Кіріспе

Аляскадағы тас жол

Ричардсон тас жолы – АҚШ-тың Аляска штатындағы 562 шақырымдық тас жол. Ол Валдез және Фэрбанкс қалаларын байланыстырады. Валдезден Дельта-жанкцияға дейін ол Алясканың 4-бағыты, ал одан Фэрбанкске дейін – Алясканың 2-бағыты ретінде таңбаланған. Бұл тас жол Гленн тас жолы мен Ток кесілісі арасындағы Алясканың 1-бағытының кейбір бөліктерін де байланыстырады. Ричардсон тас жолы Аляскада салынған алғашқы маңызды жол болды.

Тарих

1898 жылы АҚШ армиясы Клондайк алтын кен орындарына «толығымен американдық» бағытты қамтамасыз ету үшін Вальдес портынан Иглге дейінгі шамамен 660 шақырымдық жол салды. Алтын асыру тоқтап қалғаннан кейін армия Вальдестегі Форт-Лискам және Иглдегі Форт-Эгберт бекеттерін байланыстыру үшін жолды ашық ұстады. 1902 жылы Фэрбанкс алтынға деген құлқыны және 1903 жылы жол бойында WAMCATS телеграф желісінің салынуы Вальдестен Иглге дейінгі жолды Алясканың ішкі аймақтарына ең маңызды жолдың біріне айналдырды. Сондықтан 1910 жылы Аляска жол комиссиясы оны вагондық жолға жетілдірді. Жобаның басшысы – АҚШ армиясының генерал-майыры Уайлдс П. Ричардсон, кейіннен осы тас жол оның атымен аталып кетті. Құрылыс кезінде үкімет сәтсіз алтын іздеушілерді де, кәдімгі құрылысшыларды да жұмысқа алды. Бұл жұмыстан түскен табыс көптеген іздеушілерге Аляскадан кетуге мүмкіндік берді. Осы кезеңде жол бойында қазір Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген бірнеше қонақ үйлер салынды. Моторлы көліктің дамуына байланысты 1920 жылдары жол автомобиль стандартына дейін жаңартылды. Жолды күтіп ұстауға және жаңа жолдар салуға қаржы жинау үшін Аляска жол комиссиясы 1933 жылы коммерциялық көліктерге 175 долларға дейін жол төлемі тағайындады, ол Биг-Дельтадағы Танана өзенінен өтетін паром арқылы жиналды. 1941 жылы Аляска темір жолының бизнесін жақсарту мақсатында жол төлемі тағы да арттырылғанда, «цыган» деген лақап атпен белгілі болған ашулы жүк көлік жүргізушілері жол төлемінен қашу үшін өзіндік паром қызметін ұйымдастырды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынған Аляска және Гленн тас жолдары континенттің қалған бөлігін және Анкориджді Ричардсон тас жолымен дельта және Гленленнендегі қиылыстарда байланыстырды. Бұл жаңа әскери базаларға – Анкоридждегі Форт Ричардсон және Фэрбанкске жақын Форт Уэйнрайтқа кіруге мүмкіндік берді, олар соғысқа дейін аумақта салынған болатын. Биг-Дельтадағы көпір, соңғы үзіліс, Аляска тас жолы жобасының бөлігі ретінде салынды. Оңтүстік бөлігі 1950 жылға дейін тек жаз айларында ғана ашық болды, содан кейін қауіпті Томпсон өткеліне жақын тұратын жүк компаниясының бригадирі жолдың жыл бойы қолданылуын дәлелдеу үшін бір маусым бойы қарды өзі тазалады. 1957 жылы жолға асфальт төселді. 1973-1977 жылдары салынған Транс-Аляска құбыр желісі Фэрбанкстен Вальдеске дейінгі тас жолмен көбінесе параллель өтеді.

Соңғы және болашақтағы жақсартулар

1990 жылдары тас жол Фэрбенкстен Эйлсон әуе базасының бас қақпасына дейін жаңартылды, нәтижесінде бұл учаске 4 қатарлы, бөлінген жолға айналды. Дегенмен, басқа жолдармен қиылыстардың көп бөлігі әлі де бір деңгейде сақталған. SAFETEA LU аясында Алясканың 2-бағыты, Канада шекарасынан Фэрбенкске дейін, Ричардсон және Аляска тас жолдарының бөліктерін қамтитын, Жоғары Басымдық Дәлізі (67-дәліз) деп жарияланды. Бұл шалқар болашақта не білдіретіні әлі толық анықталған жоқ; алайда SAFETEA LU Салчадан Дельта Джанкшнға дейінгі жолды 4 қатарлы, бөлінген жолға жаңартуға федералдық қаражатты нақты қарастырады.

Мемлекетаралық автомобиль жолдары жүйесі

Ричардсон тас жолы – Фэрбенкстің шығысындағы мемлекетаралық тас жол жүйесінің белгіленбеген бөлігі. A 2 тас жолының толық ұзындығы Фэрбенкстегі Джордж Паркс тас жолымен (A 4 тас жолымен) қосылатын жерден басталып, Токке дейін созылады, ал Токтен шығысқа қарай 2 бағыты A 1 тас жолын Ток кесілген тас жолынан халықаралық шекараға дейін жалғастырады. Фэрбенкстегі Ричардсон тас жолының тек шағын бөлігі ғана автобанда салынған.