Кіріспе
Вуди Алленнің 1977 жылғы фильмі «Энни Холл» – Вуди Аллен мен Маршалл Брикмен жазған сценарий негізінде Вуди Алленнің режиссерлік жұмысымен және Алленнің менеджері Чарльз Х. Джоффтың продюсерлігімен жасалған американдық сатирикалық романтикалық комедиялық драма. Фильмде Аллен Альви Сингер рөлінде ойнайды, ол Диана Китон сомдаған, оның үшін арнайы жазылған әйел басты рөлмен қарым-қатынасының сәтсіздік себептерін анықтауға тырысады. Фильмнің түсірілімі 1976 жылдың 19 мамырында Лонг-Айлендтің оңтүстік бөлігінде басталды және келесі он ай бойы үзіліс-үзіліспен жалғасты. Аллен бұл жұмысты, кинооператор Гордон Уиллиспен алғашқы серіктестігін, «маңызды бетбұрыс» деп сипаттады, себебі ол бұрынғы фарстар мен комедияларынан айырмашылығы, жаңа деңгейдегі ойлылықты ұсынды. Академиктер Нью-Йорк пен Лос-Анджелес қалаларының контрастын, сексуалдық қатынастағы гендерлік стереотиптерді, еврейлік идентитіктің бейнелеуін, сондай-ақ психоанализ және модернизм элементтерін атап өтті. «Энни Холл» 1977 жылдың 27 наурызында Лос-Анджелес кинофестивалінде көрсетілді, ал 1977 жылдың 20 сәуірінде АҚШ-та кеңінен көрсетілімге шықты. Фильм сыншылар тарапынан жоғары бағаланды және «Үлкен Бестік» сыйлықтарына ие болды, төртіншісін жеңіп алды: «Үздік фильм», Аллен үшін екі сыйлық («Үздік режиссер» және Брикменмен бірге «Үздік түпнұсқа сценарий») және Китон үшін «Үздік әйел актрисасы». Фильм сонымен қатар төрт BAFTA сыйлығын жеңіп алды, оның ішінде «Үздік фильм», «Үздік режиссер» (Аллен үшін), «Үздік сценарий» (Аллен мен Брикман үшін) және «Басты рөлдегі үздік әйел актрисасы» (Китон үшін), сондай-ақ Китон үшін «Алтын глобус» сыйлығын «Комедия немесе музыкалық фильмдегі үздік әйел актрисасы» номинациясында жеңіп алды. АҚШ және Канададағы фильмнің кассалық жиынтығы 38 251 425 долларды құрады, инфляцияға түзетулер ескерілмегенде, Алленнің жұмыстарының арасында төртінші орында тұр. Ол американдық киноның ең ұлы фильмдерінің тізімінде 31-орынды, ең ұлы комедиялық фильмдер тізімінде 4-орынды және Bravo-ның «100 ең қызықты фильм» тізімінде 28-орынды иеленеді. Фильм сыншысы Роджер Эберт оны «баршаның сүйікті Вуди Аллен фильмі» деп атады. Фильмнің сценарийі Америка жазушылар гильдиясының «101 ең күлкілі сценарий» тізімінде ең күлкілі деп танылды. 1992 жылы Конгресс кітапханасы фильмді «мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар» деп танып, АҚШ Ұлттық кино реестріне енгізуге таңдады.
