Кіріспе

Көлік қозғалысын бөлуге арналған модульді бетон немесе пластикалық кедергі

Джерси кедергісі, Джерси қабырғасы немесе Джерси дөңгелегі – көлік қозғалысының бағыттарын бөлу үшін қолданылатын модульді бетон немесе пластикалық кедергі. Ол көлік құралымен кездейсоқ соқтығысқан жағдайда зақымды азайту мақсатымен жасалған, сонымен бірге көліктердің қарама-қарсы бағытқа өтуіне және соқтығысу қаупіне жол бермейді. Джерси кедергілері жол құрылысы кезінде қозғалысты қайта бағыттауға, сондай-ақ жаяу жүргіншілер мен жұмысшыларды қорғауға да қолданылады. Олар 1950 жылдары автожолдардағы бағыттарды бөлу үшін алғаш рет қолданысқа енгізген АҚШ-тың Нью-Джерси штатының атымен аталады. Бұл кедергілер «К рельс» деп те аталады, бұл термин Калифорния штатының Көлік департаментінің уақытша бетонды қозғалыс кедергілеріне арналған талаптарында белгіленген. Бұл термин 1940 жылдардың ортасында бетонды медианалық кедергілерді қолдануды бастады. Уақыт өте келе, әртүрлі түрлері жасалды. Мысалы, «Онтарио биік қабырғасы» сияқты биік түрлері көліктерді тоқтатуда тиімдірек болды және қарсы бағыттан келе жатқан фаралардың шағылысуын азайту артықшылығына ие болды. Сонымен қатар, пластик сумен толтырылған кедергілер сияқты, көбірек модульдік түрлері де құрастырылды.

Даму және пайдалану

Бірінші бетонды медиандық тосқауылдар қашан және қайда қолданылғаны нақты белгісіз болса да, бетонды медиандық тосқауылдар 1940 жылдардың ортасында АҚШ-тың 99-шы тас жолында Бейкерсфилдтен оңтүстікке қарай Орталық аңғардағы Техачапи тауларынан түсетін жерде қолданылды. Бұл бірінші буын бетон тосқауылдар (а) тосқауылдан өтіп кетуге бейім бақылаусыз жүк көліктерінің санын азайту және (б) тар медианасы бар, жоғары апатқа ұшырайтын жерлерде қымбат және қауіпті медиандық тосқауылдарды күтіп ұстау қажеттілігін жою мақсатымен әзірленді. Нью-Джерси штаты, АҚШ, Нью-Джерси штатының автомобиль жолдары департаментінің басшылығымен тас жолда бірнеше қатарды бөлу үшін пайдаланылды. Типик Джерси тосқауылдары биік болып келеді және болат арматурасы бар құйылған бетоннан немесе пластиктен жасалған. Көптеген тосқауылдар екі шетінен шығып тұратын болат арматурамен құрылған, олар бір-бірімен жаңа бетоннан құйылған бөліктермен байланыстырылғанда тұрақты орналасқан жерлерге енгізілуіне мүмкіндік береді. Олардың жол құрылысында кеңінен қолданылуы құрылыс жобалары кезінде жалпы қолданылатын, тасымалданатын тосқауыл ретінде және трафикті уақытша бағыттарға аударуда, сондай-ақ жедел қозғалысқа және сағатқа қарай трафик ағынын өзгертуде кеңінен қолданылуына әкелді. 1950 жылдары және 1960 жылдардың басында Нью-Джерсиде салынған алғашқы тосқауылдардың көпшілігі "модульді" емес еді; олар құйылған бетоннан жасалған. Көптеген алғашқы орнатулар (мысалы, Берген және Пасаик округтеріндегі 46-шы тас жол) шамамен 2 фут (1 метр) биіктікте болды, бұл қазіргі биіктіктерден әлдеқайда төмен болды. Кейбір округтік немесе жергілікті жолдардағы тосқауылдар одан да төмен болуы мүмкін, себебі олар бір жолақтан екінші жолаққа өтуге кедерілгі бірақта тоқтатып тастамайтын көтерілген бетонды дөңгелек жолақты алмастырды. 46-шы тас жолда жоғары тосқауыл біртіндеп орнатылар алдында көптеген жерлерде дөңгелек жолақ болған. Бұл төменгі тосқауылдарды ескі суреттерде көруге болады. Берген сауда орталығы алғаш рет Парамуста (Нью-Джерси) ашылғанда, азық-түлік дүкендерін сауда орталығынан бөліп тұратын жолдарда (Форест авеню) кеңінен қолданылған. Джерси тосқауылдары жол апаттары кезінде зақымды азайту және соқтығысқан жағдайда көліктердің қарсы бағыттағы қатарға өту ықтималдығын азайту үшін арнайы жасалған. Жалпы, шалқа бұрышта соққанда металл бөліктеріне зақымды азайту үшін көлік дөңгелектері төмен еңісті бетке шығуына мүмкіндік беріледі. Көліктердің бетпе-бет соқтығысуы көлікті бірте-бірте көтеру және қарсы келе жатқан көліктерден алыстату арқылы, содан кейін бастапқы бағытына қайтару арқылы азайтылады. Нью-Джерсидің автокөлік жолдары басқармасы ұқсас, бірақ күшейтілген конструкцияны жасап, сынақтан өткізді. Бұл тосқауыл конструкциясы үлкен көліктерді, соның ішінде жартылай тіркемелі (тракторлы тіркемелі) жүк көліктерін тиімді ұстап тұру және бағытын өзгерту үшін есептелген. Огайо штатының көлік департаменті алдын ала дайындалған бетон тосқауылдары үшін нақты конструкциялық талаптарды қояды. Департамент барлық талаптарға сай келетін бетон тосқауылдарын "350" белгісімен белгілейді, бұл олардың Ұлттық автомобиль жолдары зерттеу бағдарламасының 350-ші есебінде көрсетілген талаптарға сәйкес екенін көрсетеді. Бұл белгісіз болса, Огайо штатында тосқауылды пайдалануға рұқсат берілмейді.

Вариациялар

Қазіргі заманғы түрлеріне тұрақты еңісті кедергі және F пішіндес кедергі кіреді. F пішіні көрінісі жағынан әдетте Джерси кедергісіне ұқсас, бірақ биік, және сәл өзгеше бұрыштарға ие. Оның биіктігі стандартты Джерси кедергісінен артық, шамасы 2 метрден жоғары. Онтарионың Көлік министрлігі 1990 жылдардың басынан бері 400 сериялы тас жолдарында бағыттаушы рельстерді (темір қоршау және болаттық қорапша арқалық) осы биік қабырғалы кедергілермен алмастырып келеді, ал Торонто қаласы да Гардинер тас жолының және Дон аңғары саябағының кейбір бөліктерінде осылайша алмастыру жұмыстарын жүргізіп жатыр.

Пластикалық Jersey кедергілері

Қысқа мерзімді қолданулар үшін, тасымалдануы маңызды болған жағдайда, қуыс полиэтилен тосқауылдары жасалған. Бұл пластик тосқауылдар әдетте орналастырылғаннан кейін сумен толтырылып, орташа деңгейде соқтығысудан қорғауды қамтамасыз етеді, ал алып тастау алдында босатылады. Олар көліктерді жолдан бұруға арналмаған, сондықтан көліктер тосқауылдарды тесіп өтуі мүмкін. Бұл тосқауылдарды құммен де толтыруға болады, бірақ бұл жағдайда тасымалдану мүмкіндігі төмендейді.