Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Армия (президентті қолдаған) мен Әскери-теңіз күштері (конгресті қолдаған) арасындағы қақтығыс, 1829 жылғы қақтығыс.
Conflict between the Army (pro President) and Navy (pro Congress)
the conflict of 1829
1891 жылғы Чили азаматтық соғысы (сонымен қатар 1891 жылғы төңкеріс деп те аталады) – Чилиде конгресті қолдаған күштер мен президент Жозе Мануэль Балмаседаны қолдаған күштер арасында 1891 жылдың 16 қаңтарынан 18 қыркүйегіне дейін болған азаматтық соғыс. Соғыс Чили армиясы мен Чили Әскери-теңіз күштерінің арасындағы қақтығыс болды, олар тиісінше президент пен конгресс жағына шықты. Бұл қақтығыс Чили армиясы мен президенттік күштердің жеңілісімен аяқталды, ал президент Балмаседа жеңілістің салдарынан өз-өзіне қол жұмсады. Чили тарихында бұл соғыс Либералдық Республиканың аяқталуын және Парламенттік дәуірдің басталуын білдіреді.
The Chilean Civil War of 1891 (also known as Revolution of 1891) was a civil war in Chile fought between forces supporting Congress and forces supporting the President, José Manuel Balmaceda from 16 January 1891 to 18 September 1891. The war saw a confrontation between the Chilean Army and the Chilean Navy, siding with the president and the congress, respectively. This conflict ended with the defeat of the Chilean Army and the presidential forces, and with President Balmaceda committing suicide as a consequence of the defeat. In Chilean historiography the war marks the end of the Liberal Republic and the beginning of the Parliamentary Era.
Себептер
Чилидің Азамат соғысы Чили президенті Хосе Мануэль Балмаседа мен Чили конгресі арасындағы саяси келіспеушіліктерден туындады. 1889 жылы конгресс Балмаседа әкімшілігіне айқын қарсылық танытты, саяси жағдай ушыға түсті, кейде елді азамат соғысына тарту қаупі туды. Чилиде сол кездегі қолданысқа және әдет-ғұрыпқа сәйкес, министр конгрестің екі палатасының көпшілігі қолдамаса, лауазымында қала алмайтын еді. Балмаседа өзін сенатта және депутаттар палатасында көпшілікті бақылай алатын, сонымен бірге мемлекеттік істерді басқарудағы өз көзқарастарына сәйкес әрекет ететін министрлерді тағайындауға шамасы келмейтін қиын жағдайға түсті. Осы тұста президент конституция оған өз таңдауы бойынша министрлерді тағайындау және олардың қызметін сақтау құқығын береді деп есептеді, ал конгрестің оған араласуға құқығы жоқ еді. Конгресс енді тек өз билігін көрсетуге қолайлы мүмкіндікті күтіп отырды. 1890 жылы президент Балмаседа өзінің жақын досын өзінің ізбасары етіп тағайындауға шешім қабылдағаны белгілі болды. Бұл мәселені қарама-қарсылыққа жеткізді және конгресс үкіметтің жұмысын қамтамасыз етуге арналған бюджетті мақұлдаудан бас тартты. Балмаседа конгресспен келісімге келіп, бюджет мақұлданса, олар қалаған кабинетті тағайындауға уәде берді. Бірақ министрлер президент пен конгресс арасындағы қақтығыстың толық ауқымын түсінген соң, бұл кабинет отставкаға шықты. Содан кейін Балмаседа Клаудио Викунья басшылығымен, конгрестің көзқарасына сәйкес келмейтін кабинетті тағайындады, Балмаседа оны өзінің мұрагері етіп тағайындауды ниеттенгені құпия емес еді. Өзінің әрекеттеріне қарсылық тудырмау үшін Балмаседа 1891 жылғы кірістер мен шығыстар сметасын талқылау үшін заң шығарушы органның кезектен тыс сессиясын шақырудан бас тартты.
