"Жаутаңдас: Бонд фильмдеріндегі әйгілі кейіпкер"

Кіріспе

Джеймс Бонд фильмдері "Маған ғашық болған тыңшы" және "Мұнаркер" фильмдеріндегі ойдан шығарылған кейіпкер.

Джеймс Бондтың "Маған ғашық болған тыңшы" (1977) және "Мұнаркер" (1979) фильмдеріндегі ойдан шығарылған шалақордың лақап аты – Джейс. Екі фильмде де актер Ричард Киль ойнады. Кейіпкердің ең басты ерекшелігі – аса биік бойы және металл тістері.

Жасау

Кейіпкер Иэн Флемингтің "Менді жақсы көрген тыңшы" романындағы Сол "Қорқыныш" Хоровиц есімді қарапайым қылмыскердің сипаттамасынан шабыттанды. Қорқыныш сөйлегенде, оның тістері металл қапталған екені көрінеді. "Менді жақсы көрген тыңшы" фильмінің бастапқы сценарийі "Жауыз" акуланың Жасқырды өлтіруімен аяқталуы тиіс болған, бірақ сынақ көрсетілімінен кейін Жасқыр көрермендерге қатты ұнады, сондықтан оның аман қалуы үшін сахна өзгертілді. "Moonraker" (1979) фильмінің раскадровкасында Жасқыр Эмилио Ларго стиліндегі көз жапқыш пен мұрт киген күйі суреттелген, бірақ олардың екеуі де фильмде көрсетілмеді. Кейіпкердің тістері фильмдерде маңызды рөл атқарады. Альберт Р. Брокколи осы кейіпкерге металл тістер қосу идеясын ұсынды. Катарина Кубрик Хоббс тістерді тікбұрышты пішінде жасады, себебі ол үшкір тістер Кильге зиян келтіруі мүмкін деп ойлады. Брокколи бастапқыда Джон Чемберсті тістер жасауға шақырған, бірақ олар Брокколидың талаптарына сай келмегендіктен қолданылмады. Содан кейін Брокколи Кильді "Pinewood" студиясының жанында жұмыс істейтін тіс дәрігері Питер Томасқа жіберді, ол тістік құрылғыларды жасады. Киль бұл реквизиттердің оған қолайсыз болғанын және оларды құсып жібермес бұрын бір минуттан да аз уақыт кие алатынын айтты. Сахна түсірілгеннен кейін тістер мақтамен төселген пластик контейнерге салынып, келесі сахнада қолдану үшін кептіру алдында ауыз суымен шаюылды.

