі ойыншылар күніне» қатысты және кейін бірнеше рет оралды. «Янкилер» клубы 2014 жылдың 21 маусымында Мартинестің құрметіне Монумент паркінде тақта орнатты. Мартинес 2017 жылдың 14 мамырында бұрынғы командаласы Дерек Джетердің 2-нөмірі зейнеткерлікке шығарылуымен байланысты өткен салтанатқа қатысты. 2019 жылдың қазан айынан бері Мартинес Тампа аймағында коммерциялық жылжымайтын мүлік саласында жұмыс істеп келеді.