The Chilean Civil War grew out of political disagreements between the president of Chile, José Manuel Balmaceda, and the Chilean congress. In 1889, the congress became distinctly hostile to the administration of Balmaceda, and the political situation became serious, at times threatening to involve the country in civil war. According to usage and custom in Chile at the time, a minister could not remain in office unless supported by a majority in both houses of the congress. Balmaceda found himself in the difficult position of being unable to appoint any ministers that could control a majority in the senate and chamber of deputies, and at the same time act in accordance with his own views of the administration of public affairs. At this juncture, the president assumed that the constitution gave him the power of nominating and maintaining in office any ministers of his choice and that congress had no power to interfere. The Congress was now only waiting for a suitable opportunity to assert its authority. In 1890, it came to light that President Balmaceda had decided to nominate a close personal friend as his successor. This brought matters to confrontation and the congress refused to approve a budget for supplies to run the government. Balmaceda compromised with congress, agreeing to nominate a cabinet to their liking on condition that the budget would be approved. This cabinet, however, resigned when the ministers understood the full scope of the conflict between the president and congress. Balmaceda then nominated a cabinet not in accord with the views of Congress under Claudio Vicuña, whom it was no secret Balmaceda intended to be his successor. To avoid opposition to his actions, Balmaceda refrained from summoning an extraordinary session of the legislature for the discussion of the estimates of revenue and expenditure for 1891.
Дағдарыс
1891 жылдың 1 қаңтарында президент Балмаседа түрлі газеттерде 1890 жылғы бюджеттің 1891 жылдың ресми бюджеті деп есептелетіні туралы Ұлтқа манифест жариялады. Бұл әрекет оппозиция тарапынан заңсыз және атқару билігінің құзыретінен асып кету деп түсіндірілді. Президент Балмаседаның бұл әрекетіне қарсылық ретінде сенат вице-президенті Вальдо Сильва және депутаттар палатасының төрағасы Рамон Баррос Луко капитан Хорхе Монтты әскери-теңіз күштерінің бас қолбасшысы етіп тағайындап, Балмаседа Чилидің конституциялық заңдарына сәйкес мемлекеттік істерді басқарғанға дейін әскери-теңіз күштері оның билігін мойындамайтынын жариялады. Конгресс мүшелерінің көпшілігі осы қозғалысты қолдап, президент Балмаседаны қызметтен алу туралы актіге қол қойды.
On January 1, 1891, president Balmaceda published a Manifest to the Nation in various newspapers to the effect that the budget of 1890 would be considered the official budget for 1891. This act was interpreted by the opposition as illegal and beyond the attributes of the executive power. As protest against the action of President Balmaceda, the vice president of the senate, Waldo Silva, and the president of the chamber of deputies, Ramón Barros Luco, issued a proclamation appointing Captain Jorge Montt commander of the navy, and stating that the navy could not recognize the authority of Balmaceda so long as he did not administer public affairs in accordance with the constitutional law of Chile. The majority of the members of congress sided with this movement, and signed an Act of Deposition of President Balmaceda
Әскери-теңіз флотының көтерілісі
1891 жылдың 6 қаңтарында Конгресс партиясының саяси лидерлері Валпараисодағы бронефрегат «Бланко Энкаладаға» мінді, ал сол кеменің капитаны Хорхе Монт Конгресс флотының коммодоры ретінде кең байрағын көтерді. 7 қаңтарда «Бланко Энкалада», «Эсмеральда», «О’Хиггинс» және басқа да кемелермен бірге Вальпараисо портынан шығып, президентке қарсы қарулы қарсылық ұйымдастыру үшін Тарапакаға қарай солтүстікке бет бұрды. Қазіргі уақытта, және болашаққа қатысты ешқандай шектеусіз, Монт эскадрильясы теңіздегі бақылауды қолдады (қаңтар). Армияның қатардағы сарбаздары атқарушы билікке адал болды, сондықтан соғыстың басында Гобиернистер, жалпы алғанда, флоты жоқ армияға, ал Конгресс армиясы жоқ флотқа ие болды. Балмаседа әскери-теңіз күштерін құруға үміттенеді; Конгресс өз жақтастарын флотқа қабылдап, армия құруға кірісті. Революция басталғаннан кейін президент Балмаседа Монт пен оның серіктерін сатқын деп жариялаған жарлық шығарды және дереу көтерілісші қозғалысты басу үшін шамамен 40 000 адамнан тұратын армия ұйымдастырды. Екі тарап та соғысқа дайындалып жатқанда, Балмаседа өзі тағайындаған Конгресспен диктаторлық билікпен үкіметті басқарды. 