Кіріспе

Мюпироцин – химиялық қосылыс, ол Bactroban брендімен және басқа атаулармен сатылады. Бұл импетиго немесе фолликулит сияқты беткі тері инфекцияларына қарсы қолданылатын жергілікті антибиотик. Симптомдары болмаса, мұрында метациллинге төзімді S. aureus (MRSA) бактериясын жою үшін де қолданылуы мүмкін. Ол бактериялардың протеин синтезін бұғаттап, бактериялардың өліміне әкеледі. Бұл препарат Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымының қажетті дәрілер тізіміне енген. 2021 жылы АҚШ-та 2 миллионнан астам рецепт бойынша 203-ші жиі тағайындалған дәрі болды. Жалпы қолданылатын препарат ретінде де қол жетімді.

Медициналық қолданыстар

Мупироцин бактериялық тері инфекцияларын (мысалы, қайнау, импетиго немесе ашық жаралар) жергілікті емдеу үшін қолданылады, олар көбінесе Staphylococcus aureus немесе Streptococcus pyogenes инфекциясынан туындайды. Сонымен қатар, ол метициллинге төзімді Staphylococcus aureus (MRSA) инфекциясын емдеуде де пайдалы. Мупироцин көптеген анаэробты бактерияларға, микобактерияларға, микоплазмаларға, хламидияларға, ашытқыларға және саңырауқұлақтарға қарсы белсенді емес. Операция алдында қолданылатын мұрынға тамшытылатын мупироцин, операциядан кейінгі жара инфекциясының алдын алуға тиімді, ал мұрынға тамшыту немесе катетер орнына қолдану, созылмалы перитонеальді диализбен емделіп жатқан адамдарда катетер орнында инфекцияға шағу қаупін азайтуға көмектеседі.

Қарсылық

Мупироцинді клиникалық қолдану басталғаннан кейін көп ұзамай, мупироцинге төзімді Staphylococcus aureus штаммдары пайда болды, олардың мұрыннан тазалану деңгейі 30% - дан кем болды. Мупироцинге төзімді S. aureus екі ерекше популяциясы анықталды. Бір штамм төмен деңгейлі төзімділікке (MuL: MIC = 8–256 мг/л) ие болды, ал екіншісі жоғары деңгейлі төзімділікке (MuH: MIC > 256 мг/л) ие болды. MuH жеке Ile синтетаза генін, MupA-ны қосып алумен байланысты. Мупироцин MuH штаммдарына қарсы қолдануға жарамды антибиотик емес. Азелаин қышқылы, нитрофуразон, күміс сульфадиазин және рамопланин сияқты басқа антибиотиктер MuH штаммдарына қарсы тиімді екені көрсетілді. Pseudomonas fluorescens штаммдарының көпшілігі де мупироцинге төзімді, себебі олар антибиотик өндіреді, сондай-ақ басқа Pseudomonas түрлері де төзімді болуы мүмкін. Мупироциннің әсер ету механизмі басқа клиникалық антибиотиктерден өзгеше болғандықтан, басқа антибиотиктерге айқас төзімділік пайда болуы ықтимал емес.

Әрекет ету механизмі

Псевдомонолық қышқыл бактерияларда изолейцин-тРНК лигазасын тежейді. Ақуыз және РНҚ синтезінің бірлескен тежелуі бактериостазға әкеледі. Бұл әсер ету механизмі изолейциннің аналогы фураномицинмен ортақ. тРНК лигазасы/синтазасының тежелуі молекуланың моник қышқылының "басы" бөлігі мен изолейцил аденолиті (Ile AMS) арасындағы құрылымдық ұқсастықпен байланысты. 9-гидроксинонано қышқылының ерекше "құйрығы" ферменттің айналасын орап, каталитикалық бөлігін қозғалмай тұрып, кешенді одан әрі тұрақтандырады. Мупироцин ферменттің бактериялық және археялық нұсқаларына, бірақ эукариоттық нұсқаларына байланыспайды.

Биосинтез

[[Файл:Мюпироцин С15 метилирлеуі.png|thumb|upright=2|Сурет 3. Моник қышқылының С15 метил тобы келесі реакция схемасы бойынша С3-қа қосылады. MupH – гидроксиметилглютарил Кофермент А синтетазасы, MupJ және MupK – энойл CoA гидратазалары. Псевдомоновый қышқыл С, C10 және C11 арасында қос байланысы бар, ПА А-ның эпоксиді орнына, ал псевдомоновый қышқыл D, мюпироциннің 9 гидроксинонановый қышқыл бөлігінде C4’ және C5’ арасында қос байланысы бар.]

Моник қышқылының биосинтезі

17C моник қышқылының биосинтезі MmpD-де басталады (сурет 1). mupO, mupU, mupV және macpE гендерін жою эксперименттері ПАА өндірісін тоқтатты. MmpB 9 HN синтезін катализдейді (5-сурет). MmpB құрамында KS, KR, DH, 3 ACP және тиоэстераза (TE) домендері бар. Тоғыз көміртекті май қышқылына толық тотығу үшін қажет еноил редуктаза (ER) домені онда жоқ. MupE – белгілі ER домендерімен тізбектелген ұқсастығы бар және реакцияны аяқтауы мүмкін бір доменді ақуыз.