Қабырғалық қаптамалар және қамал қабырғалары

Кіріспе

Ғимараттың сыртқы құрылымдық емес қабырғалары – қамалдар мен қалалардың қорғаныш қабырғалары.

Перделік қабырға – ғимараттың сыртқы жабыны, онда сыртқы қабырғалар құрылымдық рөл атқармайды, оның орнына ғимараттың ішкі кеңістігін сыртқы факторлардан қорғауға қызмет етеді. Перделік қабырғаның фасады өзінің салмағынан басқа ешқандай құрылымдық жүктемені көтермейді, сондықтан оны жеңіл материалдардан жасауға болады. Қабырғаға түсетін көлденең жел жүктемелері ғимараттың қабаттары немесе бағаналары арқылы негізгі құрылымға беріледі. Перделік қабырғалар кадр, қабырға панелі және ауа райынан қорғайтын материалдарды біріктіретін "жүйелер" ретінде жобалануы мүмкін. Болаттан жасалған каркастардың орнына көбінесе алюминий профильдер қолданылады. Толтыру үшін әдетте шыны қолданылады, себебі ол құрылыс шығындарын азайтуға, эстетикалық көрініс беруге және табиғи жарықтың ғимаратқа тереңірек енуіне мүмкіндік береді. Дегенмен, шыны ғимараттағы жарықтың көру жайлылығына және күннен жылудың пайда болуына әсер етуді бақылауды қиындатады. Басқа да кең таралған толтыру материалдарына тас қаптама, металл панельдер, жалюзилер және ашылатын терезелер немесе желдеткіштер жатады. Дүкендердегі жүйелерден ерекшелігі, перделік қабырға жүйелері бірнеше қабатты қамтиды, ғимараттың тербелісі мен қозғалысы, сондай-ақ жылулық кеңею мен жиырылу, сейсмикалық талаптар, суды бұру және тиімді жылыту, салқындату мен ішкі жарықтандыру үшін жылу тиімділігі сияқты конструкциялық талаптарды ескереді.

