Кіріспе

Британдық қарсы мәдениет – 1960 жылдардағы мәдени қозғалыс. Британдық қарсы мәдениет немесе астыртын мәдени орта 1960 жылдардың ортасында қалыптасты және АҚШ-тың хиппи субмәдениетімен байланысты болды. Оның негізгі орталығы Лондонның Лэдброк Гроув және Ноттинг Хилл аймақтары болды. Ол өзінің журналдары мен газеттерін, музыкалық топтарын, клубтарын және канабис пен ЛСД қолданумен байланысты баламалы өмір салтын қалыптастырды, сонымен қатар баламалы қоғам құруға бағытталған күшті әлеуметтік-саяси революциялық мақсаттарды көтерді.

Бит-генерацияның әсері

Көптеген гүлденген астыртын қозғалыстың өкілдері 1950-ші жылдардағы Бит буынының жазушылары – Уильям Берроуз бен Аллен Гинзбергтің ықпалында болды, олар 1960-шы жылдардағы хиппилер мен контрмәдениетке жол ашты. 1960 жылдары Бит жазушылары эксперименталды психолог Тимоти Лири сияқты бос ойлы ғалымдармен өзара дамыды. Бит поэзиясы мен музыкасының қабаттасуының мысалы ретінде Берроуздың 1970 жылғы 24-26 шілдеде Мик Фаррен ұйымдастырған "Фун Сити" фестивалінде The Pretty Things, Кевин Айерс, Эдгар Броутон тобы, Пинк Феи, Шаграт және АҚШ-тан келген MC5 сияқты астыртын қауымдастық топтарымен бірге қатысқанын көруге болады.

Тарих

Ұлыбританияның андеграунд қозғалысы Лондонның Лэдброк Гроув / Ноттинг Хилл аймағында шоғырланған, Мик Фарреннің айтуынша, "хиппилер келгенге дейін бұл фриктердің, иммигранттардың және богемалардың анклавы болған". Колин МакИннестің 1950 жылдардағы Ноттинг-Хилл көтерілісі кезіндегі көше мәдениеті туралы "Абсолютті жаңадан бастаушылар" романында бұл оқиға суреттелген. 1966 жылы "International Times" (IT) газеті жарық көре бастады, ал "Soma" қорының негізін қалаушы Стив Абрамс андеграундты "Оксфорд пен Кембриджден келген үлкен контингенті бар әдеби және көркемдік авангард" деп сипаттады. Мысалы, "International Times" газетінің редакторы Джон Хопкинс (Хоппи) Кембридж университетінде физика мамандығын оқыған. Андеграунд мүшелеріне (көбінесе "фриктер" деп аталған, бастапқыда басқалардың қорлауы ретінде, кейіннен олардың өзі қарсылық актісі ретінде) полиция тарапынан қысым көрсету, әсіресе андеграунд баспасөзіне қарсы, кең таралған құбылысқа айналды. Фарреннің сөзіне сүйенсек, "полицияның қысым көрсетуі, егер бірдеңе болса, андеграунд баспасөзін күшейтті. Ол назарды шоғырландырып, жігерлендіріп, біздің ісіміздің билік үшін қауіпті деп есептелетінін растады". Сол кездегі маңызды андеграунд (қоғамдық) топтары, әртүрлі қайырымдылық концерттерінде жиі өнер көрсеткен топтарға: Сид Барретт әлі топта болған кездегі Pink Floyd, Soft Machine, Tomorrow, Pretty Things, Мик Фаррен қатысқан The Deviants, Tyrannosaurus Rex, Edgar Broughton Band, Hawkwind, Pink Fairies (Twink және The Deviants мүшелері), Shagrat (Стив Перегрин Тюк, Мик Фаррен (алғашқы құрамы) және Ларри Уоллис) жатты. 60-шы жылдардың соңында Марк Болан, "Гроувті" тастап, T. Rex тобымен атаққа жеткенімен, оның серігі Стив Перегрин Тюк Ладброк Гроувта қалып, Ұлыбритания андеграундының коммерциялық емес идеологиясымен үйлесетін қайырымдылық концерттерін өткізуін жалғастырды. Портобелло жолындағы Mountain Grill, майлы тамақ кафесі, 1960-шы жылдардың соңы мен 1970-шы жылдардың басында Hawkwind және Pink Fairies сияқты Ұлыбритания андеграундының бірнеше өкілдері жиі кездесетін орын болды. 1974 жылы Hawkwind "Hall Of The Mountain Grill" альбомын шығарды, ал Стив Перегрин Тюк "Ballad of the Mountain Grill" (Flophouse Blues) атты әнді жазды.

