Кіріспе
Құс түрі. Кіші жол жүгіруші (Geococcyx velox) – кукулидтер тұқымдасына жататын, ұзын аяқты, ірі құс. Ол Мезоамерикада таралған. Латынша аты "шапшаң жер кукуы" деген мағынаны білдіреді. Үлкен жол жүгірушімен бірге, бұл Geococcyx туысының екі түрінің бірі болып табылады.
The lesser roadrunner (Geococcyx velox) is a large, long legged bird that is a member of the cuckoo family, Cuculidae. It is found in Mesoamerica. Its Latin name means "swift earth cuckoo". Along with the greater roadrunner, it is one of two species in the genus Geococcyx.
Сипаттама
Кіші жол жүгіруші - ұзындығы 46-51 см (18 дюйм), құйрығы шамамен. Оның орташа ұзындығы еркек салмағы , ал әйел салмағы . Кіші жол жүгірушінің басы, шоқысы және мойны қола түсті жылтырмен және кішкентай ашық қоңыр дақтармен қара түсті. Арқасы қара қоңыр, қауырсындары ашық қоңыр түсті, сондықтан қоңыр-ақ сызықтар пайда болады. Дененің жоғарғы бөлігінің қауырсыны қоңыр дақты, ал құйрыққа қарай күлгіш қоңырға дейін ағарады, ал кеудесі ақ. Құйрық қауырсындары қара, қою күлгіш түсті жылтырмен. Жас жол жүгірушілер ересектерге ұқсайды, бірақ олардың сызықтары сарғыш, ал көз айналасындағы терісі күңгірт. Ирисі сарыдан қоңырға дейін, оқушының айналасында сарыдан күміс түсті ақ сақинасы бар. Көздің сақинасы ашық лавандыдан жарқын көк түске дейін. Көздің артындағы аймақ, көбінесе қауырсынмен жабылған мойындағы жарқын қызыл түске айналатын тар жолаққа дейін созылады. Жоғарғы тұмсығы сұр, ал төменгі тұмсығы көкшіл сұр. Кіші жол жүгіруші сыртқы келбеті мен мінез-құлқы бойынша үлкен жол жүгірушіге (Geococcyx californianus) ұқсас, бірақ кішірек, мойны мен кеудесінде аз сызықтар бар, артқы жағында және сыртқы қанаттарында қоңыр түсті, ал ішкі жағы сары. Олар Кончаха, Сан-Мигель, Санта-Ана және Сан-Сальвадор сияқты стратовулкандардың жоғары биіктіктерінде, ағаштардан жоғары жартылай ашық жерлерде кездеседі. Олар сондай-ақ henequen және жүгері егістері сияқты өңделген жерлерге бейімделеді.
The crown, crest and neck of the lesser roadrunner are black with a bronze glow and small light brown spots. The back neck is black brown, with feathers are lined with a pale brown, so that a brown white dashes arises. The plumage of the upper body is dark brown with light speckles and lightens to maroon towards the rump, and its breast is white. The rectrices are black with a dark purple luster. Young roadrunners resemble adults, but have ocher colored lines, and duller skin around the eye. The iris is yellow to brown, with a yellow to silvery white ring surrounding the pupil. The eye ring is pale lavender to bright blue. The area behind the eye extends to a narrow band that turns into a bright red color on the neck, which is mostly covered by feathers. The upper beak is gray, while the lower beak is bluish gray. The lesser roadrunner resembles the greater roadrunner (Geococcyx californianus) in appearance and habit but is smaller, with a less streaked throat and chest, brownish on the rump and on the outer wings and yellowish undersides. They can be found in higher elevations of stratovolcanoes such as Conchagua, San Miguel, Santa Ana and San Salvador, in semi open areas above the treeline. They also adapt to cultivated land such as henequen and corn fields.
Мінез-құлық
Кіші жол жүгіршісі сағатына 32 километрге дейін жылдамдықпен жүгіре алады. Ол уақытының көп бөлігін жерде, ашық жерлерде, жол бойында немесе жасырын жүгіріп өткізеді және бұталар мен төмен ағаштарға тұрып, шектеулі ұшуға қабілетті. Олар құйрығын жоғары көтеріп, қанаттарын төмен түсіреді, содан кейін күнге қарсы бұрылып, шапалақ қауырсындарын көтереді және жылуды сіңіретін қара терісін ашады. Олар қауырсындарын тазалауы да мүмкін. Құстың дауысы - бір секунд сайын бір нотадан тұратын, үштен жетіге дейін қайталап, төмендейтін жұмсақ "гүркіреу" дыбысы.
Диета
Кіші жол жүгіруші – мүмкіндікті пайдаланатын қоректі, тұқымдармен, жемістермен, кішкентай бауырымен жорғалаушылармен және бақалармен қоректенеді. Ірі жәндіктер мен жол апаттарынан қалған жануарларды жол жиегінде іздейді. Сальвадорда тамыз айында кездеседі. Кіші жол жүгіруші ұясын төменгі ағашқа, тікенді бұтаға немесе жерден шамалы биіктікте орналасқан Опунтия кактусына салады. Ақ түсті, ұзындығы белгілі жұмыртқаларын 2-ден 4-ке дейін топтап туады. Олардың ұялары үлкен жол жүгірушінің ұяларынан кішірек, бірақ мықтырақ және тығыз, берік шөп сабақтары мен бұтақтарынан жасалған, диаметрі белгілі. Еркек және әйел жол жүгірушілердің екеуі де жұмыртқаларды жатыр. Кіші жол жүгірушінің шашақтарының мөлшері үлкен жол жүгірушіге қарағанда аз өзгешелік көрсетеді, және байқаулар бойынша, барлық жұмыртқалар шамамен бір уақытта жарылады.