Тарих

Тарихи тұрғыдан алғанда, ғимараттар ағаштан, қабырғадан немесе екеуінің үйлесімінен салынған. Олардың сыртқы қабырғалары жүк көтергіш болып, құрылымның көп бөлігінің немесе барлық салмағын ұстап тұрған. Материалдардың сипаты ғимараттың биіктігіне және терезе ашылымдарының максималды өлшеміне белгілі шектеулер қойды. Құрылымдық болаттың және кейіннен темірбетонның дамуы мен кеңінен қолданылуы салыстырмалы түрде кішкентай тіреулердің үлкен жүктемелерді көтеруіне мүмкіндік берді. Сыртқы қабырғалар жүк көтермейтін болуы мүмкін, сондықтан бұрынғы жүк көтергіш қабырғаларға қарағанда әлдеқайда жеңіл және кеңірек болды. Бұл сыртқы қасбет ретінде шыныны кеңінен пайдалануға жол ашты және қазіргі заманғы перделік қабырға пайда болды. Қосымша тіреулермен және шаршылы ағаш құрылымдары перделік қабырғалардың ерте нұсқаларына ие болды, себебі олардың тіреулері қабырғалардың өзі ауа райын ұстап тұру және жарық кіргізу сияқты басқа функцияларды орындауына мүмкіндік беретін жүктемелерді ұстады. 18 ғасырдың соңында Ұлыбританияда темірдің кеңінен қолданыла бастауы, мысалы, Дитерингтон зығыр фабрикасында, ал кейіннен кристалл сарай сияқты қапталған темір мен шыныдан салынған ғимараттар перделік қабырғаларды дамыту үшін құрылымдық түсініктің негізін қалады. Ориел палаталары (1864) және 16 Кук-стрит (1866), екеуі де Ливерпульде, Англияда жергілікті сәулетші және азаматтық инженер Питер Эллис салған, олардың қасбеттерінде шыныны кеңінен қолдануымен ерекшеленеді. Ішкі аулаларға қарай олар металл тіреулермен қоршалған шыны перделік қабырғалармен мақтанады, бұл оларды осы сәулеттік ерекшелікті қамтитын әлемдегі алғашқы ғимараттардың біріне айналдырады. Ориел палаталары Гиннестің рекордтар кітабына осындай алғашқы ғимарат ретінде енгізілген. Көп шыны қабырғалар жарықтың ғимараттың ішіне тереңірек енуіне мүмкіндік берді, көбірек аумақты пайдаланып, жарықтандыру шығындарын азайтты. Ориел палаталары бес қабаттан тұрады, бірақ лифтсіз, ол жақында ғана ойлап табылған және кеңінен таралмаған. Еркіндік мүсіні (1886) жұқа, жүк көтермейтін мыс қабығымен жабдықталған. Үлкен зауыттарда шыныны кеңінен қолдану өндіріс үшін жарық беруге қажет болды, кейде олардың барлық қасбеттері шыныдан жасалғандай көрінетін. Алғашқы перделік қабырғалардың кейбіреулері болаттан жасалған тіреулермен салынды, ал жылтыратылған шыны табақшалар асбест немесе шыны талшықтан жасалған шынылау қоспаларымен бекітілді. Соңында шынылау қоспасы силиконды герметиктермен немесе шынылау таспасымен алмастырылды. Кейбір жобаларға шыныны орнында ұстап тұру және герметиктердің тұтастығын қорғау үшін сыртқы қақпақ кірді. Құрылысқа үстемдік ететін перделік қабырға дизайнының маңызды белгілері – Біріккен Ұлттар Ұйымының штаб-пәтері және 1952 жылы аяқталған Левер үйі қолданған өте әртүрлі жүйелер болды. Людвиг Мис ван дер Роэдің перделік қабырғасы оның сәулеттік жобасының ең маңызды аспектілерінің бірі болып табылады. Мис алғаш рет Чикаго көлінің жағалауындағы биік тұрғын үйлердің жобаларында перделік қабырғаның прототипін жасады, 860-880 Lake Shore Drive Apartments-те перделік қабырғаның көрінісіне қол жеткізді. Ол 900-910 Lake Shore Drive-та перделік қабырғаны жетілдірді, онда перде автономды алюминий және шыны қабықшасынан тұрады. 900-910 жылдардан кейін Мистің перделік қабырғасы Нью-Йорктегі Сиграм ғимаратын қоса алғанда, оның барлық жоғары ғимараттардың жобаларында пайда болды. Алюминий экструзиясын кеңінен қолдану 1970 жылдары басталды. Алюминий қорытпалары дизайн мен эстетикалық мақсаттар үшін қажетті кез келген пішінге оңай экструзияланатын ерекше артықшылықты ұсынады. Бүгінде дизайндардың күрделілігі мен пішіндері шексіз. Арнайы пішіндерді салыстырмалы түрде оңай жобалап, өндіруге болады. Калифорниядағы Omni San Diego қонақ үйінің перделік қабырғасы, архитектуралық фирма Hornberger and Worstel жобалаған және JMI Realty әзірлеген, біріктірілген күн сәулесінен қорғайтын элементтері бар перделік қабырғаның біріктірілген үлгісі болып табылады.