1891 жылдың маусым айында ол президенттік сайлау өткізуге бұйрық берді, және Клаудио Викунья 1891 жылдың қыркүйегінде басталатын мерзімге Республика Президенті болып сайланды деп жарияланды. Теңіз көтерілісіне дайындық көп бұрын басталған, және соңында Чили теңіз флотының азаматтарының көпшілігі Балмаседаның ісіне қосылмады. Бірақ олардың арасында екі жаңа және жылдам торпедалық канонерлік кемелер, «Almirante Condell» және «Almirante Lynch» болды, ал Еуропалық кемежайларда (толық емес) флоттың ең қуатты кемесі, «Capitán Prat» соғыс кемесі және екі жылдам крейсер тұрды. Егер Балмаседа жақтастары оларды қолға алса, Конгрестің теңіздегі басымдығына қауіп төнер еді. Балмаседаның ресурстары ауыр әскери шығындарға байланысты азайып бара жатты, сондықтан ол Casa de Moneda сақтауларында жинақталған күміс қорына, банкноттарды айналымға енгізу туралы заңның талаптарына сәйкес, қол жеткізуге шешім қабылдады. Күміс британдық соғыс кемесімен шетелге тасылды және бір бөлігі жылдам пароход сатып алуға, оны қосымша крейсер ретінде жабдықтауға, ал қалғаны басқа да соғыс материалдарын сатып алуға жұмсалды.
On January 6, 1891, the political leaders of the Congressional party embarked on board the armored frigate Blanco Encalada, at Valparaíso, and Captain Jorge Montt of that vessel hoisted a broad pennant as commodore of the Congressional fleet. On 7 January the Blanco Encalada, accompanied by the Esmeralda and O'Higgins and other vessels, sailed out of Valparaiso harbour and proceeded northwards to Tarapacá to organize armed resistance against the president. For the present, and without prejudice to the future, command of the sea was held by Montt's squadron (January). The rank and file of the army remained faithful to the executive, and thus in the early part of the war the Gobiernistas, speaking broadly, possessed an army without a fleet, the congress a fleet without an army. Balmaceda hoped to create a navy; the congress took steps to recruit an army by taking its sympathizers on board the fleet. Immediately on the outbreak of the revolution President Balmaceda published a decree declaring Montt and his companions to be traitors, and without delay organized an army of some 40,000 men for the suppression of the insurrectionary movement. While both sides were preparing for hostilities, Balmaceda administered the government under dictatorial powers with a congress of his own nomination. In June 1891 he ordered the presidential election to be held, and Claudio Vicuña was duly declared chosen as president of the republic for the term commencing in September 1891. Preparations had long been made for the naval insurrection, and in the end few vessels of the Chilean navy adhered to the cause of Balmaceda. But amongst these were two new and fast torpedo gunboats, Almirante Condell and Almirante Lynch, and in European dockyards (incomplete) lay the most powerful vessel of the navy, the battleship Capitán Prat, and two fast cruisers. If these were secured by the Balmacedists the naval supremacy of the congress would be seriously challenged. The resources of Balmaceda were running short on account of the heavy military expenses, and he determined to dispose of the reserve of silver bullion accumulated in the vaults of the Casa de Moneda in accordance with the terms of the law for the conversion of the note issue. The silver was conveyed abroad in a British man of war, and disposed of partly for the purchase of a fast steamer to be fitted as an auxiliary cruiser and partly in payment for other kinds of war material.
Итата оқиғасы
Революциялық күштерді ұйымдастыру баяу жүрді. Олар қажетті қару-жарақ пен оқ-дәрілерді алуда қиындықтарға тап болды. Америка Құрама Штаттарында мылтықтар сатып алынып, көтерілісшілерге қызмет ететін чили кемесі "Итатаға" тиелінді. АҚШ билігі осы кемені Сан-Диегодан шығуға рұқсат бермеді және кемеге күзет қойылды. Бірақ "Итата" кемесі АҚШ өкілдерін алып, чили жағалауына қарай қашып кетті. Жедел қимылдайтын крейсер дереу оларды қууға жіберілді, бірақ көтерілісшілердің кемесін олар тек мақсатына жеткеннен кейін ғана жете алды. Содан кейін "Итата" кемесі көтерілісшілерге жүк түсірмей Сан-Диегоға қайтуға мәжбүр болды.