Фильмдердегі

Жауындар алғаш рет 1977 жылы түсірілген «Менді жақсы көрген тыңшы» фильмінде Карл Стромбергтің қолбасшысы ретінде пайда болды. Ол кісі өлтіруші еді және соңғы рет Атлантис қаласындағы кемеден қашып шыққаннан кейін мұхитта жүзіп жүргенін көрді, ол жерде Бонд Стромбергті торпедамен ұрып, батып кеткенге дейін өлтірді. Дегенмен, Ричард Киль «Жауындар» металл тістерімен алғаш рет «Күміс жолақ» (1976) фильмінде, Реас есімді қолбасшы ретінде пайда болды. Келесі фильмде, «Moonraker» (1979), Жауындар Бондтың титрлер алдындағы сахнадағы белгісіз жауы және басты зұлым Хьюго Дракс тарапынан жұмысқа алынады. Жауындар қылмыскерлер арасында жақсы танымал, сондықтан Дракс оны жалдауға болатынын білгенде қуанады. Екінші рет пайда болғанда Жауындар аяусыз және тоқтатылмас өлтіру машинасынан комедиялық кейіпкерге (кабельдік жолмен сахнадан бастап) айналады және ақырында Дракске қарсы шығып, Бондқа оны жеңуге көмектеседі. Болат тістерден басқа, Жауындар сондай-ақ алып денелі және өте күшті болды, бұл Бондты онымен күрескенде ерекше тапқырлық танытуға мәжбүр етті. «Менді жақсы көрген тыңшы» фильмінде Бонд өзін өлтіруге дайын Жауындардың мызғыма тісінен құтылу үшін сынған шамды пайдаланып, оған электр тоғын жіберді. «Moonraker» фильмінде ол ешқашан сөйлемейтін және оның өзгеруіне себепкер болған Долли атты әйелге ие болады. Жауындар кез келген қиындықтан зардапсыз шығып, Бондқа қарсы қайтадан тұра алады. «Менді жақсы көрген тыңшы» фильмінде Жауындар мысырлық құрылыстың құлауынан, фургонды соққаннан, жылдам пойызбен құлағаннан, Сардиниядағы тік жардан төмен құлап, төмендегі шатырға түскен машинаның жолаушысы ретінде (иесінің қорқынышына орай), акуламен су асты шайқасынан және Стромбергтің құрылысын жоюдан аман қалды. «Moonraker» фильмінде ол парашютын кездейсоқ өшіріп, бірнеше мың метрден құлайды (цирк шатырынан өтіп, трапеция желісіне түседі), қашып бара жатқан кабельдік жол ішіндегі ғимаратқа құлайды (онда ол Доллимен танысып, ғашық болады) және Игуасу шарлауынан өтеді. Осы оқиғалардың әрқайсысынан кейін (соңғысынан басқа), ол әрқашан өзін жинап, жакетін шаңдан тазалап, галстугін түзеп, Бонд сияқты бейжай түрде кетеді. Жауындар Дракстің ыдырап бара жатқан ғарыш стансасынан қашқанда, қашқыш капсулаға әйелімен бірге кіреді; олар шампан бөтелкесін ашып, Жауындар бүкіл франшизадағы жалғыз сөйлейді: «Жарайды, бізге». Көрермендерге кейіннен Жауындар мен Долли Жерге аман-есен оралғандығы хабарланады. 1979 жылы «Жауындарды» үшінші фильмге қайтару жоспарланған. «Сенің көзің үшін» фильмінде Жауындар Доллиге үйленеді. Алайда, өндіріс тобының өзгеруіне және фильмдерді шынайырақ ету тілегіне байланысты, продюсерлер Кильді немесе Жауындарды қайтарудан бас тартты.

Jaws first appeared in the 1977 film The Spy Who Loved Me as a henchman to the villain, Karl Stromberg. He was an assassin, and is last seen swimming in the ocean after escaping from the Atlantis city ship on which Bond had killed Stromberg before it was torpedoed and sunk. However, the very first film in which Richard Kiel appeared with the "Jaws" metal teeth was Silver Streak (1976), as a henchman named Reace. In the next film, Moonraker (1979), Jaws is employed by both Bond's unspecified enemy in the pre credits sequence, and the main villain Hugo Drax. Jaws is evidently well known among criminals, as Drax is pleased to learn that Jaws is available to hire. In his second appearance Jaws changed from a ruthless and unstoppable killing machine to more of a comedic figure (commencing with the cable car sequence) and he eventually turns against Drax and helps Bond defeat him. In addition to having steel teeth, Jaws was also gigantic and extremely strong, which forced Bond to be especially inventive while fighting him. In combat during The Spy Who Loved Me, Bond found himself caught in an unbreakable death grip by Jaws, who was about to fatally bite him; Bond escaped by using a broken electric lamp to send an electric shock through the assassin's teeth to stun him. In Moonraker he gains a girlfriend, Dolly, who is never seen to speak aloud and who is the primary reason for his reformation. Jaws also has an uncanny ability to survive any misfortune seemingly unscathed and come back to challenge Bond again. In The Spy Who Loved Me, Jaws survives an Egyptian structure's collapse on top of him, being hit by a van, being thrown from a rapidly moving train, sitting in the passenger seat of a car which veers off a cliff in Sardinia and lands in a hut below (to the owner's dismay), a battle underwater with a shark and the destruction of Stromberg's lair. In Moonraker, he survives falling several thousand feet after accidentally disabling his own parachute (he falls through a circus tent and lands in the trapeze net), a crash through a building inside a runaway cable car (where he meets and falls in love with Dolly) and going over Iguazu Falls. After each of these incidents (except the last), he always picks himself up, dusts off his jacket and straightens his tie in a Bond manner and nonchalantly walks away. As Jaws escapes from Drax's disintegrating space station to an escape pod with his girlfriend; they open a bottle of champagne, and Jaws speaks his only line in the entire franchise: "Well, here's to us." The viewer is later informed that Jaws and Dolly made it back to Earth safely. In 1979, there were plans to bring Jaws back for a third film. In For Your Eyes Only, Jaws would marry Dolly. However, due to a change in production personnel and a desire to make the films more down to earth, the producers chose not to bring Kiel or Jaws back.

