Ережелерді бұзу және адалдықсыздық мәселелері

Кіріспе

Ережелерді бұзуға бағытталған әрекеттер

Алдамшылық – ережелерді бұзып, теңсіз артықшылық алу мақсатымен жасалатын түрлі әрекеттерді қамтиды. Бұған пара беру, жеқпарлық және туыстық байланыстар арқылы кез келген жағдайда адамдарға тиіс емес себептермен артықшылық беру кіретін жағдайлар да жатады. Бұзылған ережелер айқын болуы мүмкін, немесе олар мораль, этика немесе дәстүрге негізделген жазба емес, көрінеу ережелерден болуы мүмкін, бұл алдамшылықты анықтау процесін субъективті етуі мүмкін. Алдамшылық – адалдыққа қиянат жасауды да білдіреді. Алдамшылыққа бой ұрған адам британ тілінде "алдаушы" (cheater), ал американ тілінде "алдаушы" (cheater) деп аталады.

Академиялық

Академиялық алаяқтық АҚШ-тағы жоғары мектептер мен колледждерде кең таралған құбылыс. Статистикалық мәліметтерге сәйкес, орта мектеп оқушыларының 64%-ы емтиханды ауыр түрде алдағанын мойындайды. 58%-ы плагиат жасағанын айтады. Студенттердің 95%-ы қандай да бір формада алаяқтыққа қатысқанын жасырмайды. Бұл емтихан тапсыру, үй тапсырмасын көшіру және курстық жұмыстарды жазу сияқты түрлерді қамтиды. Дегенмен, жеке мектеп оқушыларының тек 50%-ы ғана мұны мойындайды. Бұл есеп 2005 жылғы маусым айында Ратгерс университетінің профессоры Дональд Маккейб Академиялық адалдық орталығы үшін дайындалды. Gallup жүргізген сауалнама да осы тұжырымдарды растады. Маккейбтің 4500 орта мектеп оқушысының арасындағы 2001-і "74%-ы емтиханда алдағанын, 72%-ы жазбаша жұмыста алдағанын, ал 97%-ы кем дегенде біреудің үй тапсырмасын көшіріп немесе емтиханға көз тастағанын" айтты. Үштен бірі бірнеше рет алаяқтық жасағанын хабарлады. Жоғары технологиялық цифрлық ақпараттың жаңа революциясы алаяқтықтың жаңа толқынына зор үлес қосуда: онлайн-терминалдар кез келген тақырып бойынша дайын есептерді сатады, студенттерге кез келген үй тапсырмасын дайындау немесе онлайн емтиханды тапсыру қызметтері бар (осы құбылыс пен сайттар білім берушілерге жақсы таныс болғанына қарамастан), цифрлық аудио плеерлерде жазбалар болуы мүмкін, ал графикалық калькуляторлар математикалық есептерді шешуге арналған формулаларды сақтайды. Ғасырлар бойы, Қытайдағы мемлекеттік қызмет емтихандарында алаяқтық пен пара беру кең таралған мәселелер болды, бұл императорлық Қытайдағы сауатты адамдар үшін мансаптық жетістікке жетудің басты жолы болды. Бұл туралы Мин әулетінің "Алаяқтықтар кітабы" сияқты кітаптарда толыққанды мәліметтер келтірілген.

