Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Оркни аралдарындағы Хендж, Шотландия, Ұлыбритания
Henge in Orkney Islands, Scotland, UK
Стэннесс тұрған тастары – Шотландияның Оркни аралдарындағы Стромнесстен бес шақырым солтүстік-шығысқа қарай орналасқан неолиттік ескерткіш. Бұл Британ аралдарындағы ең көне хендж болуы мүмкін. Тастармен байланысты әртүрлі дәстүрлер қазіргі заманға дейін жетіп келді және олар Неолиттік Оркнидің Мәдени мұрасының бөлігі болып табылады. Оларды Шотландияның тарихи ортасы қорғап, ескерткіш ретінде тіркеген.
The Standing Stones of Stenness is a Neolithic monument five miles northeast of Stromness on the mainland of Orkney, Scotland. This may be the oldest henge site in the British Isles. Various traditions associated with the stones survived into the modern era and they form part of the Heart of Neolithic Orkney World Heritage Site. They are looked after by Historic Environment Scotland as a scheduled monument.
Жасау және орналасуы
Тірі қалған тастар теңіз көлінің оңтүстік жағалауында, оңтүстікке қарай ағатын және Стеннесс теңіз көлі мен Харрей тұщы су көлін біріктіретін өзеннің бойында орналасқан. "Stane" деп айтылатын атау – бұл Оркадия диалектісіндегі сөз, ол көне норвег тілінен шыққан және "тас мүйіс" дегенді білдіреді. Өзен қазір көпірмен жабдықталған, бірақ бұрын оны баспалдақ тастардан тұратын жолмен кесіп өткен, ал Бродгар сақинасы солтүстік-батысқа қарай, өзеннен өте және екі көл арасындағы құмтөбе ұшына жақын орналасқан. Стеннесс тастарының шығысында Мейсхоу камералық обасы орналасқан, сондай-ақ жақын маңда бірнеше неолиттік ескерткіштер де бар, бұл аймақтың ерекше маңызға ие болғанын көрсетеді. Бүгінгі күні бұл жерде қоршау арық пен қорған болмаса да, қазба жұмыстары көрсеткендей, бұл орын гедж ескерткіші болған, мүмкін Британ аралдарындағы ең көнесі. Тастар – қалыңдығы шамамен болатын жұқа тақталар, жоны бұрышты. Төрт тас, биіктігі шамамен, бастапқыда 12 тастан тұратын тас шеңберінің бөліктері болды, олар диаметрі шамамен, диаметрі бар тегістелген платформада эллипс түрінде орналасқан және арықпен қоршалған. Арық тасқа дейін қазылған, ені шамамен, ал оны жер қорғанмен қоршап тұрады, солтүстік жағында бір кіреберіс бар. Кіреберіс Харрей көлінің жанында табылған неолиттік Барнхаус елді мекеніне қарап тұрады. Күзет тасы шеңберден тыс, солтүстік-батысқа қарай тұр және биіктігі шамамен. Бұрын онда кем дегенде екі тас болған, өйткені 1930 жылдары екінші тастың тамыры табылған. Басқа кішірек тастарға шеңбер платформасының ортасында орналасқан төртбұрышты тас қаптама кіреді, онда күл сүйектері, көмір және керамикалық бұйымдар табылған. Бұл Барнхауста табылғанға ұқсас "ошақ" деп аталады. Арықта жануар сүйектері табылды. Керамика ескерткішті Скара Брей және Мейсхоумен байланыстырады. Радиокөміртектік талдау нәтижелеріне сүйене отырып, бұл орындағы жұмыстар б.з.д. 3100 жылға дейін басталған деп есептеледі.
The surviving stones are sited on a promontory at the south bank of the stream that joins the southern ends of the sea loch Loch of Stenness and the freshwater Loch of Harray. The name, which is pronounced stane is in Orcadian dialect, comes from Old Norse meaning stone headland. The stream is now bridged, but at one time was crossed by a stepping stone causeway, and the Ring of Brodgar lies about away to the north west, across the stream and near the tip of the isthmus formed between the two lochs. Maeshowe chambered cairn is about to the east of the Standing Stones of Stenness and several other Neolithic monuments also lie in the vicinity, suggesting that this area had particular importance. Although the site today lacks the encircling ditch and bank, excavation has shown this site was a henge monument, possibly the oldest in the British Isles. The stones are thin slabs, approximately thick with sharply angled tops. Four, up to about high, were originally elements of a stone circle of up to 12 stones, laid out in an ellipse about diameter on a levelled platform of diameter surrounded by a ditch. The ditch is cut into rock by as much as and is wide, surrounded by an earth bank, with a single entrance causeway on the north side. The entrance faces towards the Neolithic Barnhouse Settlement which has been found adjacent to the Loch of Harray. The Watch Stone stands outside the circle to the north west and is high. Once there were at least two stones there, as in the 1930s the stump of a second stone was found. Other smaller stones include a square stone setting in the centre of the circle platform where cremated bone, charcoal and pottery were found. This is referred to as a "hearth", similar to the one found at Barnhouse. Animal bones were found in the ditch. The pottery links the monument to Skara Brae and Maeshowe. Based on radiocarbon dating, it is thought that work on the site had begun by 3100 BCE.