Кіріспе

Халықаралық жеңіл атлетика жарысы

IAAF World Athletics Final – Халықаралық жеңіл атлетика федерациясы (IAAF) ұйымдастырған жыл сайынғы жеңіл атлетика жарысы. Ол 2003 жылы IAAF Grand Prix Final-ын алмастыру үшін құрылды. Бұл жарыс IAAF World Athletics Series жүйесінің бөлігі болды және 2003 жылдан 2005 жылға дейін IAAF World Outdoor Meetings сериясының маусымдық қорытындысы, ал 2006 жылдан 2009 жылға дейін IAAF World Athletics Tour-дың бөлігі ретінде өткізілді. IAAF енгізген бір күндік жарыстар жүйесіндегі өзгерістерге байланысты, Дүниежүзілік жеңіл атлетика финалы 2009 жылғы маусымнан кейін тоқтатылды.

Тарих

Жарыс IAAF Grand Prix-тің жаңартуының бір бөлігі ретінде енгізілді, ал IAAF World Outdoor Meetings сериясы оны IAAF-тің маусымдық ашық алаңдағы жеңіл атлетика сериясы ретінде алмастырды. Бұрынғы IAAF Grand Prix Final жарысының бағдарламасы жылдан жылға өзгеріп отырды, ал IAAF World Athletics Final тұрақты бағдарламаны енгізді. Жаңа кестедегі жарыстар көбінесе Әлем чемпионаттарында өткізілетін жарыстарға ұқсас болды. Айырмашылығы, Әлемдік жеңіл атлетика финалында 3000 метрлік жүгіріс қосылды, ал 10 000 метрлік, марафон, көпсайыстар (декафлон және гептафлон), жүріс және эстафеталық жарыстар өткізілмеді, себебі мұндай жарыстар көбінесе IAAF ашық алаңдағы жеңіл атлетика жарыстарында болмайтын. Жарыстың алғашқы үш маусымы Монакода өтті. Дегенмен, Фонвьейдегі Луи II стадионы балға тастау жарысын өткізуге жеткіліксіз болды. Сондықтан, ерлер мен әйелдер арасындағы балға тастау жарыстары көбінесе жарыстан бір апта бұрын, Мажарстанның Шомбатели қаласындағы Рохончи Ут стадионында өткізілді. Бұл мәселе 2006 жылы жарысты 1993 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионатын қабылдаған Штутгарттағы Готлиб Даймлер стадионына (Mercedes Benz Arena) көшіру арқылы шешілді, сондай-ақ 2007 және 2008 жылғы финалдар да сол жерде өтті. IAAF World Athletics Final 2009 жылы Салоникиден бастап, қалаларды кезекпен алмастыру форматына көшті, себебі 2009 жылғы жеңіл атлетикадан әлем чемпионаты да Германияда өткен еді. Алайда, IAAF 2008 жылы Марокконың Рабат қаласында 2010 жылғы финалды өткізуге келіссе де, бас хатшы Пьер Вайс бір күндік ашық алаңдағы жарыстар турнирінің құрылымындағы өзгерістерге байланысты соңғы жарыстың 2009 жылғы жарыс болатынын растады. Жеті жылдық тарихында Асафа Пауэлл мен Месерет Дефар ең сәтті ер және әйел спортшылар болды: Дефар тоғыз жарыста жеңіске жетті, ал Пауэлл барлығы бес жарыста жеңіске жетті. Дефардан кейін Татьяна Лебедева мен Саня Ричардс жарыста екінші және үшінші орындарды иеленді. Әлемдік жеңіл атлетика финалының тарихында 87 ел қатысты, ал АҚШ 56 жеңімпазымен екінші орындағы Кениядан екі есе көп жеңіс оді. Ресей, Ямайка, Германия және Эфиопия үздік алты елдің қатарына кірді. Бұл елдердің спортшыларының молдығын көрсетті, себебі Әлем чемпионаттарынан айырмашылығы, бір елден қатысатын спортшылар санына шектеу қойылмады.

Конкурстың түпкілікті форматы

Әлемдік жеңіл атлетика финалы екі күнге созылып, 36 жеңіл атлетика жарысын қамтыды, оның 18-і әр жыныстағы спортшыларға арналған. Жарыстар көбінесе өзгеріссіз қалды, 2003 жылғы тұңғыш рет өткізілгеннен бергі жалғыз өзгеріс – әйелдердің 3000 метрлік кедерлі жүгірудің қосылуы болды. Әлемдік жеңіл атлетика финалының әр жарысына сегіз спортшы қатысты, ал 1500 метр, 3000 метр, 5000 метр және 3000 метрлік кедерлі жүгіруде тағы төрт спортшы бақ сынасты.

Финалдар

Басылым Ақырғы жарыс мақалалары Жыл бойынша Күні Қала Елі Орналасқан жері Іс-шаралар саны1-ші200313–14 қыркүйекFontvieilleStade Louis II337 қыркүйекSzombathelyStadion Rohonci Út2-ші200418–19 қыркүйекFontvieilleStade Louis II335 қыркүйекSzombathelyStadion Rohonci Út3-ші20059–10 қыркүйекFontvieilleStade Louis II343 қыркүйекSzombathelyStadion Rohonci Út4-ші20069–10 қыркүйекШтутгартGottlieb Daimler стадионы365-ші200722–23 қыркүйекШтутгартGottlieb Daimler стадионы366-шы200813–14 қыркүйекШтутгартMercedes Benz Arena367-ші200912–13 қыркүйекСалоникиKaftanzoglio стадионы36