Historically, buildings were constructed of timber, masonry, or a combination of both. Their exterior walls were load bearing, supporting much or all of the load of the entire structure. The nature of the materials resulted in inherent limits to a building's height and the maximum size of window openings. The development and widespread use of structural steel and later reinforced concrete allowed relatively small columns to support large loads. The exterior walls could be non load bearing, and thus much lighter and more open than load bearing walls of the past. This gave way to increased use of glass as an exterior façade, and the modern day curtain wall was born. Post and beam and balloon framed timber structures effectively had an early version of curtain walls, for their frames supported loads that allowed the walls themselves to serve other functions, such as keeping weather out and allowing light in. When iron began to be used extensively in buildings in late 18th century Britain, such as at Ditherington Flax Mill, and later when buildings of wrought iron and glass such as The Crystal Palace were built, the building blocks of structural understanding were laid for the development of curtain walls. Oriel Chambers (1864) and 16 Cook Street (1866), both built in Liverpool, England, by local architect and civil engineer Peter Ellis, are characterised by their extensive use of glass in their facades. Toward the courtyards they boasted metal framed glass curtain walls, which makes them two of the world's first buildings to include this architectural feature. Oriel Chambers is listed in the Guinness Book of Records as the earliest such building. The extensive glass walls allowed light to penetrate further into the building, utilizing more floor space and reducing lighting costs. Oriel Chambers comprises set over five floors without an elevator, which had only recently been invented and was not yet widespread. The Statue of Liberty (1886) features a thin, non load bearing copper skin. Extensive use of glass became required for large factory buildings to allow light for manufacture, sometimes making it seem like they had all glass facades. Some of the first curtain walls were made with steel mullions, and the polished plate glass was attached to the mullions with asbestos or fiberglass modified glazing compound. Eventually silicone sealants or glazing tape were substituted for the glazing compound. Some designs included an outer cap to hold the glass in place and to protect the integrity of the seals. The landmarks of curtain wall design as it came to dominate construction were the very different systems used by the United Nations Headquarters and the Lever House completed in 1952. Ludwig Mies van der Rohe's curtain wall is one of the most important aspect of his architectural design. Mies first began prototyping the curtain wall in his high rise residential building designs along Chicago's lakeshore, achieving the look of a curtain wall at 860 880 Lake Shore Drive Apartments. He finally perfected the curtain wall at 900–910 Lake Shore Drive, where the curtain is an autonomous aluminum and glass skin. After 900–910, Mies's curtain wall appeared on all of his subsequent high rise building designs, including the Seagram Building in New York. The widespread use of aluminium extrusions for mullions began during the 1970s. Aluminum alloys offer the unique advantage of being able to be easily extruded into nearly any shape required for design and aesthetic purposes. Today, the design complexity and shapes available are nearly limitless. Custom shapes can be designed and manufactured with relative ease. The Omni San Diego Hotel curtain wall in California, designed by architectural firm Hornberger and Worstel and developed by JMI Realty, is an example of a unitized curtain wall system with integrated sunshades.

Стик жүйелері

Жер қабаттарындағы ең көп кездесетін маңдайша қабырғалары қабаттар арасында тік және тік құрылымдық элементтер арасында көлденең созылған ұзын бөліктер (қалқандар деп аталады) түрінде орнатылады. Құрылымдық элементтер зауытта дайындалуы мүмкін, бірақ орнату және шынылау жұмыстары көбінесе құрылыс алаңында жасалады.

Саты жүйелері

Таяқ жүйесіне өте ұқсас саты жүйесінде мұрналар болады, оларды бөліп, содан кейін сындырып немесе бұрап жартылай қорап пен тақтадан құрастыруға болады. Бұл перделік қабырғаның бөліктерін цехта дайындауға мүмкіндік береді, нәтижесінде жүйені орнатуға жұмсалатын уақыт тиімді түрде қысқарады. Мұндай жүйенің кемшіліктері – құрылымдық беріктіктің төмендеуі және әрбір мұрнаның бойымен көрінетін біріктіру тігістері.

Біртұтас жүйелер

Бiрiккен перде қабырғалары панельдердiң зауытта дайындалуы және жинақталуын қамтиды, сондай-ақ зауытта шынылау жұмыстары жүргізілуі мүмкін. Дайын блоктар ғимараттың құрылымына орнатылып, ғимараттың сыртқы қабырғасын құрайды. Бiрiккен перде қабырғаларының артықшылықтары: жылдам монтаж; төменгі орнату шығындары; және бақыланатын ішкі ортада сапаны қатаң бақылау. Экономикалық тиімділік әдетте ірі жобаларда немесе еңбек құны жоғары аймақтарда көрінеді.

Жаңбырдан қорғану принципі

Қоршау қабырға технологиясында кең таралған жаңбырлы экран принципі, "жаңбырлы экранның" сырты мен ішіндегі ауа қысымының тепе-теңдігі ғимаратқа судың енуін болдырмайды. Мысалы, шыны ішкі және сыртқы тығыздағыштар арасында, әйнек орналасатын қуыс кеңістікте бекітіледі. Бұл қуыс кеңістік сыртқа қарай желдетіледі, соның нәтижесінде сыртқы тығыздағыштың ішкі және сыртқы беттеріндегі қысым теңеседі. Тығыздағыштың екі жағындағы қысым бірдей болғанда, су тығыздағыштағы тігістерден немесе кемшіліктерден өте алмайды.

