Кіріспе

Американдық жылдам сырғанаушы, американдық актриса Бонни Блэр Браун.

Бонни Кэтлин Блэр (18 наурыз 1964 жылы туған) – зейнеткер американдық жылдам сырғанаушы. Ол өзінің дәуіріндегі ең үздік сырғанаушылардың бірі және Олимпиада тарихындағы ең көп медаль алған спортшылардың бірі. Блэр АҚШ атынан төрт Олимпиада ойынында қатысып, бес алтын және бір қола медаль жеңіп алды. Блэр 1984 жылы Сараеводағы Олимпиада ойындарында дебют жасады, онда 500 метр қашықтықта сегізінші орын алды. Сол кезде Блэр қысқа және ұзын трассада жылдам сырғанаумен айналысты. Ол 1986 жылы шорт-трек бойынша әлем чемпионатында жеңіс одсын тойлады. Блэр 1988 жылы Калгаридегі қысқы Олимпиада ойындарында ұзын трассада жарысқа қатысып, Олимпиадаға қайта оралды. Ол 500 метр қашықтықта алғашқы Олимпиада алтын медалін және 1000 метр қашықтықта қола медальді жеңіп алды. Блэр 1992 жылы Альбертвиллдегі қысқы Олимпиада ойындарында екі алтын медаль, ал 1994 жылы Лиллехаммерде өткен Олимпиада ойындарында соңғы екі алтын медальді жеңіп алды. Блэр 1995 жылы Милуокиде өткен Әлем чемпионатында бәсекелесуді жалғастырып, 1995 жылдың наурыз айында зейнеткерлікке шықты. Жылдам сырғанаудан зейнеткерлікке шыққаннан кейін Блэр мотивациялық спикер болды. Ол Чикаго спорттық даңқ залына, Висконсин спорттық даңқ залына және АҚШ Олимпиада даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір және білім

Блэр Нью-Йорк штатының Корнуолл қаласында Чарли мен Элеонор Блэрдің отбасында дүниеге келді. Ол алты баланың ең кішісі болды. Бонни шалыс кезінде отбасы Иллинойс штатының Шампейн қаласына көшіп келді. Коньки тебу оның аға-қарындастарының хоббиі болғандықтан, Бонни екі жасында алғаш рет мұзға сырғанады. 7 жасында Блэр Иллинойс штатының жылдам конькимен жүгіру чемпионатында өз жас тобында жеңіске жетті. Ол Джефферсон орта мектебінде, содан кейін Шампейндегі Centennial жоғары мектебінде оқыды. Коньки тебуден басқа, Блэр сонымен қатар жанкүйерлер тобының мүшесі және студенттік кеңеске қатысты. 1979 жылы Олимпиада жүлдегері Кэти Пристнер Фаминов Блэрдің жаттықтырушысы болғаннан кейін ғана Блэр топтық стильден ұзын дистанцияға жылдам конькимен жүгіруге ауысты, онда сырғанаушылар ең жылдам уақыт үшін жарысады. 1984 жылғы Олимпиадаға баса назар аударған Блэр Еуропаға жаттығуға барып оралды.

Карьераның алғашқы жылдары және алғашқы Олимпиада ойындары (1984-1986)

Блэр халықаралық жарыстағы дебютін 1984 жылғы спринт бойынша әлем чемпионатында жасады, онда оныншы орынды иеленді. Сол жылы 19 жасында Блэр Сараеводағы алғашқы Олимпиада ойындарына қатысты. Оны жүлделі орындарға үміткер деп санамаған, ал кейін ол ойындарға қатысудан және отбасын трибунада көруден ләззат алғанын еске алды. Ол медаль жеңіп алмады және 500 метрде сегізінші орынды алды. 1984 жылғы Олимпиададан кейін Блэр жаттықтырушы Майк Кроумен тығыз жұмыс істеді, күшті шығыс германиялық конькишілермен бәсекелесу үшін конькимен сырғанау дағдыларын жақсартты. Висконсин штатының Вест-Аллис қаласында өткен АҚШ Халықаралық конькимен сырғанау қауымдастығының метрикалық чемпионатында көрсеткен жарқын өнері үшін Блэр 1985 жылғы әлем чемпионатында АҚШ ұзын жолмен сырғанаушы әйелдер спринт командасына ілікті. Блэр Вест-Аллисте өткен жарыста 500 метр және 1500 метрде жеңіске жетті және АҚШ командасының ең күшті медаль талапкерлерінің бірі саналды. Осы кезеңде Блэр қысқа және ұзақ қашықтықта жаттықты. Блэр 1984, 1985 және 1986 жылдарғы қысқа қашықтықтағы әлем чемпионаттарында жеңіске жетті және 1986 жылғы қысқа қашықтықтағы әлемнің жалпы чемпионы атанды.