Жаңалықтар

"Жарғалар" туралы негізгі ақпарат Кристофер Вудтың "Мені сүйген тыңшы" фильмінің романынан алынған; Иан Флемингтің романынан ерекшелену үшін "Джеймс Бонд, Мені сүйген тыңшы" деп жарияланды. Вудтың нұсқасында Жарғаның нағыз аты Збигнев Крычивики. Ол Польшада, көшпенді цирктің күшті адамы мен Краковтағы әйелдер түрмесінің бас күзетшісінің ұлы ретінде дүниеге келді. Олардың қарым-қатынасы мен келесі неке даулы болды, ал ажырасқаннан кейін жас Збигнев анасымен бірге қалды және Краковта мектепке, содан кейін университетте оқыды. Ол өте ұзын бойға жетті, бірақ мінезі әкесіне тартып, қатал және ынтымақсыз, кенеттен ашуға ұшырайтын болды. Оның дене бітімі университет баскетбол командасына ілігуіне мүмкіндік берді, бірақ ол жауап беруде баяу болды және оның жылдамдығының жетіспеуі көбінесе шебер, бірақ физикалық тұрғыдан нашар ойыншылармен ашық көрінді. Баскетболтағы мансабы сәтсіз аяқталғаннан кейін, Крычивики (қазақша) "1972 жылғы нан бүлігіне" қатысқаны үшін құпия полициясымен қамауға алынды. Түрмеде ол "полиция қызметкерлері оны өлді деп ойлағанша, қалың былғарымен қапталған болат таяқтармен ұрып-соқты". Кейін Крычивики қашып, Стромбергтің кемелерінің біріне тығылып кірді. Соңында оны ұстады, бірақ оны тапсырудың орнына Стромберг белгілі дәрігерге жасанды жақ сүйек жасауды тапсырды. 14 операциядан кейін Крычивикидің жақ сүйегі екі қатарлы, қорқынышты, өткір тістері бар болат компоненттермен қалпына келтірілді, бірақ Жарға үнсіз қалды. Жоғарыда айтылғандардың ешқайсысы фильмде көрсетілмегендіктен, бұл міндетті түрде канондық деп есептелмейді, және Вудтың сценарийлері мен романдарының арасындағы қарама-қайшылықтар оның өзінің тұжырымдамасына қайшы келеді. "Мені сүйген тыңшы" романында Жарға Бондтың резервуарға батырып өлтіретін магнитке ілініп қалады, ал фильмде Бонд оны суға түсіру үшін қолданады. "Содан кейін екі қолы магнитін жұлып, Жарға балық сияқты ашуланып бұрылды. Бонд қызығушылықпен қорқынышпен қарағанда, жараланған алыптың артынан үшбұрышты сызық жылдам қозғалды. Үлкен сұр дене жаппай су арқылы шабуылдады, және екі қатар ақ тістер қозғалған етке жабылды". Сондай-ақ, "Мені сүйген тыңшы" романында Вуд Жарғаның мылқау екенін нақты айтады. Алайда, Жарға Вудтың "Джеймс Бонд және Ай қызыл" романында үнсіз болса да, фильмнің соңында сөйлейді.