Құрылыс мәселесі

Қалқа қабырға жүйесі ғимараттың қаптамасына су мен ауаның өтпеуін қамтамасыз ете отырып, оған түсетін барлық жүктемелерді қабылдауға арналған болуы керек.

Ауаның енуі

Ауаның инфильтрациясы – ғимараттың сыртынан ішке перделік қабырға арқылы өтетін ауа. Ауа тығыздағыштар арқылы, көлденең және тік профильдердің арасындағы нашар жалғау арқылы, сыртқы тесіктер арқылы және жетілмеген герметизация арқылы кіреді. Американдық сәулет өндірушілер қауымдастығы (AAMA) – АҚШ-тағы сауда ұйымы, ол перделік қабырға арқылы ауаның инфильтрациясының қанағаттанарлық деңгейлеріне қатысты міндетті емес талаптарды әзірлеген.

Судың енуі

Судың енуі – ғимараттың сыртынан перделік қабырға жүйесінің ішкі жағына судың өтуі деп анықталады. Кейде, ғимараттың техникалық талаптарына сәйкес, ішкі бетте аз мөлшердегі бақыланатын судың болуы қалыпты деп есептеледі. Бақыланатын судың енуі – бұл сынақ нұсқасының ең ішкі тік жазықтығынан тысқары енген, бірақ сыртқа ағызуға арналған құрылғысы бар су. AAMA ерікті талаптары бақыланатын судың енуіне рұқсат береді, ал ASTM E1105 сынақ әдісі мұндай судың енуін кемшілік деп бағалайды. Перделік қабырғаның су өткізбеу қабілетін сынау үшін, сынақ нұсқасының сыртқы жағына ASTM E1105 су шашырату тіреу жүйесі орналастырылады және жүйеге оң ауа қысымы қолданылады. Бұл орналым, перделік қабырғаға желмен бірге жауған жаңбырдың әсерін имитациялап, өнімнің және орнатудың далалық жұмысын тексеруге мүмкіндік береді. Судың енуіне қатысты далалық сапаны бақылау және кепілдік беру тексерулері қалыпты жағдайға айналды, себебі құрылысшылар мен орнатушылар өз жұмыстарына байланысты судан зақымдану туралы сот талаптарын азайтуға көмектесетін мұндай сапа бағдарламаларын қолданады.