Спорт

Спорттағы алаяқтық – басқа командалар мен ойыншыларға артықшылық алу үшін ережелерді қасақана бұзу. Спорттық іс-шараларды әдет-ғұрыптар да, іс-шара кезінде және одан тыс жерлерде рұқсат етілген және тыйым салынған әрекеттерге қатысты нақты ережелер де реттейді. Тыйым салынған әрекеттерге көбінесе өнімділікті арттыратын дәрі-дәрмектерді қабылдау ("допинг" деп аталады), ережелерге сәйкес келмейтін жабдықтарды пайдалану немесе ойын кезінде жабдықтың жағдайын өзгерту, бәсекелестерді әдейі қинау немесе жарақаттау жатады. Допингке қатысты алаяқтыққа байланысты мәлімдемелердің ішінде Ланс Армстронгтың кәсіби велосипед спортында стероидтер қолдануы бар, бұл аса даулы, себебі көптеген кәсіби велосипедшілердің тыйым салынған заттарды қолданады деп күдіктенеді. Бен Джонсон 1988 жылғы Жазғы Олимпиада ойындарында 100 метрлік жүгірістен кейін дисквалификацияланды, ал Хосе Кансеко және Кен Каминити сияқты бұрынғы кәсіби бейсболшылар зейнеткерлікке шыққаннан кейін стероидтер қолданғанын мойындады. 1994 жылы Тоня Хардингтің бұрынғы күйеуі Джефф Гиллули және оның күзетшісі Шон Экхардт Нэнси Керриганның аяғын сындыру үшін Шейн Стентті жалдады, осылайша оны сол жылғы жарыстардан шеттетуге және Хардингпен бәсекелесуіне кедергі келтіруге тырысты – қимыл-қозғалыс спортындағы алаяқтыққа байланысты танымал оқиға. Тыйым салынған ойыншы әрекетіне қатысты ең танымал оқиғалардың бірі 1986 жылғы Футбол әлем чемпионатының ширек финалында болды, онда Диего Марадона қолымен допты Англия қақпашысы Питер Шилтонның қақпасына соқты. Футбол ережелеріне сәйкес, қақпашыдан басқа кез келген адамның қолын немесе қолдарын пайдалануы заңсыз. Ойын жабдықтарының жай-күйін заңсыз өзгерту бейсбол және крикет сияқты шайқас спорт түрлерінде жиі кездеседі, олар жабдықтың жай-күйіне қатты тәуелді. Мысалы, бейсболда, шұңқыр немесе смайлик сияқты өзгертілген бейсболды пайдаланатын питчер немесе тығыздалған биді пайдаланатын соққышы осыған мысал болып табылады. Теннис пен гольф те жабдықтарды алдаудың нысанасы болып табылады, ойыншылар заңсыз жіптерді кернеудің ракеткаларын немесе заңсыз салмақтың, өлшемнің немесе жасалуының гольф ұрақтарын қолданды деп айыпталады. Жабдықты алдау, сондай-ақ, жабдықты қолдануға тыйым салынған жағдайларда сыртқы көмек құралдарын қолдану арқылы да болуы мүмкін, мысалы, американдық футболда, қабылдаушылардың қолдарына стиккамды жағу арқылы допты ұстау оңайлайды. Бұған мысал ретінде Hall of Famer Джерри Райс, ол өзінің мансабында "stickum" жүйелі түрде және заңсыз түрде қолданғанын мойындады, бұл оның рекордтарының адалдығына күмән тудырды. Спортшылар арасында алаяқтық кең таралған мәселе. Мысалы, кәсіби бодибилдингте қазірдің өзінде алаяқтыққа ұшырау соншалық, кәсіби жарыстарға алаяқтықсыз және тыйым салынған заттарды қолданбай қатысу мүмкін емес деп саналады; тыйым салынған заттарды қабылдаудан бас тартқан бодибилдерлер қазір табиғи бодибилдинг лигаларында бәсекелеседі. Алаяқтықты жаттықтырушыдан да көруге болады. Бұның ең көп таралған түрлерінің бірі – ойыншыларды тарту процесінде пара мен жеңілдіктерді пайдалану. Мұндай тәжірибелер барлық спорт түрлерінде кеңінен таралған және әсіресе колледж спортын тартуда айқын көрінеді. Жаттықтырушыдағы алаяқтықтың тағы бір түрі – құмар ойыншылармен және матчтарды реттеумен байланысты пайда табу. Невада университетінің ең танымал жаттықтырушысы, Лас-Вегас Runnin' Rebels баскетбол командасының жаттықтырушысы Джерри Тарканян, өзінің мансабында рекрутингтік алаяқтық пен құмар ойындар алаяқтығына айыпталды және NCAA-ның қатаң бақылауына алынды. Бұл тағы бір форма – команданың жаттықтырушысы немесе басқа менеджердің басқа командалардың стратегиясы мен тактикасы туралы мәлімет алу үшін корпоративтік тыңдау немесе тыйым салынған тыңдаудың басқа бір түрін жүзеге асыруы. 2007 жылғы Нью-Ингланд Патриоттарының видеожазу даулары бұған мысал болып табылады, онда Нью-Ингланд Патриоттары қарсы команданы рұқсат етілмеген жерден видеоға түсіргені анықталды, қорғаныс сигналдарын алуға тырысқан кезде. Питтсбург Стилерс командасы да сол кездегі заңға сәйкес, өнімділікті арттыратын дәрілерді қолданды. Алайда, 90-жылдардың соңында Денвер Бронкос лиганың жалақы шегін айналып өту және олардан басқалары мүмкін емес ойыншыларды алу және ұстау үшін, олардың артқа оралған атақтары кезінде алаяқтық жасағаны дәлелденді. Спорттың жүргізілу және процедуралық ережелерін айналып өту де алаяқтық болып саналады, бұл – келісімнің бір түрі. 2002 жылғы Қысқы Олимпиададағы мәнерлеу сырғанау жанжалында осыған ұқсас оқиға болды, онда ресейлік командаға канадтық командадан жоғары алтын медаль берілді, бұл дауыс алмасу келісімі болды деп күдіктелді; канадтық команданың күміс медальдары кейін екінші марапаттау салтанатында алтынға ауыстырылды, ал француз судьясы бұзушылық үшін дисквалификацияланды. Француз мәнерлеу сырғанау федерациясының басшысы кейіннен де дисквалификацияланды және екеуі де 2006 жылғы Олимпиада ойындарына қатысудан шеттетілді. Халықаралық мәнерлеу сырғанау одағы осы оқиғаның нәтижесінде төрелік жүйесін өзгертті. Алаяқтық күш жаттығуларында да қолданылады, салмақты оқшауланған немесе шаршаған бұлшық топтарынан басқа, жаңа бұлшық топтарына ауыстыру арқылы. Бұл алаяққа бастапқыда үлкен салмақты жылжытуға мүмкіндік береді (егер алаяқтық жаттығу жиынтығы бойына жалғасса) немесе бұлшық шаршағаннан кейін де жаттығуды жалғастыруға мүмкіндік береді (егер алаяқтық жиынтықтың ортасында басталатын болса). Күш жаттығулары спорт емес болғандықтан, алаяқтық ережелерге сәйкес салдарға әкелмейді, бірақ жарақатқа немесе жаттығу мақсаттарына жетуде сәтсіздікке әкелуі мүмкін. Себебі әр жаттығу белгілі бір бұлшық топтарын нығайтуға арналған және дұрыс техника қолданылмаса, салмақ нысаналанған топтан алынып тасталуы мүмкін.