the High Sheriff of Derbyshire
Annie Hall is a 1977 American satirical romantic comedy drama film directed by Woody Allen from a screenplay written by Allen and Marshall Brickman, and produced by Allen's manager, Charles H. Joffe. The film stars Allen as Alvy Singer, who tries to figure out the reasons for the failure of his relationship with the eponymous female lead, played by Diane Keaton in a role written specifically for her. Principal photography for the film began on May 19, 1976, on the South Fork of Long Island, and continued periodically for the next ten months. Allen has described the result, which marked his first collaboration with cinematographer Gordon Willis, as "a major turning point", in that, unlike the farces and comedies that were his work to that point, it introduced a new level of seriousness. Academics have noted the contrast in the settings of New York City and Los Angeles, the stereotype of gender differences in sexuality, the presentation of Jewish identity, and the elements of psychoanalysis and modernism. Annie Hall was screened at the Los Angeles Film Festival on March 27, 1977, before its official release in the United States on April 20, 1977. The film received widespread critical acclaim, and was nominated for the Big Five Academy Awards, winning four: the Academy Award for Best Picture, two for Allen (Best Director and, with Brickman, Best Original Screenplay), and Best Actress for Keaton. The film additionally won four BAFTA Awards, including Best Film, Best Direction (for Allen), Best Screenplay (for both Allen and Brickman) and Best Actress in a Leading Role (for Keaton), in addition to the Golden Globe Award for Best Actress – Motion Picture Comedy or Musical (for Keaton). The film's box office receipts in the United States and Canada of $38,251,425 are fourth best of Allen's works when not adjusted for inflation. Considered among the best films ever made, it ranks 31st on AFI's List of the greatest films in American cinema, 4th on their list of greatest comedy films and 28th on Bravo's "100 Funniest Movies". Film critic Roger Ebert called it "just about everyone's favorite Woody Allen movie". The film's screenplay was also named the funniest ever written by the Writers Guild of America in its list of the "101 Funniest Screenplays". In 1992, the Library of Congress selected the film for preservation in the United States National Film Registry as being "culturally, historically, or aesthetically significant."
Сюжет
Алви Сингер өзінің Энни Холлмен қарым-қатынасы неге бір жыл бұрын біткенін түсінуге тырысып жатыр. Бруклинде өскен ол анасын өмірдің түкке тұрғысыздығы туралы мүмкін емес сұрақтармен мазалады, бірақ ол өзінің жазықсыз жыныстық қызығушылығы туралы алдын ала ойланды, алты жасында бір сыныптасын өсіп, оның неге жауап беруге құштар еместігін түсінбейді. Энни мен Альви "Азамат пен өкініш" романына жазылған бір жолда Федерико Феллини мен Маршалл Маклюханның шығармаларын мазақтайтын тағы бір кісіні естиді. Олви Маклюанның өзі оның шақыруымен кіргізіп, оның түсінігін сынға алатынын елестетеді. Сол түні Энни Алвимен жыныстық қатынасқа қызығушылық танытпайды. Қайта, олар оның бірінші әйелі туралы әңгімелейді, оның құлшынысы оған еш қанағат әкелген жоқ. Оның екінші некесі спортты ұнатпайтын және оргазмға жете алмайтын Нью-Йорк жазушысымен болды. Эннимен жағдай басқаша. Екеуі бірге қайнатылған лобстерді пісіріп, көңіл көтереді. Ол оны өткендегі ерекше ерлер туралы мазақтайды. Олар достарымен теннис ойнап кездескен. Ойыннан кейін, ыңғайсыз әңгімелесу оны қалаға дейін апарып, содан кейін оның балконында шарап ішіп алуға мәжбүр етеді. Онда қарапайым жеке деректерді