Айналу

Алюминийді шүмектерде қолданудың бір кемшілігі – оның серпімділік модулі болатқа қарағанда үш есе шамалы. Бұл алюминий шүмектің иілуі, сол жүктеме астындағы ұқсас болат шүмекке қарағанда үш есе артық екенін білдіреді. Құрылыс нормалары желдің әсерінен (перпендикуляр) және өлі жүктемеден (жазықтықта) иілудің шектерін белгілейді. Бұл шектемелер шүмектің күштілігіне байланысты емес. Олар, керісінше, шынының тым көп иілуінен (бұл оның жарылуына әкелуі мүмкін) және шынының шүмектегі ұясынан шығып кетпеуі үшін қойылады. Иілу шектері перделік қабырғаның ішкі бөлігіндегі қозғалысты бақылау үшін де қажет. Құрылыс сипаттамасына сәйкес, шүмекке жақын қабырға болуы мүмкін, ал тым көп иілу қабырғаға соғылып, зақымдануға әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, егер қабырғаның иілуі байқалатын болса, бұл қабырғаның жеткілікті мықты еместігі туралы жұртшылықтың негізсіз алаңдаушылығын тудыруы мүмкін. Иілу шектері әдетте, бекіткіш нүктелері арасындағы қашықтыққа бөлінген тұрақты сан түрінде беріледі. Перделік қабырғалардың техникалық талаптарында L/175 иілу шегі жиі қолданылады, ол шүмек ұстаған шыныға зақым келтірмейтін иілу шектеріне сүйенген тәжірибеге негізделген. Мысалы, егер берілген перделік қабырға 12 фут (144 дюйм) еден биіктігінде бекітілген болса, рұқсат етілетін иілу 144/175 = 0,823 дюймды құрайды, яғни қабырға максималды жел қысымында 0,823 дюймға дейін ішке немесе сыртқа иілуге рұқсат етіледі. Дегенмен, кейбір панельдерге қатаң қозғалыс шектеулері немесе бұрылу сияқты қозғалыстарға тыйым салу қажет болуы мүмкін. Шүмектердегі иілу, перделік қабырға элементтерінің пішіні мен тереңдігі арқылы бақыланады. Берілген перделік қабырға жүйесінің тереңдігі әдетте, иілу шектерін техникалық талаптар шегінде ұстау үшін қажетті инерция моментімен анықталады. Белгілі бір бөлімдегі иілуді шектеудің тағы бір жолы – шүмектің ішкі түтігіне болаттан жасалған нығайту қосу. Болат алюминийге қарағанда үш есе аз иіледі, сондықтан болат төменгі құнмен немесе кішірек тереңдікпен жүктеменің көп бөлігіне қарсы тұрады. Перделік қабырға шүмектеріндегі иілу, ғимарат құрылымының (бетон, болат немесе ағаш) иілуінен де өзгеше. Перделік қабырға бекіткіштері ғимарат құрылымы мен перделік қабырға арасындағы өзгеше қозғалысқа мүмкіндік беретіндей етіп жобалануы тиіс.

One of the disadvantages of using aluminum for mullions is that its modulus of elasticity is about one third that of steel. This translates to three times more deflection in an aluminum mullion compared to a similar steel section under a given load. Building specifications set deflection limits for perpendicular (wind induced) and in plane (dead load induced) deflections. These deflection limits are not imposed due to strength capacities of the mullions. Rather, they are designed to limit deflection of the glass (which may break under excessive deflection), and to ensure that the glass does not come out of its pocket in the mullion. Deflection limits are also necessary to control movement at the interior of the curtain wall. Building construction may be such that there is a wall located near the mullion, and excessive deflection can cause the mullion to contact the wall and cause damage. Also, if deflection of a wall is quite noticeable, public perception may raise undue concern that the wall is not strong enough. Deflection limits are typically expressed as the distance between anchor points divided by a constant number. A deflection limit of L/175 is common in curtain wall specifications, based on experience with deflection limits that are unlikely to cause damage to the glass held by the mullion. Say that a given curtain wall is anchored at 12 foot (144 in) floor heights. The allowable deflection would then be 144/175 = 0.823 inches, which means the wall is allowed to deflect inward or outward a maximum of 0.823 inches at the maximum wind pressure. However, some panels require stricter movement restrictions, or certainly those that prohibit a torque like motion. Deflection in mullions is controlled by different shapes and depths of curtain wall members. The depth of a given curtain wall system is usually controlled by the area moment of inertia required to keep deflection limits under the specification. Another way to limit deflections in a given section is to add steel reinforcement to the inside tube of the mullion. Since steel deflects at one third the rate of aluminum, the steel will resist much of the load at a lower cost or smaller depth. Deflection in curtain wall mullions also differs from deflection of the building structure, whether concrete, steel, or timber. Curtain wall anchors must be designed to allow differential movement between the building structure and the curtain wall.

Қуаттылығы

Белгілі бір материалға қол жетімді беріктік (немесе ең жоғары пайдалы кернеу) оның материалдық қатаңдығына (бұрылуды анықтайтын материалдық қасиет) байланысты емес; бұл перделік қабырғаны жобалау және талдаудың жеке критерийі болып табылады. Бұл жүйеге арналған материалдар мен өлшемдерді таңдауға көбінесе әсер етеді. Мысалы, перделік қабырға каркасында қолданылатын алюминий қорытпаларының рұқсат етілген иілу беріктігі, ғимарат құрылысында қолданылатын болат қорытпаларының рұқсат етілген иілу беріктігіне жуық келеді.

