Кіріспе

Вуди Алленнің 1992 жылғы комедиялық драмалық фильмі «Күйеулер мен әйелдер» TriStar Pictures компаниясымен шығарылды. Бұл Алленнің «Ақшаны алып қаш» (1969) фильмінен бері United Artists немесе Orion Pictures (қазір екеуі де Metro Goldwyn Mayer құрамында) студиясынан өзге студияда жеке режиссер ретінде түсірген алғашқы фильмі болды. Фильм кассада сәтсіз болғанына қарамастан, сыншылардың жоғары бағасын алды және екі «Оскар» сыйлығына ұсынылды: «Ең үздік қосалқы рөл» (Джуди Дэвис) және «Ең үздік түпнұсқа сценарий» (Вуди Аллен).

Сюжет

Фильм екі жұптың тағдырын баяндайды: Джек пен Салли, және Гейб пен Джуди. Оқиға Джек пен Саллидің Гейб пен Джудидің үйіне ажырасқанын хабарлау үшін баруымен басталады. Гейб осы жаңалыққа ошарады, ал Джуди бұл жағдайды жеке қабылдап, қатты ренжиді. Төртеуі қытай мейрамханасына кешкі асқа барады, әлі де осы оқиғаның себебін түсіне алмай. Бірнеше аптадан кейін Салли әріптесінің үйіне операға және кешкі асқа бару үшін барады. Ол әріптесінің телефонынан Джекке қоңырау шалып, ол жаңа адаммен танысқанын білгеннен кейін, некеде жүргенде басқа біреумен қарым-қатынас жасады деп айыптайды. Джуди мен Гейб Джектың жаңа әйелі, аэробика тренері Сэммен танысады. Джуди мен Сэм дүкенге барғанда, Гейб Сэмді "коктейль официантшасы" деп атайды және Джекке Саллиді тастап кеткені үшін ақымақтық еткенін айтады. Кейін Джуди Саллиге журналдағы әріптесі Майклды таныстырады. Олар кездесе бастайды, бірақ Салли бұл қарым-қатынастан толыққанды қанағаттанбайды. Темірқасықта, Гейб өзінің студенті Рейнмен достық қарым-қатынас орнатады, ол оның романының қолжазбасын оқып, сынға алады. Олар оның 21 жасқа толуына орай өткен кеште романтикалық сәттерді бөліседі, бірақ Гейб осы қарым-қатынасты одан әрі жалғастырмауға шешім қабылдайды. Бір кеште Джек Саллидің басқа біреумен кездесіп жатқанын біліп, қызғанады. Ол Сэмпен қатты дауласады, үйге келгенде Саллиді Майклмен бірге көреді. Джек Саллиден олардың некесіне тағы бір мүмкіндік беруін сұрайды, бірақ ол бас тартады. Екі аптадан кейін Джек пен Салли қайтадан бірігеді және Гейб пен Джудимен кешкі ас ішеді. Кейін Джуди мен Гейб оның өлеңдерін бөліспегені үшін дауласады, Гейб оған ұсыныс жасауға тырысады, бірақ сәтсіз аяқтайды. Джуди оған қарым-қатынас аяқталды деп ойлайтынын айтады, ал бір аптадан кейін Гейб көшіп кетеді. Джуди Майклмен кездесе бастайды. Соңында Джек пен Салли әлі де отбасылық мәселелермен күресіп жатыр, бірақ оларды бірге болудың құны деп қабылдайды. Гейб жалғыз өмір сүреді және ешкімге жақын болмайды, өйткені ол өзіне де, басқаларға да ауыр тигізбегісі келеді. Фильм Гейбтің түсірілім тобынан рұхсат сұрауымен аяқталады.

Философиялық түсіндірме

Сали Майклмен жыныстық қатынаста болғанда, оны және күйеуі Джек-ті, сондай-ақ көптеген достары мен таныстарын тұяқ пен түлкіге ақылдап салыстыра бастаған көрініс, британдық философ Исайя Берлиннің 1953 жылғы «Тұяқ және түлкі» эссесіне сілтеме жасайды. Сол эсседе Берлин батыс әдебиеті мен философиясының дәстүріндегі екі түрлі ойшылдың айырмашылығын көрсетеді: бәрін бір орталық идеямен, бір жүйемен байланыстыратын «тұяқтар» және көптеген, көбінесе өзара байланыспаған, тіпті қарама-қайшы мақсаттарды ұмтылатын, ешқандай моральдық немесе эстетикалық принципке бағынбаған «түлкілер».

Кассалық жинақ

"Ерлер мен әйелдер" 1992 жылдың 18 қыркүйегінде 865 кинотеатрда кеңейтілді, бірінші демалыс күндері $3,520,550 ($4,070 экранға шаққанда) табыс етті. Театрларда көрсетілім кезеңінде Солтүстік Америкада $10,5 миллион табыс тапты. Фильм сондай-ақ 1992 жылғы Торонто кинофестивалінде көрсетілді.

Сыни жауап

"Ерлер мен әйелдер" фильмі киносыншылардың жоғары бағасына ие болды. Rotten Tomatoes шолулар жинағышының мәліметінше, 40 шолу негізінде сыншылардың 93%-ы фильмге оң баға берген, ал орташа бағасы 8.2/10 құрады. Rolling Stone журналынан Питер Траверс оны "эмоционалды күреске түскен осы заманның шешуші фильмі; бұл классикалық Вуди Аллен" деп атады. Variety журналының Тодд Маккарти де фильмді "өмірдің мәселелерін ақылмен, шындыққа жақын драмамен және ашық әзілмен қарастыратын толыққанды туынды" деп мақтады. The New York Times газетінің Винсент Канби оны "қазіргі Нью-Йорк тұрғындарының шағын тобы туралы өте жақсы, кейде қатыгез комедия деп сипаттады, олар өмірден көп қуаныш алмайды, бірақ жол бойында белгілі бір қанағатқа жетеді". Ол былай деп қосты: "«Ерлер мен әйелдер» – Алленнің барлық туындылары сияқты – қазіргі американдық кинода бұрын-соңды болмаған жеке киноның бір түрі. Тіпті ең жақсы режиссерлеріміз де біріккен топтың мүшелері, ал Аллен мырза – жалғыз жол таңдаған адам: ол жалғыз саяхаттайды". Chicago Sun Times газетінен Роджер Эберт былай деп жазды: "«Ерлер мен әйелдер» көптеген «ұтымды» қарым-қатынастар көрінетіндей берік емес екенін көрсетеді, себебі әр адамның ішінде «Мен! Мен! Мен!» деп жылаған бала бар. Біз екінші адамның бақытты болуын қалаймыз дейміз. Біздің ойымызша, олар бізбен бірге, біздің талаптарымыз бойынша бақытты болуларын қалаймыз". 2016 жылы Time Out жариялаған тізімде «Ерлер мен әйелдер» фильмі Алленнің туындылары арасында бесінші орынға ие болды, ал Кит Улих осы жұмысты «ұзақ мерзімді қарым-қатынастардың төмендеу кезеңін зерттеуі» үшін мақтады. Сол жылы Daily Telegraph газетінен Робби Коллин мен Тим Роби «Ерлер мен әйелдер» фильмін оның жетінші үздік фильмі деп атап, оны «төрттік сипаттаманың керемет үлгісі» деп сипаттады және ашылу сахнасын «Алленнің ең жақсы жазылған, түсірілген және ойналған сахналарының бірі» деп бағалады.