Олимпиадалық жүлдегер болу (1987 1989)

1987 жылдың басында Блэр 500 және 1000 метр қашықтықтағы әлем кубогында жеңіске жетті. Ол әлем кубогындағы жеңісін 500 метр қашықтықта 39.43 секундтық нәтижемен өзінің бірінші әлем рекордын орнату арқылы жалғастырды. Блэр сондай-ақ, бас-аяқ кездесулерде Шығыс Германияның әлем чемпионы Карин Энке Канияны жеңе алатынын көрсетті. Блэр ұзақ емес қашықтықтағы күшті қарсылас ретінде қарастырылды, онда ол жылдам конькимен сырғанаудан АҚШ-тың алтын медальді ұтуға ең үздік үміті болып саналды. 1984 жылғы Олимпиадада АҚШ жылдам конькишілердің бірде-бір медальді жеңе алмауы 1988 жылғы Олимпиадаға дейін Блэрге қысым мен назарды арттырды. Ротенбургер бірінші болып коньки тебіп, жаңа әлем рекордын орнатты. 1988 жылғы Олимпиадада жеткен табысына қарамастан, Блэр жарнамалық келісімдерден үлкен пайда көре алмады. Блэрдің жарнамаға қатысуына кедеріс келтірген факторлар – оның таңдаған спортының сатуға қолайсыздылығы және ABC телеарнасының Олимпиаданы көрсетуі, ол көрермендерге әсер ете алмады. Ол 1989 жылғы маусымның алғашқы екі әлем кубогына қатыспады. АҚШ чемпионатында төртінші орын алғаннан кейін және әлем чемпионатына қатысу мүмкіндігінен айырылғаннан соң, Блэр бәсекелі велоспортты доғарып, тек жылдам конькимен сырғанауға назар аударды. Олимпиада алдындағы жазда Мюллермен бірге жаттығулар жасаған Блэр өзінің бәсекеге қабілеттілігін қайта арттырды. Екінші жарысында, 1500 метр қашықтықта, Блэр 21-орынды иеленді. Бұл нәтиже оның жаттықтырушысы Питер Мюллердің стратегиясымен байланысты болды; Мюллер Блэрге, егер ол топ үштің қатарына түсе алмайтынын сезсе, оған белгі беріп, қарқынын баяулатуға рұқсат беретінін айтты, осылайша оның күшін сақтауына мүмкіндік берді. Блэр соңғы 400 метрге жақындағанда Мюллер белгі берді. Блэр 1992 жылғы Олимпиадада 1000 метр қашықтықта (1:21.90) екінші алтын медалін жеңіп алды. Төртінші Олимпиадаға қатысуға жасаған тырасы оңай болған жоқ; 1993 жылғы маусым Блэр үшін сәтті болмады. 1994 жылғы Лиллехаммерде (Норвегия) өткен қысқы Олимпиада Блэр үшін тағы да табысқа толы болды: ол 500 метр (39.25) және 1000 метр (1:18.74) қашықтықтарында алтын медальді жеңіп алды. Блэр 500 метрде екінші үздік нәтиже көрсеткен спортшыдан 0.36 секундқа озып кетті. Оның 1000 метрлік жарыста 1.38 секундтік айырмасы – бұл жарыстың тарихындағы ең үлкен жеңіс көрсеткіші.

Олимпиададан кейінгі мансап

1994 жылғы Олимпиададан кейін Блэр жарыстарда қатысуын жалғастырды. Блэрдің отбасы мен достарынан құралған «Блэр тобы» Петтит ұлттық мұз сарайындағы көрермендердің 12% құрады. Блэр «Right to Play» ұйымымен серіктестікке түсті. 2002 жылы Қысқы Олимпиада АҚШ-қа оралғанда, Блэр Олимпиада отын Салт-Лейк-Ситидегі (Юта штаты) Рис Экклс стадионына әкелген соңғы факел ұстаушылардың бірі болды. 2002 жылдан бастап Блэр АҚШ-тың жылдам коньки спорты федерациясының директоры болып қызмет етті. Сол жылы ол Сочидегі АҚШ Олимпиадалық делегациясының құрамына кірді.

Марапаттар мен құрметтер

1992 жылы Блэр Салливан сыйлығын жеңіп алған үшінші қысқы спортшы болды. Блэр 1992 жылы Оскар Матисен сыйлығын жеңіп алды (бұл сыйлықты алғаш рет әйел жеңімпаз болды). 1992 жылы Блэр Америка жетістіктері академиясының "Алтын табақ" сыйлығымен марапатталды. 1994 жылы Ассошиэйтед Пресс оны "Жылдың әйел спортшысы" деп таңдады. Блэр сондай-ақ 11 рет Әлем кубогінің ұпайлар чемпионатында жеңіске жетті. "Sports Illustrated" журналы Блэрді 1994 жылғы "Жылдың спортшысы" деп атады. 2004 жылы ол АҚШ Олимпиадалық Даңқ залына сайланды. 2015 жылдың 29 қыркүйегінде оның есімнен жылдам конькимен сырғанау мансабы мен қайырымдылық қызметінің құрметіне "Үміт туында" #7 жұлдыз орнатылды.

Жеке өмір

Блэр 1990 жылы әріптес Олимпиадалық жылдам сырғанаушы Дейв Крюишанкпен қарым-қатынасын бастады. Олар 1996 жылы Висконсин штатының Милуоки қаласында неке қиды. Грант Крюишанк Колорадо колледжінде хоккей ойнады, ал 2021 жылы Миннесота университетінде де ойнады.