Жылу критерийлері

Басқа құрылыс элементтерімен салыстырғанда алюминийдің жылу өткізгіштік коэффициенті жоғары, яғни алюминий жылуды өте жақсы өткізеді. Бұл алюминийден (немесе болаттан) жасалған қасқа қабырға тіректері арқылы жоғары жылу шығынына әкеледі. Бұл жылу шығынын толықтырудың бірнеше жолы бар, ең көп қолданылатыны – жылу үзілістерін қосу. Бұл сыртқы металл мен ішкі металл арасындағы тосқауылдар, әдетте поливинилхлоридтен (ПВХ) жасалады. Бұл үзілістер қасқа қабырғаның жылу өткізгіштігін айтарлықтай төмендетеді. Дегенмен, жылу үзілісі алюминий тіректің жалғастығын бұзғандықтан, тіректің жалпы инерция моменті төмендейді және жүйенің конструкциялық және деформациялық талдауында ескерілуі керек. Қасқа қабырғаның жылу өткізгіштігі маңызды, себебі қабырға арқылы жылу шығыны ғимараттың жылыту және салқындату шығындарына әсер етеді. Тиімсіз қасқа қабырғада тіректің ішкі бетінде конденсация пайда болуы мүмкін. Бұл жақын орналасқан ішкі жиектерге және қабырғаларға зақым келтіруі мүмкін. Спандераль аймақтарында жоғары R мәнін қамтамасыз ету үшін қатты жылу оқшаулағыш қолданылады. Жылу үзілісі бар және қос немесе үш қабатты шыныдан жасалған IGU-ы бар тіректер көбінесе «жоғары өнімділік» қасқа қабырғалары деп аталады. Бұл қасқа қабырға жүйелері ескі, бір қабатты шыныдан жасалған нұсқаларға қарағанда энергияны тиімдірек пайдаланса да, олар әлі де мөлдір емес (қатты) қабырға құрылысынан гөрі әлдеқайда аз тиімді. Мысалы, жылу үзілісі бар немесе басқаша барлық қасқа қабырға жүйелерінің U мәні 0,2 немесе одан жоғары, бұл R мәні 5 немесе одан төмен дегенді білдіреді.

Толықтыру

Инфиль – перделік қабырғаның тіреу құрылымдары арасына орнатылатын үлкен панельдер. Инфильдер көбінесе шыныдан жасалады, бірақ кез келген сыртқы құрылыс элементтерінен тұруы мүмкін. Көп қолданылатын инфильдерге металл панельдер, жалюзилер және фотоэлектрлік панельдер жатады. Инфильдерді шпаттрельдер немесе шпаттрель панельдері деп те атайды.

Шыны

Float шынысы қазіргі кезде ең көп қолданылатын перделік қабырғаларға арналған шыны түрі болып табылады. Оны түс, қалыңдық және мөлдірлік дәрежесінің шексіз комбинацияларында жасауға болады. Коммерциялық құрылыста ең көп таралған екі қалыңдық – монолитті және жылу оқшаулағыш шыны. 1/4 дюймдік шыны көбінесе тек шпанельдік аймақтарда қолданылады, ал жылу оқшаулағыш шыны ғимараттың қалған бөлігіне қолданылады (кейде шпанельдік шыны да жылу оқшаулағыш шыны ретінде көрсетіледі). 1 дюймдік жылу оқшаулағыш шыны әдетте екі 1/4 дюймдік шыныдан және аралық кеңістіктен тұрады. Аралық кеңістіктегі ауа көбінесе атмосфералық ауа болып табылады, бірақ аргон немесе криптон сияқты инертті газдарды қолдану арқылы жылуөткізгіштік көрсеткіштерін жақсартуға болады. Еуропада үш қабатты жылу оқшаулағыш шыны кеңінен таралған. Скандинавияда төрт қабатты перделік қабырғалар салынған. Жоғары жылу, салыстырмалы ылғалдылық немесе дыбыс өткізу талаптары бар ғимараттарда немесе аймақтарда, мысалы, зертханалар немесе дыбыс жазу студияларында, қалыңдығы жоғары шыны қолданылады. Тұрғын үй құрылысында монолитті және жылу оқшаулағыш шыны жиі қолданылады. Шыны мөлдір, жартылай мөлдір немесе мөлдір емес болуы мүмкін, сондай-ақ олардың әртүрлі дәрежелерінде болуы мүмкін. Мөлдір шыны әдетте перделік қабырғадағы көруге арналған шыныны білдіреді. Шпанельдік немесе көруге арналған шыныда қауіпсіздік немесе эстетикалық мақсаттар үшін жартылай мөлдір шыны да болуы мүмкін. Мөлдір емес шыны перделік қабырғаның артындағы бағананы, шпанельдік арқалықты немесе қиылыс қабырғасын жасыру үшін қолданылады. Шпанельдік аймақтарды жасырудың тағы бір әдісі – көлеңкелі қорап конструкциясы (мөлдір немесе жартылай мөлдір шыныдың артында қараңғы, жабық кеңістік құру). Көлеңкелі қорап конструкциясы шынының артында тереңдік сезімін тудырады, бұл кейде қажет болады.