Most of the background information on Jaws comes from Christopher Wood's novelisation of the film The Spy Who Loved Me; published as James Bond, The Spy Who Loved Me to differentiate from Ian Fleming's novel. In Wood's version, Jaws' real name is Zbigniew Krycsiwiki. He was born in Poland, the product of a union between the strong man of a travelling circus and the Chief Wardress at the Women's Prison in Kraków. The relationship and subsequent marriage had been a stormy one and, when it broke up, the young Zbigniew stayed with his mother and attended school and subsequently university in Cracow. He grew to a prodigious height but in temperament he followed his father and was surly and uncooperative, given to sudden outbreaks of violent temper. Because of his size he commanded a place in the university basketball team, but he was sluggish of reaction and his lack of speed was constantly exposed by more skilful but less physically endowed players. After a failed attempt at a basketball career, Krycsiwiki was arrested by the secret police for having taken part in the (fictitious) "1972 bread riots". While he was imprisoned, the police "beat him with hollow steel clubs encased in thick leather" until they thought he was dead, leaving his jaw broken beyond repair. Krycsiwiki later escaped and stowed aboard one of Stromberg's vessels. Eventually he was caught, but instead of turning him in, Stromberg hired a prestigious doctor to create an artificial jaw. After 14 operations Krycsiwiki's jaw was restored using steel components that created two rows of terrifying razor sharp teeth, although Jaws was left mute. Since none of the above is actually mentioned in either movie, this is not necessarily considered canonical, and Wood contradicts his own continuity when one compares his scripts and his novelisations. In the novelisation of The Spy Who Loved Me, Jaws remains attached to the magnet that Bond dips into the tank and is killed, whereas in the film Bond uses it to drop Jaws into the water. "Now both hands were tearing at the magnet, and Jaws twisted furiously like a fish on the hook. As Bond watched in fascinated horror, a relentless triangle streaked up behind the stricken giant. A huge grey force launched itself through the wild water, and two rows of white teeth closed around the threshing flesh." Also in The Spy Who Loved Me novelisation, Wood specifically states that Jaws is a mute. However, though Jaws remains mute in Wood's James Bond and Moonraker novelisation, he does speak at the end of its film.

Басқа көріністер

Жауырық 1990 жылдардағы «Джеймс Бонд кіші» анимациялық туындысында SCUM ұйымының мүшесі және Ник Нэкпен бірге қылмыста әріптес ретінде пайда болды. Сериалда Жауырық сыртқы түрінде өзгерістерге ұшырады: ол бұлшық еттері мықты болды, жауыры металлдан жасалған және ол үнемі сөйлейтін болды. Оның даусын Ян Рабсон жасайды. Жауырықтың басты бейне ойындағы қатысулары 1997 жылғы Nintendo 64 ойыны «GoldenEye 007»-дегі бонус миссиясында, онда ол Бондты жеңуге тиіс қайтыс болған Хьюго Дракстың қолбасшысы болып табылады, сондай-ақ 2004 жылғы көп платформалы «007: Барлығы немесе ештеңе» ойынында Николай Диаволоның қолбасшысы ретінде бірнеше рет пайда болады. Екі ойын да Ричард Килдің келбетін және даусын (ыңыршықтар мен дыбыс эффектілері) пайдаланады. «Барлығы немесе ештеңе» ойынында Жауырық электр тогына ұшырап, пойызбен бірге каньонға құлайды. Кейін ол Нью-Орлеан қаласының бөгеттерін жою мақсатымен танкерді жүргізеді, бірақ Бонд оның танкерін Пончартрейн көлінің жағалауынан жіберіп, жояды; Бонд: «Менде оны соңғы рет көрмейтінім сезіледі» дейді. Жаңқаның жалын шашу құрылғысы бар үлкен лифттегі шайқаста Бонд жалын шашу құрылғысы бар рюкзақты атып, Жауырықты өртейді. Ол ұшақтың кабинасына кіріп, лифт жерге құлағанда креслодан шығып кетеді. Бонд лифт қалдықтарына қонғанда Жауырық ешқайда жоқ болады, оның тағдыры белгісіз. Ол өзіне зиян келтіруге болмайды, оған зиян келтіруге тырысқан кез келген ойыншы ол бірден өлтіреді. Жауырық «GoldenEye 007» және «007: Nightfire» ойындарында ашылатын көп ойыншылық кейіпкер болып табылады, онда ол ойынның ең биік кейіпкері, оның соққылары бірден өлтіруге мүмкіндік береді, ал кейіпкердің тістері жақыннан көрінеді. Жауырық 2010 жылғы Wii үшін жасалған «GoldenEye 007» жаңартылған нұсқасында және 2011 жылғы PlayStation 3 және Xbox 360 үшін шығарылған «GoldenEye 007: Reloaded» ойындарында ойналатын көп ойыншылық кейіпкер болып табылады. Ол сондай-ақ 2012 жылғы «007 Legends» ойынында да бар. Жауырық Sega Mega Drive/Genesis ойыны «James Bond 007: The Duel»-де де пайда болады, онда ол бірінші кезеңнің соңында қысқаша айналып, ойыншыны бір соққымен жеңеді. Сонымен қатар ол ойынның соңғы боссы болып табылады. Жауырық Game Boy ойыны «James Bond 007»-де босс ретінде пайда болады, онда Бонд оны магниттелген плиткаларға жеткізіп, уақытша ұстап тұруға мәжбүр болады, бұл Бондқа оған шабуыл жасауға мүмкіндік береді.

