Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер Роберт Баннатин Финлей, 1-ші виконт Финлей, (11 шілде 1842 – 9 наурыз 1929), 1895 жылдан 1916 жылға дейін сэр Роберт Финлей деп белгілі болған, британдық адвокат және саясаткер, 1916 жылдан 1919 жылға дейін Ұлыбританияның Лорд-канцлері қызметін атқарды.
British politician
Robert Bannatyne Finlay, 1st Viscount Finlay, (11 July 1842 – 9 March 1929), known as Sir Robert Finlay from 1895 to 1916, was a British barrister and politician who was Lord High Chancellor of Great Britain from 1916 to 1919.
Өмірбаян және білім
Финлей Эдинбургтағы Ньюхейвендегі Черри Банкте, дәрігер Уильям Финлей мен Роберт Баннатиннің қызы Энннің ұлы ретінде дүниеге келді.
Finlay was born at Cherry Bank in Newhaven, Edinburgh, the son of William Finlay, a physician, and Ann, daughter of Robert Bannatyne.
Заңгерлік және саяси мансап
1865 жылы Миддл Темплге студент ретінде қабылданғаннан кейін Финлей екі жылдан соң адвокаттық тәжірибесін бастап, 1882 жылы Корольдік кеңесінің адвокаты болды. Үш жыл өткен соң ол Инвернесс округі үшін Либералды парламент мүшесі болып сайланды, бірақ Ирландияның өзін-өзі басқару мәселесінде Уильям Эварт Гладстонмен келіспей, 1886 жылы Либералды Унионистерге қосылды. 1892 жылы мандатын жоғалтқан, бірақ үш жылдан соң оны қайта иеленді, сол жылы Бас прокурор болып тағайындалды және рыцарь атағын алды. 1900 жылы Финлей Англияның Бас прокуроры болды, сондай-ақ Эдинбургтағы Сэр Уолтер Скотт клубының президенті болып сайланды және клубтың жылдық кешкі асында Сэр Уолтерге арналған сөз сөйледі. 1902 жылдың қараша айында ол үш жылға Эдинбург университетінің Лорд-ректоры болып сайланды, ал сол айда келесі жылға Миддл Темплдің қазынашысы болып сайланды. Халықаралық құқықтық төреліктерде Ұлыбритания империясын өкілдік еткені үшін 1904 жылы GCMG орденімен марапатталды, ал келесі жылы Құпия кеңесші болды. Алайда, 1906 жылғы жалпы сайлауда ол тағы да мандатын жоғалтты, және төрт жылдан соң Эдинбург және Сент-Эндрюс университеттерінің өкілі ретінде Парламентке оралды. Бас прокурор ретіндегі соңғы ресми әрекеттерінің бірі – ұлы Уильям Финлейді Ішкі кірістер жөніндегі кеңесшілер тақтасының кіші кеңесшісі етіп тағайындау болды, бұл тағайындау көптеген сынға ұшырады. Финлейдің уақытша тағайындалғаны қабылданды: Ллойд Джордж оны Соғыс кабинетінен шығарды және зейнеткер лорд-канцлерлерге берілетін 5000 фунт стерлингтік зейнетақыдан бас тартуын талап етті. Келесі жылы ол Гаагадағы Төрешілік сотының британдық мүшесі болып тағайындалды, ал 1921 жылы Ұлттар Лигасы құрған Халықаралық Әділет сотының судьясы болып сайланды. Ол 1927 жылы атышулы «Лотос» ісіне қатысты, онда сот азаматтық көпшілік дауыспен мемлекеттердің өкілеттігін мемлекеттік шекарасынан тыс жерде жүзеге асыруға, яғни өз шекараларынан тыс жерде ұлттық заңдарын қолдануға рұқсат беретін «Лотос қағидасын» қабылдады, егер мұндай әрекет нақты түрде тыйым салынбаған болса. Финлей өзі көпшілік шешіміне қарсы дауыс берді. Финлей 1902 жылдың 1 қазанында Найрн корольдік қаласының құрметті азаматы атанды.
After entering Middle Temple as a student in 1865, Finlay was called to the bar two years later and built up a successful practice, becoming a Queen's Counsel in 1882. Three years later he was elected Liberal Member of Parliament for the Inverness Burghs, but broke with William Ewart Gladstone over Irish Home Rule and joined the Liberal Unionists in 1886. He lost his seat in 1892 but regained it three years later, the same year he was appointed Solicitor General and knighted. In 1900, Finlay became Attorney General for England and also became President of the Edinburgh Sir Walter Scott Club, and gave the Toast to Sir Walter at the club's annual dinner. In November 1902 he was elected Lord Rector of Edinburgh University for three years, and the same month he was elected Treasurer of the Middle Temple for the ensuing year. For his services in representing the British Empire in a number of international legal arbitrations he was appointed GCMG in 1904, and the following year became a Privy Counsellor. However, in the 1906 general election he again lost his seat, and it was four years before he returned to Parliament as member for Edinburgh and St Andrews Universities. One of his last official acts as Attorney General was to appoint his son, William Finlay, as the junior counsel to the Board of Inland Revenue, an appointment which provoked much negative comment. It is generally thought that Finlay was a temporary appointment: Lloyd George excluded him from the War Cabinet and insisted that he forgo the £5,000 pension given to retired lord chancellors. The following year he was appointed a British member of the Court of Arbitration at The Hague, and in 1921 was elected a Judge of the Permanent Court of International Justice established by the League of Nations. As a judge of the Permanent Court, he participated in the celebrated Lotus case in 1927, where the Court, by a bare majority, laid down the "Lotus principle" that States may exercise extraterritorial jurisdiction i. e. they may apply their national laws beyond their own borders, in any case where this is not explicitly prohibited. Finlay himself dissented from the majority decision. Finlay received the freedom of the Royal burgh of Nairn on 1 October 1902.
Отбасы
Лорд Финлей 1874 жылы Космо Иннестің қызы Мэриге үйленді. Ол 1911 жылғы маусымда қайтыс болды. Лорд Финлей 1929 жылғы наурыз айында 86 жасында Лондондағы Кенсингтондағы үйінде қайтыс етті және Найрнда жерленді. Оның лауазымдарына ұлы Уильям Финлей, кейіннен апелляциялық сот судьясы мұрагерлік етті.
Lord Finlay married Mary, daughter of Cosmo Innes, in 1874. She died in June 1911. Lord Finlay died in March 1929, aged 86, at his home in Kensington, London, and was buried at Nairn. He was succeeded in his titles by his son, William Finlay, later a Lord Justice of Appeal.