бір-бірімен алмасудың "ойдың субтитрлері" арқылы өсіп келе жатқан флирт ретінде көрінеді. Олардың алғашқы кездесуі Эннидің түнгі клубта ән айту сынағынан кейін ("Бұл сен болуың керек") өтеді. Сол түні сүйіспеншілікпен айналысқаннан кейін, Альви "жаңбыр" болып, ал Энни джойнтпен демалады. Көп ұзамай Энни ол Альвиді жақсы көретінін мойындайды, ал ол өлім туралы кітаптарды сатып алады және оған деген сезімдері тек махаббаттан артық екенін айтады. Энни онымен бірге тұрып жатқанда жағдай өте шиеленіседі. Ақырында, Алви өзінің колледж профессорымен қол алысып жатқанын байқайды, екеуі олар талқылаған "икемділік" осы ма деп таласа бастайды. Олар ақырында ажырасады, ол қарым-қатынас туралы шындықты іздейді, көшедегі бейтаныс адамдардан махаббат сипаты туралы сұрайды, өзінің қалыптасу жылдарында күмән келтіреді және өзінің мультфильм нұсқасын Карлонда Аня бейнеленген зұлым патшайым ретінде бейнеленген мультфильммен дау-дамай жасағанын елестетеді. Алви кездесуге қайта оралуға тырысады, бірақ бұл күш-жігер неврозбен және жаман жыныстық қатынаспен байланысты, ол түн ортасында Энни қоңырау шалып, оның ванна бөлмесіндегі екі жәндікті өлтіру үшін дереу келуін талап етеді. Содан кейін олар татуласып, не болса да бірге болуға ант береді. Алайда, олардың терапевтермен жеке-жеке сөйлесулері айтылмаған және көтерілмейтін айырмашылық бар екендігін көрсетеді. Алви теледидарда сыйлық беру ұсынысын қабылдағанда, олар Лос-Анджелеске Алвидің досы Робпен бірге барады. Алайда қайтып келе жатқанда олар қарым-қатынастарының дұрыс жүрмейтінін мойындайды. Энниді оның продюсері Тони Лейсиден айырғаннан кейін, Алви некеге тұруға ұсыныс жасай отырып, отты жандандыруға тырысады. Нью-Йоркте ол олардың қарым-қатынасын сахналайды, бірақ аяғын өзгертеді: енді ол қабылдайды. Энни мен Альвидің соңғы кездесуі - екеуі де жаңа адамға ауысқаннан кейін Манхэттеннің Үсті-Батыс жағында өткен қайғылы кода. Алвидің дауысы қорытындымен қайта оралады: махаббат өте маңызды, әсіресе егер ол невротикалық болса. Энни "Ескі заманға ұқсайды" әнін орындап, клиптің тұсаукесері басталады.
Стил және техника
Фильм режиссердің өркендеуіне куә болды. Ол Гордон Уиллисті оператор ретінде таңдады, Аллен оны "өте маңызды ұстаз" және "техникалық шебер" деп атады, сондай-ақ: "Мен «Энни Холлды» фильмдер жасаудағы жетілуімнің бірінші қадамы деп санаймын" деді. Көптеген адамдар, соның ішінде Китон да, сол кезде бұл жұпты "ерекше таңдау" деп есептеді. Режиссер комедияларымен және фарстарымен танымал болса, ал Уиллис «Крестный әке» сияқты драмалық фильмдердегі жұмысы үшін «Қараңғылық ханзадасы» атанды. Осыған қарамастан, түсірілім кезінде олар дос болып, кейінгі бірнеше фильмде бірлесіп жұмыс істеді, соның ішінде Уиллис «Ең үздік операторлық жұмыс» номинациясында алғашқы «Оскарға» ие болған «Зелиг» фильмінде. Алленнің ұсынысымен, олар әдеттегі екіге бөлінген экранның орнына, қабырғамен бөлінген бір декорациядағы екі терапиялық сахнаны түсірді. Бернд Герцогенрат еврей және басқа ұлт өкілдерінің отбасылары арасындағы қарама-қайшылықты күшейту үшін кешкі ас сахнасында екіге бөлінген экранды қолданудағы жаңашылдықты атап өтті. Джеймс Бернардони Алленнің фильмді камераға қарап бастауын, бұл көрерменнің фильмге араласуына кедергі келтіретінін айтты. Алғашқы нұсқалардың көптеген элементтері түсірілімге енбеді. Бастапқыда бұл комикалық және романтикалық желісі бар құпия кісі өлтіру туралы драма болған. Алленнің айтуынша, кісі өлтіру фильмде сақталған сахнадан кейін болды, ол Энни мен Альвидің Ингмар Бергманның «Жүзбе-жүз» (1976) фильмін көре алмауы туралы эпизод. Аллен ләззат алу қабілетсіздігін білдіретін «Anhedonia» терминін жұмыс атауы ретінде ұсынды, ал Брикман «Бұл