Jaws appeared in the 1990s animated spin off James Bond Jr. as a member of the SCUM organization and partner in crime of fellow henchman Nick Nack. In the show, Jaws underwent some change in his appearance; he was more muscular, his chin was also metal, and he spoke regularly. He is voiced by Jan Rabson. Jaws' principal video game appearances are in the 1997 Nintendo 64 game GoldenEye 007 in a bonus mission in which he is a henchman to the deceased Hugo Drax whom Bond needs to defeat, and has multiple appearances in the multi platform 2004 game 007: Everything or Nothing as a henchman to Nikolai Diavolo. Both games use Richard Kiel's likeness and voice (grunts and sound effects). In Everything or Nothing, Jaws is electrocuted and is inside a train that plummets into a canyon. Later he drives a tanker intending to destroy the New Orleans levees, but Bond destroys his tanker by sending it off of the Lake Pontchartrain Causeway; Bond exclaiming, "I have a sinking feeling that won't be the last I'll see of him". In a fight on a large lift, in which Jaws is equipped with a flamethrower, Bond shoots the flamethrower backpack which ignites Jaws. Bond then climbs into the cockpit of a plane and ejects his seat as the lift plummets to the ground. When Bond subsequently lands on the remains of the lift, Jaws is nowhere to be found, leaving his fate ambiguous. He cannot be hurt himself, and any players that try to hurt him will be killed almost immediately by him. Jaws is an unlockable multiplayer character in GoldenEye 007 as well as in 007: Nightfire, where he is the tallest character in the game, his punches can kill almost instantly, and the character model's teeth are visible at close range. Jaws is a playable multiplayer character in the 2010 remake GoldenEye 007 for the Wii, and in the 2011 re release GoldenEye 007: Reloaded for the PlayStation 3 and Xbox 360. He is also in the 2012 James Bond game 007 Legends. Jaws appears in the Sega Mega Drive/Genesis game James Bond 007: The Duel, where he wanders briefly around a section toward the end of the first stage and defeats the player with one hit. He also serves as the game's final boss. Jaws also appears in the Game Boy game James Bond 007 as a boss, where Bond must lead him to magnetized pads that will temporarily hold him in place, allowing time for Bond to attack him.