Тас қаптама

Жұқа тас блоктары қабырғалық перделік жүйеге енгізілуі мүмкін. Қолданылатын тас түрі тек оның беріктігімен және қажетті пішін мен өлшемде өндірілу мүмкіндігімен ғана шектеледі. Көбінесе қолданылатын тас түрлері: кальций силикаты, гранит, мәрмәр, травертин, әктас және жасалған тас. Салмағын азайту және беріктігін арттыру үшін табиғи тас алюминийден жасалған ұялы құрылымға бекітілуі мүмкін.

Панельдер

Металл панельдер түрлі формада болуы мүмкін, оның ішінде тот баспайтын болат, алюминий пластиналар; екі жұқа алюминий қабатының арасында жұқа пластик қабаттан тұратын алюминий композиттік панельдер; мыс қабырға қаптамасы, және қатаң жылу оқшаулағышқа жабыстырылған металл қабаттардан тұратын панельдер, сэндвич панель құру үшін ішкі металл қабатымен немесе онысыз. Басқа түсіксіз панель материалдарына талшықты күшейтілген пластик (FRP) және терракота жатады. Терракотадан жасалған қабырға панельдері алғаш рет Еуропада қолданылған, бірақ қазіргі таңда жоғары сапалы заманауи терракота қабырға панельдерін тек бірнеше өндіруші ғана шығарады.

Луверлер

Ғимарат ішінде орналасқан механикалық жабдықтың жұмыс істеуі үшін желдету немесе таза ауа қажет болатын жерлерде люверлер орнатылады. Олар сонымен қатар, қолайлы климаттық жағдайларды пайдаланып, энергияны көп тұтынатын ЖЖС (Жылу, Желдету және Ауа кондициялау) жүйелерін пайдалануды азайту үшін сыртқы ауаның ғимаратқа сүзгіленуіне мүмкіндік береді. Перделік қабырға жүйелері қалаған функционалдылықты сақтай отырып, сәулеттік көріністің және стильдің сақталуын қамтамасыз ететін көптеген лювер жүйелерін қабылдауға бейімделе алады.

Терезелер мен желдеткіштер

Қабырғадағы шыны қаптамалардың көпшілігі бекітілген, яғни ғимараттың сыртына тек есіктер арқылы ғана қол жеткізуге болады. Дегенмен, қажетті желдетуді қамтамасыз ету үшін немесе ашылатын терезелерді орнату үшін терезелер немесе желдеткіштер де шыны қаптама жүйесіне орнатылуы мүмкін. Кез келген терезе түрін шыны қаптама жүйесіне бейімдеуге болады.

