Кіріспе

Швейцариядағы тас жол

A13 тас жолы, кейде Autostrasse (экспресс-жол) болып кететін, Швейцарияның солтүстік-шығысындағы Сент-Маргретеннен Швейцарияның оңтүстігіндегі Асконаға дейін созылады, Гризонс аймағындағы Альп тауларының басты тізбегін кесіп өтеді. Бұл Еуропалық E43 бағытының оңтүстік бөлігі.

Құрылыс

A13 жолы бастапқыда негізінен экспресс-жол ретінде салынды, St. Margrethen-дегі тұманды бастауынан Лихтенштейнге қарама-қарсы орналасқан Гааг қаласына дейін. Автомобиль жолы Гаагтан басталып, Рейхнау арқылы өтеді. Содан кейін Месоккодан кейін тағы да экспресс-жолға айналады. Ровередодан А2 автомобиль жолына дейінгі соңғы шақырымдар да экспресс-жолмен жалғасады. Бүгінде Санкт-Маргретеннен Гаагқа дейінгі бөлік толыққанды автомобиль жолына айналдырылды. Ауыр жер бедеріне байланысты Граубюнден аймағын толыққанды автомобиль жолына түрлендіру қиынға соғады. Бұл жол Гризонс астанасы Чурдан оңтүстікке қарай өте қиын. Жолды жыл бойы ашу 1967 жылы ғана мүмкін болды, Сан-Бернардино туннелі салынғанда, оның ішінде A13 жолына жататын учаскелер де болды. Сондықтан, ол көбінесе автомобиль жолы немесе экспресс-жол емес, кеңейтілген тау жолына ұқсайды. Сан-Бернардино туннеліне дейінгі Тюсис пен Соацца арасындағы барлық пандустарда екі бағытты бөлетін орталық құрылым жоқ; әрбір қатар негізгі автомобиль жолынан шамамен 50 пайызға кеңірек, және белгіленген жерлерде (қарсы бағытқа арналған жолақтың бір бөлігін пайдалана отырып) озуға рұқсат беріледі. Экспресс-жол Сан-Бернардино туннелі арқылы Альп тауларын кесіп өтеді. Бұл жол сонымен қатар Виамала шатқалынан өтеді, онда жаз айларында түнгі көрсетілімдер осы кедергі арқылы 2000 жылдық жол құрылысы тарихын баяндайды.

Жалпы ақпарат

A13 автожолы A1 автожолын Боден көлінің жағалауымен жалғастырады, солтүстік тармағындағы Сарганс түйісінде A3 автожолымен, ал Альп тауларынан оңтүстікке қарай Беллинзонада A2 автожолымен қосылады. Ол сонымен қатар Альп таулары бойындағы Флимс-Дисентис, Юлиер асуы арқылы Санкт-Мориц және Сплюген асуы арқылы Италияға, сондай-ақ Клостерс қаласына саяхат жолдарын да байланыстырады. Негізгі бағыт: St. Margrethen – Buchs SG – Sargans – Landquart – Chur – Thusis – Splügen – Cassanawald туннелі – Hinterrhein – San Bernardino автокөлік туннелі – Pian San Giacomo – Roveredo – Bellinzona – Locarno – Ascona. Жылдамдық шегі: барлық автожол бөліктерінде; немесе кейде жылдамдығы жоғары жолдардың бөліктерінде. Жылдамдық бақылауы жүзеге асырылады және айыппұлдар қатаң болуы мүмкін. Жол төлемі: Жылдық 40 швейцариялық франк тұратын автожол төлемі стикерімен жабылады.