Мәдени әсері

Жауырық Мел Брукстің 1977 жылғы «Жоғарғы уайым» фильмінде жалдамалы кісі өлтіруші Брейс (Руди Де Лука ойнады), тістерінде үлкен металл тірек киген болып бейнеленген. «TimeSplitters 2» және «TimeSplitters: Future Perfect» видео ойындарындағы туысқандығы жоқ Braces есімді кейіпкер де «Жауырыққа» сілтеме жасайды. 2008 жылғы «Get Smart» фильмі, Джеймс Бонд фильмдерінің пародиасы және оларға құрмет көрсету ретінде, Дәліп (Ұлы Хали ойнады) есімді кейіпкерді ұсынады. Ол «Жауырыққа» ұқсайды және «Moonraker» фильмінен алынған трюкті орындайды – парашютсыз аспаннан құлап, аман қалады; сондай-ақ фильмнің басты кейіпкерлеріне соңында көмектеседі. «Жауырық» анимациялық «Джеки Чанның оқиғалары» сериалының («Тың Бақыт» эпизоды) эпизодында камео түрінде пайда болады, онда ол Финннің болашақ қолбасшысы ретінде кастингке қатысады және оның болат тістері (кейін протез екені анықталады) тістеген тақтаға ілініп қалады. «Инспектор Гаджет» фильмінің титрлерінде доктор Клаудың ассистенті Хенчмендердің анонимді жиналысына қатысып жатыр; Рихард Киль, титрлерде «Металл тістері бар әйгілі алып кісі» деп көрсетілген. Киль 1976 жылғы «Күміс жолақ» фильмінде «Жауырыққа» өте ұқсас кейіпкер Реастың рөлін де ойнады (металл тістерімен бірге). «Aces Go Places 3» фильмінде, Джеймс Бонд пародиялық сериясының үшінші фильмінде, Киль «Жауырыққа» ұқсайтын, бірақ металл тістері жоқ Үлкен G есімді жаманды ойнайды. Фильмде сондай-ақ Джеймс Бондтың тағы бір жаман кейіпкері Одджобқа ұқсайтын актер де бар. 2002 жылғы француз комедиялық фильмі «Le Boulet»-те Гэри Типлэйди Requin The Giant есімді ұқсас кейіпкерді бейнелейді. «MythBusters» телешоуы «Жауырықтың» болат кабельді шағып өту мүмкіндігін тексерді. Фильмде қолданылған протездерге негізделген модель болат кабельге аз әсер етті, тіпті адам тістегеннен он есе күшті гидравликалық престе де. Джейми Хайнман үлкен металл қысқыштарды алып, «Қарлығаштарға» айналды, диктордың айтуынша, ол «Одджобтан да жаман, Жауыздан да қатыгез, Ник Нактан да биік және Ти Хиден де қорқынышты». Ол металл қысқыштармен арқанды оңай шабады.

Jaws was spoofed in Mel Brooks' 1977 film High Anxiety, featuring a hired killer named Braces (played by Rudy De Luca) who is wearing large metal braces on his teeth. An unrelated character named Braces from the video games TimeSplitters 2 and TimeSplitters: Future Perfect is also referencing Jaws. The film 2008 Get Smart, which is both a parody of and an homage to the James Bond film series, features a character named Dalip (played by The Great Khali), who looks like Jaws and does his Moonraker stunt of falling from the sky without a parachute and surviving; he also helps the film's protagonists in the end. Jaws makes a cameo appearance in the animated series Jackie Chan Adventures (episode "Tough Luck"), where he auditions as a prospective henchman for Finn and gets his steel teeth (which are revealed to be dentures) stuck in a board he bites into. In the final credits sequence of the film adaptation of Inspector Gadget, Doctor Claw's assistant is shown attending a Henchman's Anonymous meeting; Richard Kiel, who is billed in the credits as "Famous Big Guy with Metal Teeth", is in attendance. Kiel also played Reace, a very similar character to Jaws (complete with metal teeth), in the 1976 film Silver Streak. In Aces Go Places 3, the third movie in a James Bond spoof series, Kiel plays a villain named Big G, which resembles Jaws, though he has no metal teeth. The film also features an actor who resembles the character Oddjob, another James Bond villain. In the 2002 French comedy movie Le Boulet, Gary Tiplady portrayed a similar character named Requin The Giant. MythBusters tested the plausibility of Jaws biting through the steel cable car wire. The model based on the dentures used in the movie had little impact on the steel cable, even with a hydraulic press at ten times human bite strength. Jamie Hyneman then took huge metal pincers and became "Claws", who, as the announcer said, was "meaner than Oddjob, more ferocious than Jaws, taller than Nick Nack, and creepier than Tee Hee." With the metal pincers, he gets through the cord easily.