Өрт қауіпсіздігі

Периметрлік плитаның шетіндегі өртке қарсы тоқтату, яғни еден мен перделік қабырға арасындағы кеңістік, едендер арасында өрт пен жану газдарының таралуын баяулату үшін маңызды. Шпандель аймақтары перделік қабырғаның ішкі бетінде жанбайтын жылу оқшаулағышпен жабдырылуы керек. Кейбір құрылыс нормалары, шұңғырдың төбеге жақын жылуды ұстап тұратын оқшаулаумен оралуын талап етеді, бұл өрттің жоғары қабатқа таралуын болдырмайды. Периметрлік плитаның шетіндегі өртке қарсы тоқтату еден плитасының өртке төзімділік классының жалғасы болып есептеледі. Дегенмен, перделік қабырғаның өзіне рейтинг талап етілмейді. Бұл қиындық тудырады, себебі бөлімдеу (өрттен қорғау) әдетте жабық бөлімдерге негізделеді, өрт пен түтіннің әр бөлімнен тысқары таралуын болдырмау үшін. Перделік қабырғаның өзіндік ерекшелігі бөлімді (немесе қаптаманы) толықтыруға мүмкіндік бермейді. Өрт сөндіру жүйелерін пайдалану бұл мәселені азайтуға көмектеседі. Сондықтан, егер ғимаратта өрт сөндіру жүйесі болмаса, шыны ашық еденде ыстықтан жарылса, жалын ғимараттың сыртына таралып, перделік қабырға бойымен өрт тарауы мүмкін. Құлап жатқан шыны жаяу жүргіншілерге, өрт сөндірушілерге және төмендегі өрт сөндіру шлангтарына қауіпті. Мысалы, 1988 жылы Лос-Анджелесте (Калифорния штаты) болған First Interstate Tower өрті. Өрт мұнара бойымен шыныны сындырып, шыныны ұстап тұрған алюминий каркасын жалмап өтті. Алюминийдің балқу температурасы 660°C, ал ғимараттағы өрт 1100°C-қа дейін жете алады. Алюминийдің балқу температурасына өрт басталғаннан кейін бірнеше минут ішінде жетеді. Сырттан желдету және авариялық кіру үшін өрт сөндірушілер жиі шыны панельдерді бұзуға мәжбүр болады. Бұзу панельдері әдетте толықтай қаталданған шыныдан жасалады, бұл панельдің кішкентай бөліктерге толық сынуына және ашылудан салыстырмалы түрде қауіпсіз алып тастауға мүмкіндік береді.

Техникалық қызмет көрсету және жөндеу

Қоршау қабырғалар мен периметрлік герметиктер қызмет ету мерзімін ұзарту үшін күтімді қажет етеді. Дұрыс жобаланған және орнатылған периметрлік герметиктердің қызмет ету мерзімі әдетте 10-15 жылды құрайды. Периметрлік герметиктерді алып тастау және ауыстыру үшін бетті мұқият дайындау және дұрыс егжей-тегжейлендіру қажет. Алюминийлік қаңқалар көбінесе боялады немесе анодталды. Анодталған материалдың айналасын тазалау кезінде сақтық таныту керек, себебі кейбір тазалау заттары жабынды бұзуы мүмкін. Фабрикада жағылған фторполимерлі термосетті жабындар қоршаған ортаның әсеріне жақсы төзімді және тек мерзімді тазалауды қажет етеді. Ауада кептірілген фторполимерлі жабықпен қайта жабу мүмкін, бірақ бұл үшін арнайы беттік дайындық қажет, және ол пекте пісірілген бастапқы жабын сияқты берік болмайды. Анодталған алюминийлік қаңқаларды орнында "қайта анодтауға" болмайды, бірақ оларды тазалап, сыртқы түрін және беріктігін жақсарту үшін арнайы мөлдір жабындармен қорғауға болады. Тәжірибесіз болаттан жасалған қоршау қабырғаларға жабын қажет емес, ал тегіс, абразивті емес беттер тазалау немесе басқа күтімсіз өздерінің бастапқы сыртқы түрін шексіз сақтайды. Кейбір арнайы текстуралы, матовый тәжірибесіз болат беттері гидрофобты және ауадағы және жаңбырдан келген ластаушыларға қарсы тұрады. Бұл АҚШ-тың оңтүстік-батысында және Таяу Шығыста шаңнан, сондай-ақ ластанған қалалық аймақтарда күйе мен түтінмен ластанудан сақтану үшін өте пайдалы болды.