яһуди болуы керек», «Қалау есімді ролик» және «Мен және менің гой» сияқты басқа да нұсқаларды ұсынды. United Artists компаниясы жалдаған жарнама агенттігі Алленнің ерекше атауын қолдап, студияға «Анхедония Кливлендке шабуыл жасады!» сияқты жалған таблоидтардағы жарнамаларды жариялауға кеңес берді. Альви Сингердің кейбір ерекшеліктері Алленнің балалық шағындағы оқиғаларымен байланысты. Аллен Нью-Йорк университетінде оқыды, Альви де солай оқыған. Диана Китонның нақты тегі «Холл», ал «Энни» оның лақап аты болған, сонымен қатар ол және Аллен бұрын романтикалық қарым-қатынаста болған. Алайда Аллен бұл ұсыныстарды тез жоққа шығарады. "Адамдардың өмірбаяны деп таластыратын нәрселердің көбісі шындықтан алыс", - деді Аллен. "Бұл осы нюанстарға негізделген адамдар үшін мағынасыз, өте асыра айтылған. Адамдар «Энни Холл» автобиографиялық деп ойлады, мен оларды мұндай ойдан айыруға тырыстым". Әртүрлі сұхбаттасушылар мен сарапшылардың айтуынша, Альви өзіне ең жақын кейіпкер емес; ол келесі фильмі «Интерьерлердегі» анасымен (Геральдин Пейдж ойнаған Ева) көбірек оқшастасқан. Осыған қарамастан, Китон Алви мен Энни арасындағы қарым-қатынас режиссермен оның қарым-қатынасының бір бөлігіне негізделгенін айтты. Энни Холл рөлі Китон үшін жазылған, ол Алленмен «Ойна, Сэм» (1972), «Ұйықтаушы» (1973) және «Махаббат пен өлім» (1975) фильмдерінде жұмыс істеген. Бірақ Аллен Феллини мен Луис Бунюэль эпизодтық рөлден бас тартқаннан кейін мәдениет зерттеушісі Маршалл Маклюханды таңдады. Биограф Джон Бакстердің сөзіне сүйенсек, кейбір актерлар Алленнің оларға қатысты әрекеттеріне наразы болды. Режиссер қайта түсіру үшін Канададан оралған Маклюханға «суық қарайды», ал Альвидің әкесінің рөлін ойнаған Мордекай Лоунер Аллен онымен ешқашан сөйлеспегенін мәлімдеді. Ол сонымен қатар сценарийден жиі ауытқыды. Альвидің балалық шағындағы үйі дөңгелекті таудың астында орналасқандығы туралы ештеңе жазылмаған, бірақ Аллен Уиллис пен көркемдік директор Мел Борнмен бірге Бруклинде жер іздеп жүргенде, ол «осы дөңгелекті тауды көріп, оның астындағы үйді көрді. Мен ойладым, біз оны пайдалануымыз керек». Редактор Ральф Розенблумның 1976 жылы жасаған алғашқы монтажы Брикманды көңілі қалдырды. "Мен фильмнің тоғыз түрлі бағытта жүгіріп бара жатқанын сезіндім", - деді Брикман. "Бұл романның алғашқы нұсқасы сияқты, одан екі-үш фильм жасауға болады". Розенблум екі сағат жиырма минуттық алғашқы кескінді «өте кемшіліктері бар өмірін қайтадан бастан өткізген және біздің мәдениетіміздің көп бөлігін сатиралық түрде бейнелейтін жүйрікті еврей комедиантының сюрреалистік және абстрактілік оқиғалары» деп сипаттады. Ол көбірек желілік әңгімені ұсынды. Алви мен Энни арасындағы қазіргі қарым-қатынас осы алғашқы кесудің негізгі тақырыбы емес еді, бірақ Аллен мен Розенблум оны драмалық желі деп мойындап, фильмді «осы қарым-қатынас бағытында» қайта жасауға кірісті. Розенблум Алленнің «Китонды тезірек көрсету үшін алғашқы жиырма минуттың көп бөлігін қиып тастауға ешқандай тартынбағанын» еске алды. Фильмнің соңындағы «Бізге жұмыртқаның бәріне қажеттігі» туралы әзілді қамтитын дауыс жазбасы тест көрсетіліміне дейін екі сағат бұрын жазылып, жазылған. Диана Китон джаз клубында екі рет өнер көрсетеді: «Бұл сен болуы керек» және «Ескі уақыттар сияқты» (соңғысы фильмнің соңындағы сахнада дауыстап қайталанады). Басқа да ерекшеліктерге Лос-Анджелесте көлікпен жүргенде ойналатын балалар хорының «Рождестволық попуррісі», Энни мен Альвинің елді мекендер арқылы жүргенде естілетін Моцарттың «Юпитер симфониясынан» Molto allegro, Томми Дорсидің «Sleepy Lagoon» орындауы және Пол Саймонның кейіпкерінің сарайындағы кеште ойналатын Savoy Brown әнінің «A Hard Way to Go» жай ырғағы кіреді.