The organization of the revolutionary forces went on slowly. They were experiencing difficulty in obtaining the necessary arms and ammunition. A supply of rifles was bought in the United States, and embarked on board the Itata, a Chilean vessel in the service of the rebels. The United States authorities refused to allow this steamer to leave San Diego, and a guard was stationed on the ship. The Itata, however, slipped away and made for the Chilean coast, carrying with her the representatives of the United States. A fast cruiser was immediately sent in pursuit, but only succeeded in overhauling the rebel ship after she was at her destination. The Itata was then forced to return to San Diego without landing her cargo for the insurgents.
Жаулық әрекеттер
Бірінші оқ 16 қаңтарда "Бланко" кемесі "Вальпараисо" бекінісіне атылды, ал соғыс кемелерінен түскен десант тобы қаңтар және ақпан айларында түрлі жерлерде үкімет әскерлерінің шағын тобымен қақтығысты. Балмаседаның бас күштері Икике, Кокимбо, Вальпараисо, Сантьяго және Консепсьон қалаларында және олардың айналасында орналасқан еді. Икике мен Кокимбодағы әскерлер басқа бөлімдерден және бір-бірінен оқшауланғандықтан, әскери операциялар 1879 жылғы науқандағыдай осы аймақта Писагуаға теңіз десанты түсірумен, содан кейін Долореске қарай ішкі аймаққа жылжумен басталды. Конгресс күштері алғашқыда өздерін бекітуге қол жеткізе алмады (16–23 қаңтар), бірақ екі-үш шайқаста жеңілгенімен, көптеген сарбаздарды және қару-жарақтарды қолға түсірді. 26-сы күні олар Писагуаны қайта басып алды, ал 15 ақпанда Балмаседа жақтасы Эулогио Роблес, Тачнадан күш алуды күтіп, шайқасқа шығып, Сан-Францисконың ескі шайқас алаңында толық жеңіліске ұшырады. Роблес теміржол бойымен шегініп, Икикеден әскер шақырып, 17 ақпанда Хуарада шабуылдаушыларды жеңді, бірақ Икике 16 ақпанда Конгресс флотына қарады.
The first shot was fired, on 16 January, by the Blanco at the Valparaiso batteries, and landing parties from the warships engaged small parties of government troops at various places during January and February. Balmaceda's principal forces were stationed in and about Iquique, Coquimbo, Valparaíso, Santiago and Concepción. The troops at Iquique and Coquimbo were necessarily isolated from the rest and from each other, and military operations began, as in the campaign of 1879 in this quarter, with a naval descent upon Pisagua followed by an advance inland to Dolores. The Congressional forces failed at first to make good their footing (16–23 January), but, though defeated in two or three actions, they brought off many recruits and a quantity of munitions of war. On the 26th they retook Pisagua, and on the 15 February the Balmacedist commander, Eulogio Robles, who offered battle in the expectation of receiving reinforcements from Tacna, was completely defeated on the old battlefield of San Francisco. Robles fell back along the railway, called up troops from Iquique, and beat the invaders at Huara on 17 February, but Iquique in the meanwhile fell to the Congressional fleet on 16 February.
Позо-Альмонте шайқасы
Писагуа операциялары бірден тоқтатылды, ал конгресс әскери күштері теңіз арқылы Икикеге көшірілді, содан полковник Эстанслао дель Канто басшылығымен олар құрлыққа қарай жорық бастады. 7 наурызда болған Позо-Альмонте шайқасы аяусыз күреспен өтті, бірақ Дель Канто әскер саны жағынан басым болды, ал Роблес қаза тапты және оның әскері шашырап кетті. Осыдан кейін солтүстіктегі Балмаседшіл әскерлер күреске бас тартты. Бірі Перуға, енді бірі Боливияға қуылды, ал бір жасақ Каламадан Сантьягоға дейін қиын шегініс жасады, оның барысында ол Анд тауларының басты тізбегін екі рет кесіп өтті.
The Pisagua line of operations was at once abandoned, and the military forces of the congress were moved by sea to Iquique, whence, under the command of Colonel Estanislao del Canto, they started inland. The battle of Pozo Almonte, fought on 7 March, was desperately contested, but Del Canto was superior in numbers, and Robles was himself killed and his army dispersed. After this the other Balmacedist troops in the north gave up the struggle. Some were driven into Peru, others into Bolivia, and one column made a laborious retreat from Calama to Santiago, in the course of which it twice crossed the main chain of the Andes.
