Кіріспе
Американдық мұнай ұңғымасының өрт сөндірушісі
Пол Нил "Кызыл" Адаир (18 маусым 1915 – 7 тамыз 2004) – американдық мұнай ұңғымаларындағы өрттерді сөндіруші. Ол құрлықта да, теңізде де мұнай ұңғымаларының апатты жарылыстарын сөндіру және жабу саласындағы инновациялық және қауіпті мамандық бойынша халықаралық деңгейде танымал болды.
Ерте өмір және білім
Адейр Техас штатының Хьюстон қаласында ирланд иммигранты теміршінің және оның әйелінің ұлы ретінде дүниеге келді. Ол Рейган жоғары мектебінде оқыды.
Әскери қызмет және мансап
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Адайр АҚШ армиясында бомбаларды жою бөлімінде қызмет етті. Соғыс аяқталғаннан кейін ол мұнай өнеркәсібінде жұмыс істей бастады. Мансабын ол «түпнұсқа» жарылыс/мұнай өртін сөндіру пионері Майрон Кинлиде жұмыс істеп бастады. Олар V тәрізді жоғары жарылғыш зарядтарды қолданып өртті жоюдың жаңа әдісін енгізді. Бұл Мунро эффектісі деп аталды, және Адайрдың білуінше, ол базукаларда және атом бомбасында қолданылған. 1959 жылы ол Red Adair Co. Inc. компаниясын құрды. Мансабының барысында Адайр 2000-нан астам құрлықтағы және теңіздегі мұнай, газ және басқа да ұқсас ірі өрттерді сөндіруге көмектесті. 1962 жылы ол Алжир Сахарасындағы Гасси Туил газ кен орнындағы өртке қарсы күрескен кезде әлемдік деңгейде танымал болды, бұл өрт «Шайтанның тұнбасы» деп аталды – 1961 жылдың 13 қарашасынан бастап 1962 жылдың 28 сәуіріне дейін, сағат 12:00-ден 9:30-ға дейін жанып тұрған алып от тізімі. 1968 жылдың желтоқсанында Адайр Австралияның Викторияның оңтүстік-шығыс жағалауындағы газ және мұнай платформасындағы үлкен газ ағынын тоқтатты. Бұл Норвегия секторында орналасқан және Phillips Petroleum Company (қазір ConocoPhillips) компаниясы басқаратын Ekofisk Bravo платформасында болды. 1978 жылы Адайрдың бас лейтенанттары Хансен және Эд «Кутс» Мэтьюс бәсекелес компанияны – Boots & Coots International Well Control Inc. құру үшін кетіп қалды. 1988 жылы Адайр Солтүстік теңіздегі Piper Alpha мұнай платформасындағы өртті сөндіруге көмектесті. 75 жасында Адайр 1991 жылы Персы шығанағындағы соғыстан кейін Ирак әскерлері Кувейттегі мұнай ұңғымаларын өртеп тастағаннан кейін оларды сөндіруге қатысты. Адайр 1993 жылы зейнеткерлікке шығып, The Red Adair Service and Marine Company компаниясын Global Industries компаниясына сатты. Оның жетекші қызметкерлері (Брайан Крауз, Реймонд Генри, Рич Хаттеберг) 1994 жылы өздерінің International Well Control (IWC) компаниясын құрды. Адайр 2004 жылы 89 жасында Хьюстон қаласында қайтыс болды.
Отбасы
Оның өмірінен кейін әйелі, ұлы мен қызы бар еді.
Мұра
1968 жылы Джон Уэйннің "Hellfighters" фильмі 1962 жылы Сахарада болған өрт кезінде Адаирдің ерліктеріне шақырылып жасалған. Адайр 1980 жылы Америка жетістіктері академиясының "Алтын тақта" сыйлығымен марапатталды. History Channel арнасының "Modern Marvels" бағдарламасындағы "Мұнай ұңғымаларындағы өрт сөндіру" атты эпизод Адаирдің дүниеден өткеніне дейінгі соңғы сұхбаттарының бірі болды. Эпизод Адаирдің өлімінен кейін көрсетіліп, оның естелігіне арналды. Travel Channel арнасының "Музейдегі құпиялар" бағдарламасының "Ең жарылғыш" (2014) эпизодында 1961 жылы Адаирдің Алжирдің Сахара шөліндегі жанатын газ құбырын тоқтатудағы табысы туралы айтылады; ол "Шайтанның темекі тұтандырғышы" деп аталды. Ол "Лейквуд" яхт-клубының көп жылдық мүшесі болды. "MacGyver" (2016 телесериалы) 2-ші маусымның 6-шы эпизодында Ред Адаирдің өмірі, әсіресе "Шайтанның темекі тұтандырғышы" оқиғасы Джек Далтон кейіпкеріне шабыт берді және команда Нигерияда мұнай ұңғымасын тоқтатуға кіріскенде оның мұнай ұңғымалары туралы көп білу себебін түсіндіреді.