Кіріспе

Дисней парктеріндегі жабық американдық таулар
темалық парк аттракционы

Space Mountain – бұл алты Диснейленд стиліндегі Дисней парктерінің бесеуінде орналасқан ғарыш тақырыбындағы жабық американдық таулар аттракционы. Барлық бес нұсқасы әртүрлі болғанымен, олардың бәрінде бірдей конустық сыртқы пішіні бар, ол тиісті парктің айқын белгісі болып табылады. Алғашқы Space Mountain аттракционы 1975 жылы Флоридадағы Уолт Дисней әлемі курортында ашылды. Бұл аттракционда Альфа және Омега деп аталатын екі жол бар, жолаушылар олардың бірін таңдай алады. Шанхай Диснейленд паркін қоспағанда, аттракционның басқа нұсқалары барлық басқа Дисней парктерінде салынған.

Уолт Дисней әлемі

Space Mountain тұжырымдамасы Диснейдің алғашқы "тау" аттракционы – 1959 жылы ашылған Диснейлендтегі Маттерхорн бобслейлерінің мұрагері болды. Маттерхорнның табысы Уолт Диснейді оның паркінде қызықты аттракциондарға орын бар екеніне көндірді. WED компаниясы бірнеше жыл бұрын Маттерхорнның тау-кен жүйелерін жобалауға көмектескен Arrow Development Company компаниясымен серіктестік құрды. Бастапқы жобада төрт жеке жол болуы жоспарланған, бірақ сол кездегі технология мен Диснейлендтегі қолданыстағы жер көлеміне қарағанда қажетті кеңістік көлемі мұндай жобаны мүмкінсіз етті. 1969 жылы тұжырымдама Уолт Дисней әлеміне көшірілді. Magic Kingdom-нің Tomorrowland-ында жеткілікті жер болды және бастапқы жобалау кезеңдерінен бері есептеу технологиясы айтарлықтай жақсарды. Дегенмен, тауды парк сыртында, парк шекарасы қызметін атқаратын теміржолдың қарама-қарсы жағында салуға шешім қабылданды. Space Mountain-ды әзірлеу және салуға кеткен шығындарды өтеуге көмектесу үшін Walt Disney Productions компаниясының бас директоры Кард Уокер RCA төрағасы Роберт Сарноффты жаңа аттракционды демеуге көндірді. RCA Walt Disney World Resort үшін байланыс жабдықтарын жеткізу бойынша Disney-мен келісімшарт жасады, және келісімшартта егер Disney қызығушылық тудырса, RCA оны қолдау үшін 10 миллион АҚШ доллары бөледі делінген. Space Mountain 1975 жылдың 15 қаңтарында ашылды. NBC-нің Диснейдің керемет әлемі телешоуының музыкалық эпизоды 1975 жылдың 23 наурызында ашылуды тойлады. Актер Люси Арназдың қатысуымен өткен бұл арнайы шығарылым – Уолт Дисней әлемі үшін жасалған алғашқы телешоу болды, ал бұрынғысы таратылымды телеарналар арқылы көрсетілген.

Жүргізудің өзгеруі

Walt Disney World нұсқасы алғаш рет ашылған кезде, көрсетілімнен кейін сол кездегі демеушісі RCA жасаған жаңа үй технологиясы таныстырылды. Осы жаңалықтардың бірі – лазерлік дискідегі үйлік бейнежүктеу жүйесі болды, онда Курт Расселдің «The Wonderful World of Disney» телешоуының «Үлкен үй» атты алдын ала көрсетілімінен алынған «Sugar, Sugar» әнін орындаған фрагменті көрсетілді. Рассел бұл әнді өзінің Capitol Records пластинкасы үшін де жазған болатын.

Диснейленд

Уолт Дисней әлеміндегі «Ғарыш тауының» табысы дизайнерлерді Диснейленд үшін бірін салу жоспарын қайта қарауға итермеледі. Екі жылдық құрылыстан кейін, 20 миллион долларлық кешен 1977 жылдың 27 мамырында ашылды, оның құрамында тартылғыш жол, 1100 орындық «Space Stage», 670 орындық «Space Place» (фаст-фуд рестораны) және «Starcade» болды. Бастапқы Меркурий бағдарламасының жеті астронавтының алтауы «Ғарыш тауының» ашылуына қатысты: Скотт Карпентер, Гордон Купер, сенатор Джон Гленн, Уолли Ширра, Алан Шепард және Дик Слейтон. Гас Гриссом болса он жыл бұрын «Аполлон-1» апатында қаза тапқан еді. «Ғарыш тауының» ашылуына байланысты, Еске алу күніне келген қонақтардың саны рекордтық деңгейге жетті – үш күн ішінде 185 500 адам келді. Бұл аттракцион бастапқыда «De la Terre à la Lune» деп аталып, Жюль Верннің «Жерден Айға» романы негізінде ғарыш саяхатын сол дәуірдің көзқарасымен көрсету мақсатында жоспарланған. Бұл жол басқа төрт жолдан ерекшеленеді, себебі ол ғана ұшыру және 3 инверсияны (Sidewinder, Corkscrew, Horseshoe) қамтиды. 2005 жылы жаңартылып, «Space Mountain: Mission 2» болып өзгерді. Бұл саяхат алғашқысынан сәл өзгеше болды, себебі ол жолмен айды айналып, ғаламның шетіне дейін жетті. 2015 жылдың қаңтарында тағы бір жөндеу жұмыстары жүргізіліп, 2015 жылдың тамызында қайта ашылды. 2017 жылдың 8 қаңтарында уақытша жабылып, 7 мамырда «Жұлдызды соғыстар: Гиперғарыш тауы» аттракционымен алмастырылды.