"Бланко Энкаладаның" батуы
Сәуірдің басында революциялық эскадрильяның бір бөлігі, броньды фрегат «Бланко Энкалада» және басқа кемелерді қоса, барлау мақсатымен оңтүстікке жіберілді және Кальдера портына кірді. 23 сәуір түні, «Бланко Энкалада» Кальдера шығанағында тыныш тұрғанда, Балмаседа фракциясына қарасты «Альмиранте Линч» торпедалық канонерлік қайығы шығанаққа кіріп, көтерілісші кемеге торпеда атып, батырды. «Бланко Энкалада» бірнеше минут ішінде суға батып, 300-ге жуық экипажы қаза тапты. Бұл оқиға Конгресс эскадрильясын күрт әлсіретті.
Early in April a portion of the revolutionary squadron, comprising the armoured frigate Blanco Encalada and other ships, was sent southward for reconnoitring purposes and put into the port of Caldera. During the night of April 23, and whilst the Blanco Encalada was lying quietly at anchor in Caldera Bay, the Almirante Lynch torpedo gunboat, belonging to the Balmaceda faction, steamed into the bay of Caldera and discharged a torpedo at the rebel ship. The Blanco Encalada sank in a few minutes and 300 of her crew perished. This coup severely weakened the Congressional squadron.
Конгресс шабуыл жасады
13 сәуірде құрылған Революциялық Хунта, қазір Икикеде берік орныққан, соғысты белсенді түрде жалғастырды. Сәуірдің соңына қарай бүкіл аймақ Перу шекарасынан бастап, Кокимбо мен Ла Серенадағы Бальмаседистердің бекіністеріне дейін «көтерілісшілердің» бақылауында болды. Хунта енді келесі науқанға лайықты ұйымдастырылған әскер құруға кірісті. Екі тараптың да сенуінше, бұл науқан Кокимбоға бағытталатын болады. Қажетті қару-жарақ пен оқ-дәрілер Еуропадан әкелінді; олар британдық кемемен жеткізіліп, Магеллан бұғазы мен Фолкленд аралдарына жақын, Tierra del Fuego-дағы Fortune Bay портында чилидік кемеге ауыстырылды. Содан кейін олар Икикеге жеткізілді, онда 1891 жылдың шілдесінде қауіпсіз түсірілді. Хунта 10 000 адамнан тұратын күш жинады және Вальпараисо мен Сантьягоға шабуыл жасау мақсатымен оңтүстікке жылжуға дайындықтар жеделдетілді. Себебі, бірнеше айдың ішінде Еуропадан келген жаңа кемелер теңіздегі басымдық үшін күресті қайта жандандырады. Конгресс партиясы енді провинцияларды біртіндеп басып алуға тырыса алмады, ал Президенттік күштерді бір соққымен жоюға мәжбүр болды. Бұл соққы қай жерге түседіні соңғы сәттерге дейін шешілмеді, бірақ оны орындауға арналған құрал барлық мүмкіндіктерді пайдалана отырып, мұқият дайындалды. Дель Канто бас қолбасшы, ал бұрынғы прус офицері Эмиль Корнер штаб бастығы болып тағайындалды. Армия Икике, Кальдера және Вальенарда үш бригадаға бөлініп ұйымдастырылды. Корнер жаттығуларды қадағалады, офицерлерге тактикалық сабақтар берді, карталар жасады және тәжірибесінің нәтижесінде табысқа жету үшін барлық қажетті шараларды қолданды. Дель Канто да тек номиналды басшы емес, 1880 жылғы Тачна және 1881 жылғы Мирафлорес шайқастарында, сондай-ақ қазіргі соғыста өзін ерекше көзге көрсеткен қабілетті командир болды. Әскерлер құлшыныспен күш жинады, ал офицерлердің саны көп болды. Артиллерия жақсы, кавалерия күшті, ал тыл және көмекші қызметтер жақсы ұйымдастырылған. Жаяу әскердің шамамен үштен бір бөлігі австриялық Маннлихер автоматтарымен қаруланған, бұл мылтық соғыста алғаш рет пайда болды. Қалғандары француздық Грас және басқа да оқ-дәрісі бар мылтықтармен жабдықталды, олар диктатордың әскерлерінде де қолданылды. Балмаседа жағдайды күтіп, өз күштерін барынша дайындады және оның торпедалық канонерлік кемелері Конгресс флотына үнемі шабуыл жасады. Шілде айының соңында Дель Канто мен Корнер уақыттың шектеулеріне қарай жұмыстарын аяқтады және тамыздың басында әскерлер Кокимбоға емес, тікелей Вальпараисоға аттануға дайындалды.