Жолдың егжей-тегжейі

A13 Санкт-Маргретеннен басталады, Санкт-Галлен кантоны, A1 автожолынан кейін. Содан кейін ол бүкіл Рейн аңғары арқылы өтеді, Австрия және Лихтенштейн шекарасымен жалғасады, Сарганс қаласына қарай, онда A3 автожолы A13 автожолына қосылады. Автомобиль жолы одан әрі Гризонс астанасы Чурға жетеді және Рейхенауда оңтүстікке бұрылады, онда Flims Disentis Andermatt Brig (тек жаз айларында) негізгі жолымен Альп таулары бойымен жүруге мүмкіндік бар, ал A13 Тюсиске дейін созылады (шамамен биіктікте). Тюсистен бастап A13 шамамен 1000 метрлік биіктік айырмасын көтеріліп, ұзын Сан-Бернардино туннеліне жетеді. Туннельден кейін жол көптеген галереялармен және қар көшкінін бақылау қисындарымен белгіленеді, тік аңғарда кең бұрылыстар жасау үшін екі ұзын көпірді пайдаланып, Valle Mesolcina төмен түседі. Соаццада, Месоцкодан кейін көп ұзамай, көше қайтадан магистральға айналады. A13 төмен қарай жалғасады және Тичино астанасы Беллинзонаға жақын, A2 автожолымен бірігеді. Аскона мен Тичино кантонында Гаджоледен оңтүстікке қарайғы айналым аралығында A13 N13 тас жолы ретінде ұзарады; алайда, сызылып тасталған автожол белгілері бұл бағытта Швейцария автокөлік жолына арналған виньетка қажет емес екенін көрсетеді. Локарно ұзын Mappo–Morettina туннелімен айналып өтеді. Бұл туннельде әр бағытқа бір жолақты жол қарастырылған.

Ауыр апаттар

Бастапқыда, Сарганстан солтүстікке қарай созылған, көбінесе бөлінбеген экспресс-жолдың бөлігі ұзақ жылдар бойы аса қауіпті учаске деп есептелді: ол үнемі ауыр алдыңғы соқтығыстарға тап болды. 1979 жылдан 2002 жылға дейінгі кезеңде А13 тас жолында 96 адам қаза тапты, бұл Швейцарияның басқа тас жолдарындағыдан бес есе көп. 2006 жылдың 16 қыркүйегінде Виамала туннелінде автобус пен жеңіл автокөліктің бетке-бет соқтығысынан өрт шығып, тоғыз адам мерт болды. Соқтығысқа екінші жеңіл автокөлік те қатысты. Кем дегенде, төрт басқа көлік зардап шекті.

Темір жол транзиті бойынша ауыр жүкті тасымалдау

Негізгі транзиттік бағыт ретінде, A13 жолынан трафиктің ауысуы маңызды мәселе болып табылады. Болашақта "Альпентранзитбөрсе" енгізу талқыланып жатыр.

Тораптық тізім

ТүйісулерA1(1)Сент-Маргретен (Жоспарланған S18 түйісі)(2)Ау SG(3)ВиднауКриссерн демалыс аймағы(4)КриссернМонтлинген (300 м)(5)Оберриет(6)Зеннвальд(7)Хааг(8)Бухс SG Рейнталь(9)Зевелен(10)Трюббах(11)Жұмбасарланд A3 түйісі(12)Бад Рагац Хайдиланд(13)Майенфельд(14)Ландкварт (N28)Цицерс демалыс аймағы(15)Цицерс(16)Чур Норд(17)Чур Зюд(18)РайхенауАвтожол соңыAutostrasse A13(19)БонадуцПлаззас (252 м)Хинтеррайнбрюке БонадуцИсла Белла (2449 м)Autostrasse A13Autostrasse A13 (бағытталған)Исла Белла (2435 м)(20)Ротенбруннен(21)Тузис Норд(22)Тузис ЗюдAutostrasse A13 (бағытталған)Autostrasse A13Краптейг (2171 м)Ронгеллен III (135 м)(23)ВиамалаВиамала (742 м)Баргиас (416 м)Вегерхаус (228 м)(24)Зиллис(25)АндерБэренбург (998 м)(26)Рофла / АверсГалерея РофлаРофлабрюкеРофла демалыс аймағыРофла (995 м)ТраверсабрюкеТраверса (375 м)(27)Суферс(28)Сплүген(29)Медельс(30)НуфененКассанавальд (1230 м)(31)Хинтеррайн(32)Сан-Бернардино өткеліСан-Бернардино (жол тоннелі) (6600 м)(33)Сан-БернардиноСан-Бернардино демалыс аймағыГей (418 м)СальванейбрюкеГалерия Чанка ПрезелаЛандрюфе (213 м)Галерия СедаБрузей (560 м)Галерия КоззМезокко демалыс аймағы(34)Пьян Сан Джакомо(35)Мезокко НордКреста (213 м)Бенаббия, Мезокко (150 м)Горда, Мезокко (130 м)(36)Мезокко Зюд(37)Лосталло Сан Феделе, Ровередо (2381 м) – құрылыс кезінде (2012)(38)Ровередо Кампаньола(39)Беллинцона Норд(39)   Беллинцона Норд A2 түйісіA2