Гонконгтың Диснейленд

Гонконг Диснейлендіндегі Space Mountain Диснейлендтегі жаңартылған Space Mountain-ге негізделген, ұқсас саундтрек пен бірдей орналасуы бар. Сондай-ақ, жаңартылған Калифорниялық нұсқасында ұсынылмаған жаңа көрсету элементтері (мысалы, "гипержылдамдық" туннелі) болды. Ол 2007 жылы Диснейлендтегі Space Mountain-да көрсетілген Rockin’ Space Mountain конфигурациясын қамтыған жоқ. Көптеген Space Mountain аттракциондарынан айырмашылығы, бұл аттракционға міну аймағы өте кішкентай. Диснейленд пен Токио Диснейлендіндегі екі ұқсас аттракциондағыдай ғарыш станциясы мұнда жоқ. Оның орнына, аймақты неон түстес планеталар мен жұлдыз үлгілерімен безендірілген қараңғы кезек безендіреді. Станцияның қабырғалары жарықтандыру және әсемдеу үшін қолданылатын түрлі түсті неон шамдармен қапталған. Диснейленд Парижі нұсқасына ұқсас, оның бастапқыда уақытша деп жоспарланған "Жұлдызды соғыстар" тақырыбындағы "Гиперғарыш тауы" аттракционының тақырыбы қазіргі таңда тұрақты тақырыпқа айналды. Кезек аймағы толық көлемді X Wing көшірмесі, кейіпкерлермен кездесу аймағы және сұр-ақ Star Wars тақырыбында жаңартылды, бірақ планета модельдері мен жұлдыз үлгілері сияқты бастапқы кезектің кейбір элементтері де сақталды. Аттракционның сюжеті Париждегі Диснейленд нұсқасымен толық сәйкес келеді.

Қалқыма галактика

Space Mountain: Ghost Galaxy (Traditional Chinese: 驚心動魄太空山) – Гонконг Диснейленді мен Диснейлендтегі Space Mountain аттракционының маусымдық Хэллоуин безендірілуі. Ол алғаш рет 2007 жылы Гонконг Диснейлендінде көрсетілді, ал 2009 жылдың 25 қыркүйегінде Диснейлендте, парктегі Хэллоуин маусымының бір бөлігі ретінде ұсынылды. Соңғысы 2007 жылы Rockin' Space Mountain безендірілуі үшін қолданылған эффекттерді пайдаланды. Ғарыш станциясының ішінде станцияның алдыңғы жағындағы планета экраны да безендірілуге сәйкес өзгертілді. Планетаға қарағанда, планетаның үстінен жасыл түсті "дауыл" пайда болып, бейнесінің бұзылуына себеп болды. Статика пайда болды, содан кейін Windows-тың көк өлім экранына ұқсас көк экран шықты, онда "СИГНАЛ ЖОҒАЛДЫ", "ІЗДЕСУ" және "СИГНАЛ ҚАЛПЫНА КЕЛТІРІЛДІ" деп жазылған. Күмбездің сыртында бес проекция көрсетілді, олардың арасында Хэллоуин тақырыбындағы әртүрлі түс схемалары пайда болды: Бірінші проекцияда күмбез бозғылт түске айналып, оның бетінде жарықтар мен сынықтар пайда болды. Кенеттен күмбез құлап, жоғалып кетті. Содан кейін күмбездің жоғарғы бөлігінде жасыл тор пайда болды, оған күшті гуылды дыбыс қосылды. Екінші проекцияда тұмандық арбағына ұқсайтын шекеқырлы қол күмбезді іштен итеріп, жүгіріп бара жатқандай көрінді. Үшінші проекцияда күмбезде сары сызықтар пайда болды. Төртінші проекцияда алдымен күмбездің сол жағында, содан кейін оң жағында, ортасында және ақырында күмбездің барлық бетінде шаңқаулар атып шықты. Соңғы проекцияда күмбез көкшіл-күлгін радарға айналды, күмбезде тұмандық арбақтарының белсенділігіне ұқсас жарылыстар пайда болды.