The Revolutionary Junta, created on April 13, now firmly established in Iquique prosecuted the war vigorously, and by the end of April the whole area was in the hands of the "rebels" from the Peruvian border to the outposts of the Balmacedists at Coquimbo and La Serena. The Junta now began the formation of a properly organized army for the next campaign, which, it was believed universally on both sides, would be directed against Coquimbo. The necessary arms and ammunition were arranged for in Europe; they were shipped in a British vessel, and transferred to a Chilean steamer at Fortune Bay, in Tierra del Fuego, close to the Straits of Magellan and the Falkland Islands, and thence carried to Iquique, where they were safely disembarked early in July 1891. A force of 10,000 men was now raised by the junta, and preparations were rapidly pushed forward for a move to the south with the object of attacking Valparaiso and Santiago, because in a few months the arrival of the new ships from Europe would reopen the struggle for command of the sea so the Congressional party could no longer aim at a methodical conquest of successive provinces, but was compelled to attempt to crush the Presidentialist forces at a blow. Where this blow was to fall was not decided up to the last moment, but the instrument which was to deliver it was prepared with all the care possible under the circumstances. Del Canto was made commander in chief, and an ex Prussian officer, Emil Körner, chief of staff. The army was organized in three brigades of all arms, at Iquique, Caldera and Vallenar. Körner superintended the training of the men, gave instruction in tactics to the officers, caused maps to be prepared, and in general took every precaution that his experience could suggest to ensure success. Del Canto was himself no mere figurehead, but a thoroughly capable leader who had distinguished himself at Tacna (1880) and Miraflores (1881), as well as in the present war. The men were enthusiastic, and the officers unusually numerous. The artillery was fair, the cavalry good, and the train and auxiliary services well organized. About one third of the infantry were armed with the Austrian Mannlicher magazine rifle, which now made its first appearance in war, the remainder had the French Gras and other breech loaders, which were also the armament of the dictator's infantry. Balmaceda could only wait upon events, but he prepared his forces as best he was able, and his torpedo gunboats constantly harried the Congressional navy. By the end of July Del Canto and Körner had done their work as well as time permitted, and early in August the troops prepared to embark, not for Coquimbo, but for Valparaiso itself.
Конкон шайқасы
1891 жылдың тамыз айының ортасында көтерілісші күштер Икикеде 9 000 шамасындағы саяқтандырылып, оңтүстікке қарай жолға шықты. Теңіз экспедициясы үлкен ұқыппен ұйымдастырылды және 10 тамызда Конгресс армиясы Вальпараисодан шамамен 20 км солтүстікке орналасқан Кинтероға түсірілді, қаланың артиллериясының ату қабілетінен алыс емес жерде, содан кейін Конконға бағыт алды, онда Балмаседа жақтастары бекініп орналасқан еді. Балмаседа күтпеген жағдайға түсті, бірақ дереу әрекет етті. Бірінші шайқас 21-ші күні Конкон қаласының жанындағы Аконкагуа өзені бойында болды. Конгресс армиясының шабуылдық жаяу әскері өзеннен өтіп, үкіметтік күштер бақылап тұрған биік жерлерді басып алды. Содан кейін қызу шайқас болды, нәтижесінде президент Балмаседаның әскері ауыр шығынмен жеңілді. Балмаседа жақтастарының қаза тапқандары мен жараланғандарының саны 1600 адамды құрады, ал дерлік барлық тұтқындар, шамамен 1500 адам, көтерілісші армияға қосылды, осылайша 1000 қаза тапқан және жараланғандардың орнын толтырды.
