Кіріспе

Вендинг автоматтарының ойыншықтары

Гашапон (ガシャポン), сондай-ақ гачапон (ガチャポン) – Bandai компаниясының сауда белгісі. 1960 жылдары пайда болған вендинг автоматтары арқылы сатылатын капсулалық ойыншықтардың көптеген түрлерінің ішінде, ол Жапонияда және басқа елдерде танымал болды. Гашапон – екі дыбыстан құралған ономатопея, «гаша» (немесе «гача») дыбысы ойыншық автоматының қолмен айналдырылуын, ал «пон» дыбысы ойыншық капсуласы жинауға арналған лотокқа түсуін білдіреді. Гашапон атауының өзі машиналардың және олардан алынған ойыншықтардың екеуіне де қолданылады. Көптеген капсулалық ойыншық өндірушілерінің ішінде Tomy компаниясы бар, ол өз капсула автоматтары үшін «гача» (ガチャ) сауда белгісін пайдаланады, сондай-ақ Kaiyodo компаниясы да бар. Жапония, Қытай, АҚШ, Еуропалық Одақ (Еуропалық Одақтың сауда белгісі) және Ұлыбритания сияқты көптеген елдерде Gashapon Bandai компаниясының тіркелген сауда белгісі болып табылады. Капсулалық ойыншықтардың моделі көптеген гача бейне ойындарына, мысалы, ұялы телефон ойындарына және көп ойыншылы онлайн ойындарына (MMO) цифрлық форматта бейімделген.

Сипаттама

Гашапон автоматтары басқа елдердегі азық-түлік дүкендері мен басқа да бөлшек сауда орындарында кездесетін монетамен жұмыс істейтін ойыншық автоматтарына ұқсас. Американдық монетамен жұмыс істейтін автоматтарындағы ойыншықтар көбінесе арзан, сапасы төмен өнімдер болып табылады және бірнеше цент немесе одан да аз бағаға сатылады, ал Bandai-дың гашапондары әртүрлі бағада болуы мүмкін және әдетте жоғары сапалы өнімдер, одан кейін басқа жапондық өндірушілер. Олар көбінесе жоғары сапалы ПВХ пластикадан жасалады, қалыптау детальдарына және күрделі боялған элементтерге ие. Көптеген гашапон коллекциялық заттар болып саналады, ал сирек кездесетіндері екінші қол базарларда өте жоғары бағаға сатылады. Гашапон ойыншықтары көбінесе жапон мангасының, бейне ойындарының немесе анимесінің танымал кейіпкерлерінен немесе американдық ойын-сауық индустриясынан лицензияланады. Бұл өте егжей-тегжейлі ойыншықтар Жапониядағы барлық жастағы адамдар арасында үлкен сұранысқа ие, және бұл тренд әлемнің басқа бөліктеріне, әсіресе ересек коллекционерлер арасында таралуда. Ересектерге арналған жиынтықтарда әйелдердің ашық бейнеленген фигуркалары жиі кездеседі. Барлық гашапон ойыншықтары жиынтықтарда шығарылады – әр серияда коллекцияға жинауға болатын бірнеше фигурка болады. Олар табиғаты бойынша «көрінбейтін» сатып алу болып табылады; адамдар монета салып, қалаған ойыншықты немесе фигураны алуға үміттенеді. Мұндай ойын-сауық элементі көңіл көтерудің орнына көңілін қалдыруы мүмкін, себебі бірдей затты қайта-қайта алу қаупі бар. Шынайы коллекционерлер гашапон автоматтары бар дүкендерден, мысалы Токионың Акихабарасы немесе Осаканың Ниппонбаши (Ден Ден Таун) аудандарынан жиынтықтарды сатып алады. Дүкенге байланысты, жиынтықтарды автоматтарынан кездейсоқ сатып алудан арзанға алуға болады. Bandai компаниясы Gashapon ойыншықтарын кем дегенде 1977 жылдан бері сатады. 2021 жылғы мәліметтерге сәйкес, Bandai Namco компаниясы әрқайсысы 100–500 иенге бағаланған 3,711 миллиард Gashapon ойыншығын сатқан, бұл 1977 жылдан бері шамамен [сату көлемін көрсету үшін санды қосыңыз] теңгелік сату табысын құрады.