Өмір салты

Жер асты қозғалысы есірткі қолдану арқылы күшті бейнеленді. Қолданылған есірткі түрлері әртүрлі болды, және көп жағдайда олардың атаулары мен әсерлері белгісіз болды, The Deviants/Pink Fairies мүшесі Рассел Хантер еске алғандай, ол International Times газетінде жұмыс істеген (сол кездегі жер асты баспасөзінің бір бөлігі). "Адамдар түрлі-түрлі есімсіз дәрі-дәрмектер, таблеткалар, ұнтақтар, тұтынуға арналған заттар жіберіп тұратын. Олар маған әрқашан олардың не екенін анықтау үшін беретін! [Күлді]". Әрине, жер астының әзіл-қалжың сезімі, есірткілер мен радикалды ойлаудың әсерінен туындаған, "қалыпты жандарды дүркіретуден" ләззат алу болды. Мик Фаррен қажетті реакцияны тудыратын әрекеттерді еске алады. "Топтың Лондонның Шафтсбери даңғылындағы Барокко стиліндегі Ашер пәтерінде прерафаэлиттік хиппилердің көріністері болды, мысалы The Deviants және Pink Fairies тобының бас гитарисі Сэнди, кейде ойнайтын клавишник Тони және Бекенхам өнер зертханасынан келген жас Дэвид Боуи, шатырда күнге күйіп, бір-бірінің суретін түсіріп, содомиттердей ұялып тұрды".

Эстетика

"Оз" және "Интернационал Таймс" сияқты журналдар мен газеттердегі андеграунд имиджіне талантты график суретшілер, әсіресе Мартин Шарп және Найджел Уэймут – Майкл Инглиш есімді команда, сондай-ақ "Хапшаш пен Түсті пальто" тобы басымдық берді. Олар Альфонс Мучаның модерн стиліндегі арабескелерін психоделияның жарқын түстерімен үйлестірді. Британ теледидары Ұлыбританияның андеграунд және контрмәдениет қозғалысын көрсетуде маңызды рөл атқарды. 1960 жылдардың басында британдықтардың үштен екі бөлігінде теледидар болды, ал 1964 жылға қарай бұл көрсеткіш 90%-ға жетті.

Жер үсті

Ұлыбританияның астыртын мәдениетінен "Жер үсті" деп аталатын кішірек, аз таралған бір ағым пайда болды, ол нақты рухани, ғарыштық, діни сипаттағы мақсаттарды білдірді, бірақ мұндай элемент бұрыннан-ақ бар еді. Кем дегенде екі журнал – "Гандальф бақшасы" (6 нөмір, 1968–1972 жж.) және "Виштарун" осы "жер үсті" стилін қабылдады. "Гандальф бақшасы" сонымен қатар World's End, Челсидегі дүкен, мейрамхана және жиналатын орын болды. Журналдар түрлі-түсті бояулармен пастельді қағазға басылып, медитация, вегетариандық өмір салты, мандала, этика, поэзия, бейбітшілік және астыртын мәдениеттің қатал және әрекетке шақыратын аспектілерінен алыс тақырыптар туралы мақалалар жариялады. "Гандальф бақшасының" алғашқы санында: "Егер біз жер шарымызды және өзімізді жоқ болудан құтқаруды қаласақ, өз ішкі бақшамызды дамытуға тырысуымыз керек" делінген. Оны қазір Рамана Баба деп аталатын, йога сабақтарын беретін Муз Мюррей редакциялаған. Осы көзқарастар музыкалық тұрғыдан Incredible String Band тобында бейнеленген, ал 2003 жылы Кентербери архиепискобы Роуэн Уильямс "Бақытты болыңыз: Incredible String Band Compendium" (Helter Skelter Books) кітабының алғы сөзінде оларды "қасиетті" деп сипаттады. Бұрын ол Desert Island Discs радио бағдарламасында өзінің жалғыз танымал музыкасы ретінде "The Hedgehog's Song" әнін таңдаған болатын. Сыншы Иан Макдональд: "Алпысыншы жылдардағы жастар мәдениетінде құлшылыққа жат көрінген көптеген нәрселер, шын мәнінде, мүлдем керісінше болды" деді.