In the middle of August 1891 the rebel forces were embarked at Iquique, numbering in all about 9,000 men, and sailed for the south. The expedition by sea was admirably managed, and on 10 August the Congressional army was disembarked at Quintero, about 20 km. north of Valparaiso and not many miles out of range of its batteries, and marched to Concón, where the Balmacedists were entrenched. Balmaceda was surprised, but acted promptly. The first battle was fought on the Aconcagua river at Concón on the 21st. The eager infantry of the Congressional army forced the passage of the river and stormed the heights held by the Gobiernistas. A severe fight ensued, in which the troops of President Balmaceda were defeated with heavy loss. The killed and wounded of the Balmacedists numbered 1,600, and nearly all the prisoners, about 1,500 men, enrolled themselves in the rebel army, which thus more than made good its loss of 1,000 killed and wounded.
Ло Каньяс қазағы
Бұл кері қайтарарлық президенттің ең жаман құмарлықтарын оятты, ол революциялық идеяға көңіл білдірген деген күдікпен барлық адамдарды қамауға алып, түрмеге жапқызуға бұйрық берді. Бірақ, халықтың көпшілігі Балмаседаға анық қарсы болды; және бұл сезім 17 тамыздан бастап күшейді, сол күні ол Ло Каньяс әскери училищесінің бірнеше жастарын бүлікшілдік қылмыстары үшін атып тастауға бұйырды. Осы жастардың атылуы елде үлкен қорқыныш сезімін тудырды, сондай-ақ Балмаседа жеңіске жетсе, болашақта қандай қатаң шаралар қолданылуы мүмкін екендігіне қатысты белгісіздік орнады.
This reverse roused the worst passions of the president, and he ordered the arrest and imprisonment of all persons suspected of sympathy with the revolutionary cause. The population generally were, however, distinctly antagonistic to Balmaceda; and this feeling had become accentuated since August 17, on which date he had ordered the execution of a number of youths belonging to the military college at Lo Cañas on a charge of seditious practices. The shooting of these boys created a feeling of horror throughout the country, and a sensation of uncertainty as to what measures of severity might not be practised in the future if Balmaceda won the day.
Ла-Плацилла шайқасы
Конкондағы жеңістен кейін генерал Кампостың басшылығындағы көтерілісші әскер Вальпараисоға қарай жылжыды, бірақ Винья-дель-Мардағы Бальмаседист генерал Орозимбо Барбосаның күшті бекінілген позициясы оларды тоқтатты. Бальмаседа Вальпараисо мен Сантьягодан, тіпті Консепсьоннан барлық қолжетімді күштерін жинады. Дель Канто мен Корнер батыл қадам жасауға шешім қабылдады. Квинтеродан майданға түрлі жабдықтар жеткізілді, ал 24 тамызда армия байланыс жолын үзіп, ішкі аймаққа қарай бағыт алды. Флангтық қимыл өте шеберлікпен орындалды, аз қарсылыққа тап болды және көтерілісшілер Вальпараисоның оңтүстік-шығысында пайда болды. 28 тамызда соңғы шайқас – Ла-Плацилла шайқасы болды. Конкон, мүмкін, оқшауланған корпустың жойылуынан аспады; екінші шайқас күш сынағы болды, себебі Бальмаседаның генералдары Барбоса мен Альсеррека жақсы дайындалған, әскерлерін күшті позицияда шоғырландырған және президенттің бар күштерінің көп бөлігі олардың бағынысында болды. Бірақ Конгресс әскерлерінің жоғары сапасы мен олардың басшыларының шеберлігі кез келген кедергіні жеңіп, көтерілісшілердің жеңісіне әкелді. Үкімет әскері дерлік жойылды, 941 адам қаза тапты, оның ішінде Барбоса мен оның оң қол бастығы, ал 2402 адам жараланды. Конгресс армиясы 1800-ден астам сарбазды жоғалтты. Вальпараисо сол күні кешке басып алынды, ал үш күннен кейін жеңіске жеткен көтерілісшілер Сантьягоға кірді және көп ұзамай республика үкіметін өз қолына алды. Бұдан кейін соғыс болған жоқ, өйткені Конкон мен Ла-Плацилла шайқастарының әсері соншалықты зор болды, тіпті Кокимбо әскерлері де оқ атусыз бағынды.