Көзсіз қораптар

Соңғы жылдары капсулалық ойыншықтар түсініксіз қораптардағы коллекциялық фигуркаларды да білдіреді, бұл жабық қаптамалардан кездейсоқ түрде сатылатын, тіпті машинадан емес, бірдей өнім. Мұндай түсініксіз қораптарды шығаратын брендтердің бірі – Қытайдың Pop Mart ойыншық бренді, ол авторлық ойыншықтар жасап, жасөспірімдер мен жастардың арасында кең танымал.

Шөлмектің қақпағы

Капсулалық ойыншықтардың тағы бір түрі – бөтелке қақпақшаларынан жасалған фигуралар. Бұл кішкентай фигуралар газдалған сусын бөтелкелеріндегідей пластик бөтелке қақпақшаларының үстіне орнатылады. Олар автоматтарынан шығатын капсулаларда да, соқыр қораптарда да сатылады. Бұл қақпақшалар бұрандалы жіптері болмағандықтан бөтелке аузына бекітілмейді, сондықтан оларды пайдалануға болмайды.

Гача ойындарындағы гача механизмі

Көбінесе "freemium" модельдегі және ақша табудың гача механизміне негізделген ойындар гача ойындары деп аталады. Гача механизмі (немесе гача) – бұл негізінен пайдаланушы қалаған кейіпкерді немесе затты алу үшін ойын ішіндегі валютамен төлеп, жеребеге қатысуға мүмкіндік беретін ақша табу моделі. Егер ойыншы күткенін алмаса, ол өз қаражатымен қосымша жеребелерге ақы төлеуге құқылы, және осы арқылы гача ойындарынан табыс табудың басты жолы осы. Ойындарда әртүрлі деңгейдегі гача тартулары болуы мүмкін, олар әртүрлі сыйлықтар ұсынады. Гача ойындарының мысалдары: Genshin Impact, Fire Emblem Heroes, Puzzle & Dragons.

Гача механизмі ойыншыларға әсері

Гача механизмі құмар ойындарға ұқсас болғаны үшін сынға ілініп отыр. Құмар ойындары сияқты, гача ойыншының эмоционалдық жағдайын, атап айтқанда сәттілік, қанағаттану және қорғанышсыздық сезімдерін, сондай-ақ ойыншының қаржылық тұрақтылығын және дофамин бөлінуін манипуляциялайды, нәтижесінде ойынға тәуелділікке алып келіп, ойынды жалғастыруға ынталандырады. Гачада жоғары деңгейдегі виртуалды заттарды ұту өте сирек және болжамсыз. Осының салдарынан, ойыншыларда «қате ойлау» пайда болуы мүмкін. Құмар ойындары мен гача қолдану арасындағы байланысты азайту мақсатында 2016 жылы Компьютерлік ойын-сауық өнімдерін жеткізушілер қауымдастығы (CESA) компаниялар ақылы гачаларда заттарды алу мүмкіндігін жариялауға міндетті екенін күндізгі заң қабылдады, соның арқасында тұтынушылар жеңіс мүмкіндігін түсіне алады. Бұл заң бүгінгі таңға дейін барлық гача ойындарымен сақталып, орындалуда. Парасоциалдық қарым-қатынастар – бұл қабылдаушылар мен медиа кейіпкерлері арасында дамитын жақындастық сезімі. Ойыншылар кейіпкерлердің басқа кейіпкерлер туралы не ойлайтыны және олардың арасындағы қарым-қатынас туралы ақпаратты оқи алады. Осы кезеңде кейбір ойыншылар терең эмоционалды байланысқа түседі және нәтижесінде ойын ішіндегі кейіпкермен парасоциалдық қарым-қатынас жасайды. Көптеген ойыншылар үшін гача кейіпкерлерінің тартымды аниме стиліндегі дизайны күшті қызығушылықты тудырады, ол уақыт өте келе кейіпкермен күшті эмоционалды байланысқа, содан кейін парасоциалдық қарым-қатынасқа айналады. Ойын ішіндегі кейіпкерлермен парасоциалдық қарым-қатынастардың нәтижесінде, гача ойыншылары кейіпкерлерді алу мүмкіндігін қалай тұлғаландыратыны қызықты. Маккензи мен Лакстың зерттеулері гача қауымдастықтарының қалаған кейіпкерді табысты алуын дәстүрлі түрде «кейіпкер үйге келді» деп сипаттайтынын анықтады. Бұл гача ойыншыларының кейіпкерге деген терең эмоционалдық байланысының арқасында кейіпкерге адамдық қасиеттер беруіне, тіпті кейіпкердің ойыншының тілегін мойындау қабілетіне ие болуына және осылайша өз орнына, «үйге» оралуына себеп болады.