Жұлдызды соғыс: Гиперғарыш тауы

Star Wars: Hyperspace Mountain – Диснейлендтегі Space Mountain аттракционының маусымдық нұсқасы. «Жұлдыздар соғысы» тақырыбындағы бұл аттракцион алғаш рет 2015 жылдың 16 қарашасында, «Күш маусымы» іс-шарасы аясында Диснейлендте көрсетілді. Бұл іс-шара жаңа «Жұлдыздар соғысы: Күш оянады» фильмінің шығуына орай ұйымдастырылған еді. Кейін «Жұлдыздар соғысы» тақырыбындағы аттракцион Париж және Гонконг Диснейлендтеріндегі тұрақты басты аттракционға айналды. Парктерде арнайы іс-шаралар өтетін күндері Space Mountain аттракционы уақытша Hyperspace Mountain ретінде жұмыс істейді. «Күш оянады» фильмінен бастап шыққан әрбір «Жұлдыздар соғысы» фильмімен және Disneyland After Dark: 80s Nite сияқты парктегі арнайы іс-шаралар кезінде аттракцион қайтадан «Жұлдыздар соғысы» тақырыбына көшеді.

Жүргізудің өзгеруі

Кезекте "Жұлдызды соғыстар" тақырыбындағы арнайы әңгімелер мен қауіпсіздік туралы бейнелер көрсетіледі. Ұшыру туннелінде ұшқыштардың дауыстары естіледі және жұлдыздардың проекциясы көрсетіледі. Көлік "жарық жылдамдығына" енгендей сезім беру үшін ұшыру туннелінің соңында жылдамдық алады. Саяхаттың барлық уақытында Джон Уильямстың "Жұлдызды соғыстар" фильмінен музыкасы ойнайды. Саяхатшылар TIE истребительдерімен және X қанаттарымен кездесетін Жаққу планетасына саяхаттың проекциясы көрсетіледі.

Ғарыш таулары

Rockin' Space Mountain – Диснейлендтегі Space Mountain аттракционының бір нұсқасы, ол алғаш рет 2007 жылы парктерде өткен «Миллион арманның жылы» мерекесінің аясында ұсынылды. Бұл аттракцион түнгі уақытта ғана Space Mountain-ның бастапқы нұсқасынан осы арнайы нұсқаға өзгеру үшін жасалған. Концепция Disney Grad Nites шаралары арқылы құрылды, бұл шаралар жалпы жұртшылыққа арналмаған жеке іс-шаралар еді. Осы арнайы шараларда аттракциондарды жаңа тақырыптармен алмастыру идеясы алғаш рет пайда болды.

Фильм

Сценарист Макс Лэндис Диснейде қысқа мерзімге дамытылған Space Mountain аттракционы негізінде көркем фильм жазды. Фильм 1950-жылдардағы «Джетсон» стиліндегі ретро-болашақта өрнектелген. Бұл болашақ түсінігінде интернет пен ұялы телефондар болмайды, бірақ оның орнына көптеген үлкен құрылғылар мен роботтар жұмыс істейтін болар еді. Фильмнің маңызды сюжеттік желісінде адамдар гиперғарышқа жіберіліп, қайтып келгеннен кейін олардың жандарынан айырылғанын және ақырында қорқынышты монстрларға айналатынын білу идеясы жатты. Ақырында фильм жобасы тоқтатылды. 2020 жылдың 9 қазанында Диснейде осы аттракцион негізінде жаңа фильм түсірілетіні жарияланды, оның продюсері және сценарийшісі – Жоби Харольд, ал Тори Туннелл Safehouse Pictures туымен бірге түсірілімге қатысады. Сондай-ақ, Rideback компаниясының өндірушілері Дэн Лин мен Джонатан Эйрих те қатысады. Бастапқы идеядан өзгеше, бұл фильм отбасылық оқиға ретінде сипатталады. Space Mountain ғимараты Дисней фильмдері «Робинсондармен танысу» (Rocket Jets) және «Болашақ елі» фильмдерінде «көктемгі жұмыртқа» ретінде пайда болады. 2024 жылдың 19 сәуірінде Джош Аппельбаум мен Андре Немек Дисней үшін Space Mountain фильміне сценарий жазуға шақырылғаны хабарланды.

Графикалық роман

2013 жылдың қараша айында Disney Publishing Worldwide компаниясы АҚШ-та Disney Comics комикстерін қайта жандандырды. Бұл басылымның алғашқы жұмысы – 2014 жылдың 7 мамырында жарық көрген Space Mountain графикалық романы, олардың алғашқы түпнұсқа графикалық романы болды.