After the victory at Concón the insurgent army, under command of General Campos, pressed on towards Valparaiso, but were soon brought up by the strong fortified position of the Balmacedist general Orozimbo Barbosa at Viña del Mar, whither Balmaceda hurried up all available troops from Valparaiso and Santiago, and even from Concepcion. Del Canto and Körner now resolved on a daring step. Supplies of all kinds were brought up from Quintero to the front, and on 24 August the army abandoned its line of communications and marched inland. The flank march was conducted with great skill, little opposition was encountered, and the rebels finally appeared to the southeast of Valparaiso. There, on August 28, the final struggle in the conflict took place: the decisive battle of La Placilla. Concon had been perhaps little more than the destruction of an isolated corps; the second battle was a fair trial of strength, for Balmaceda's generals Barbosa and Alcerreca were well prepared, had massed their troops in a strong position and had under their command the greater part of the existing forces of the president. But the splendid fighting qualities of the Congressional troops and the superior generalship of their leaders prevailed in the end over every obstacle and resulted in victory for the rebels. The government army was practically annihilated, 941 men were killed, including Barbosa and his second in command, and 2,402 wounded. The Congressional army lost over 1,800 men. Valparaiso was occupied the same evening and three days later the victorious insurgents entered Santiago and assumed the government of the republic soon afterwards. There was no further fighting, for so great was the effect of the battles of Concon and La Placilla that even the Coquimbo troops surrendered without firing a shot.
Салдары
Плацилла шайқасынан кейін президент Балмаседа өзінің қолдаушылары арасында билікте қалуға жеткілікті күш таба алмайтынын түсінді, және көтерілісшілер әскерінің жылдам жақындасып келе жатқанын ескере отырып, ол Аргентина елшілігінде пана іздеу үшін лауазымдық міндеттерін тастады. 29 тамызда ол билікті ресми түрде генерал Мануэль Бакеданоға тапсырды, ол 30-ы конгресс басшылары келгенге дейін Сантьягода тәртіпті сақтады. Президент 18 қыркүйекке дейін Аргентина елшілігінде жасырынды. Сол күні таңертең, республика президенті болып сайланған мерзімі аяқталғанда, ол өзін-өзі атып өлтірді. Осы әрекетіне қатысты түсіндірме, ол өліміне аз уақыт қалғанда жазған хаттарында, жеңімпаздар оған әділ сот откізбейтініне сенбегендігін айтты. Балмаседаның қазасы Чилидегі барлық дау-жанжалдардың себептерін тоқтатты және ел тарихында бұрын-соңды болмаған ең қатал және қанды күрестің соңғы сатысы болды. Соғыс барысында болған қақтығыстарда 10 000-нан астам адам қаза тапты, ал екі үкіметтің әскери дайындыққа және соғыс материалдарын сатып алуға жұмсаған жалпы шығыны 10 000 000 фунт стерлингтен асты. Президенттік күштердің жеңілісі Чили тарихында 1891 жылдан 1925 жылға дейін созылған, «жалған парламенттік» кезеңнің басталуына әкеп соқты. «Нағыз парламенттік» жүйеге қарағанда, атқарушы билік заң шығарушы билікке бағынды, бірақ атқарушы биліктің тежегіштері мен тепе-теңдігі әлсіретілді. Президент лауазымы мемлекет басшысы ретінде сақталды, бірақ оның өкілеттігі мен үкіметті бақылауы шектелді.
After the battle of Placilla it was clear to President Balmaceda that he could no longer hope to find sufficient strength amongst his adherents to maintain himself in power, and in view of the rapid approach of the rebel army he abandoned his official duties to seek asylum in the Argentine legation. On August 29, he officially handed power to General Manuel Baquedano, who maintained order in Santiago until the arrival of the congressional leaders on the 30th. The president remained concealed in the Argentine legation until September 18. On the morning of that date, when the term for which he had been elected president of the republic terminated, he committed suicide by shooting himself. The excuse for this act, put forward in letters written shortly before his end, was that he did not believe the conquerors would give him an impartial trial. The death of Balmaceda finished all cause of contention in Chile, and was the closing act of the most severe and bloodiest struggle that the country had ever witnessed. In the various engagements throughout the conflict more than 10,000 people died, and the joint expenditure of the two governments on military preparations and the purchase of war material exceeded £10,000,000. The defeat of the presidential forces opened a so called "pseudo parliamentary" period in Chile's history, which lasted from 1891 to 1925. As opposed to a "true parliamentary" system, the executive was subject to the legislature but checks and balances of executive power were weakened. The position of President remained as head of state but its powers and control of the government were reduced.