Кіріспе

Еңбек ұйымы

Ұйымдастырылған еңбек саласында, жұмысқа орналастыру орталығы – бұл, әдетте, кәсіподақтың басшылығымен жұмыс істейтін және ұжымдық шарттасу келісіміне қол қойған жұмыс берушілерге жаңа қызметкерлерді жіберуге жауапты ұйым. Ол сондай-ақ кәсіподақтың өкілдігі орналасқан физикалық кеңсеге, яғни кәсіподақ қызметін жүргізетін орынға да қатысты болуы мүмкін. Жұмыс берушінің жұмысқа орналастыру орталығын пайдалануы ерікті немесе кәсіподақпен жасалған ұжымдық келісімшарт талаптарына сәйкес міндетті болуы мүмкін. Егер жұмысқа орналастыру орталығын пайдалану эксклюзивті болса, бұл жұмыс берушілерді жабық типтегі кәсіподаққа айналдырады, себебі қызметкерлер жұсқа алынар алдында кәсіподаққа мүше болуы керек. Бұл институтты қолдаушылардың пікірінше, жұмысқа орналастыру орталығының болуы кәсіподаққа өз мүшелерінің біліктілігі мен жауапкершілігін жұмыс берушіге жібермес бұрын тексеру міндетін жүктейді. Кәсіподақ көбінесе мүшелерінің арасында жұмысқа орналастыру орталығының тиімді жұмыс істеуін қамтамасыз ету үшін (мысалы, мүшелердің бірнеше жұмысқа жазылуына жол бермеу үшін) негізгі мінез-құлық ережелерін сақтайды. Егер жұмысқа орналастыру орталығының беделі жоғары болса, кәсіподақ пен жұмыс беруші арасындағы қарым-қатынас тұрақты болуы мүмкін. Бұл, ең алдымен, белгілі бір мерзімге қызметкерлерді жалдайтын мердігерлерге пайдалы, себебі кәсіподақ біліктілік және басқа да талаптарды тексерумен айналысады. Сонымен қатар, кәсіподақ жеке тұлға туралы еңбек өтілі туралы мәліметтерді сақтайды, бұл басқа жұмыс берушілерде туындаған мінез-құлық мәселелерін тіркеуге және тиісті шаралар қабылдауға мүмкіндік береді. Осылайша, кәсіподақ мүшелігін сақтау үшін жақсы мінез-құлықты ұстануға қысым жасалады. Қызметкерлер сақтандыру және зейнетақы сияқты тұрақты әлеуметтік жеңілдіктер алудан пайда көреді. Мердігерлер әлі де осы жоспарларға жарна төлеуге жауапты, бірақ кәсіподақ мүшелері әлеуметтік жеңілдіктердің тоқтауынан қорғалған.

Өнеркәсіп бойынша пайдалану

1900 жылдардың басындағы қауіпті теңіз саласындағы жұмысқа алу тәжірибелері әртүрлі болды: тікелей қылмыстық жемқорлықтан бастап, жақын туыстарға жәрдемдесуге және жұмыс берушілердің жұмысқа орналастыру агенттіктеріне дейін. 1935 жылғы Вагнер заңы қабылданғаннан кейін, кәсіподақтардың жұмысқа алу залдары бұрынғы процедураларды алмастырды. Бұл билікті кәсіподақтарға, оның ішінде кәсіподақ мүшелігіне басымдық беруге қарай ықпалдады. Егер кәсіподаққа мүше болу жұмысқа қабылданудың заңды шарты болса, онда бұл «жабық жұмыс орны» деп аталады. Жемқорлық азайтылса да, кәсіподақтардың ішінде де жемқорлыққа, мысалы, наразылар мен екі кәсіподаққа мүшелік жасағандарды ығыстыруға мүмкіндік болды. Тафт-Хартли заңы кәсіподақтардың ықпалын азайтуға немесе кәсіподаққа мүше емес адамдарға қатысты кемсітушілікке жол беруге бағытталған. Ол жабық жұмыс орны тәжірибесін тиімді түрде шектеді, бірақ кәсіподақтардың жұмысқа алу залдарының жұмыс істеуіне рұқсат берді. Актерлер қауымдастығы. Uber компаниясы жүргізушілерге емес, Uber-дің өзіне пайда әкелетін коммерциялық жұмысқа алу залы ретінде сипатталды. Канадада міндетті жұмысқа алу шаралары салалар мен провинциялар бойынша әртүрлі, себебі еңбек заңнамасы провинциялық құзыретте. Еуропадағы жағдай да елден елге өзгеше.