Cheating in sports is the intentional breaking of rules in order to obtain an advantage over the other teams or players. Sports are governed by both customs and explicit rules regarding acts which are permitted and forbidden at the event and away from it. Forbidden acts frequently include performance enhancing drug taking (known as "doping"), using equipment that does not conform to the rules or altering the condition of equipment during play, and deliberate harassment or injury to competitors. High profile examples of alleged doping cheating include Lance Armstrong's use of steroids in professional road cyclingparticularly controversial as it is widely suspected that a high percentage of professional cyclists are using prohibited substancesBen Johnson's disqualification following the 100 metres final at the 1988 Summer Olympics, and admissions of steroid use by former professional baseball players after they have retired, such as José Canseco and Ken Caminiti. A famous sporting scandal involving cheating via harassment and injury occurred in 1994 in figure skating when Tonya Harding's ex husband, Jeff Gillooly, and her bodyguard Shawn Eckhardt, hired Shane Stant to break Nancy Kerrigan's leg to remove her from the year's competitions and prevent her from competing with Harding. One of the most famous instances of cheating involving a prohibited player action occurred during the 1986 FIFA World Cup quarter final, when Diego Maradona used his hand to punch the ball into the goal of England goalkeeper Peter Shilton. Using the hand or arm by anyone other than a goalkeeper is illegal according to the rules of association football. Illegally altering the condition of playing equipment is frequently seen in bat sports such as baseball and cricket, which are heavily dependent on equipment condition. For example, in baseball, a pitcher using a doctored baseball, such as a spitball or an emery ball, or a batter using a corked bat are some examples of this. Tennis and golf are also subject to equipment cheating, with players being accused of using rackets of illegal string tension, or golf clubs of illegal weight, size, or make. Equipment cheating can also occur via the use of external aids in situations where equipment is prohibitedsuch as in American football via the use of stickum on the hands of receivers, making the ball easier to catch. An example of this is Hall of Famer Jerry Rice, who admitted to regularly and illegally using "stickum" throughout his career, calling into question the integrity of his receiving records. Athletic cheating is a widespread problem. For example, in professional bodybuilding, cheating is now estimated to be so universal that it is now considered impossible to engage in professional competition without cheating and the use of supposedly banned substances; bodybuilders who refuse to take banned substances now compete in natural bodybuilding leagues. Cheating may also be seen in coaching. One of the most common forms of this is the use of bribery and kickbacks in the player recruitment process. Such practices are widespread all across athletics, and are particularly visible in college sports recruitment. Another common form of cheating in coaching is profiteering in association with gamblers and match fixing. The most famous coach of the University of Nevada, Las Vegas Runnin' Rebels basketball team, Jerry Tarkanian, was accused of both recruitment fraud and gambling fraud over the course of his career and was the subject of intense NCAA scrutiny. Another form of this involves a team coach or other manager undertaking corporate espionage or another form of prohibited spying in order to obtain details about other teams' strategies and tactics. The 2007 New England Patriots videotaping controversy is an example of this, in which the New England Patriots were found to have videotaped an opposing team from an unapproved location while trying to obtain defensive signals. As was the Pittsburgh Steelers use of, at the time legal, performance enhancers. However, there was cheating proven by the Denver Broncos during their back to back titles in the late 1990s to circumvent the league's salary cap and obtain and retain players that they would otherwise not have been able to. Circumvention of rules governing conduct and procedures of a sport can also be considered cheating. a form of collusion. An example of cheating via judging collusion occurred in the 2002 Winter Olympics figure skating scandal when the Russian team was awarded a gold medal over the Canadian team in an alleged vote swapping judging deal; the Canadian team's silver medals were eventually upgraded to gold at a second awards ceremony and the French judge was suspended for misconduct. The head of the French skating federation was later also suspended, and both were banned from the 2006 Olympic Games. The International Skating Union modified its judging system as a result of this case. Cheating is also used to refer to movements in strength training that transfer weight from an isolated or fatigued muscle group to a different or fresh muscle group. This allows the cheater to move an initial greater weight (if the cheating continues through an entire training set) or to continue exercising past the point of muscular exhaustion (if the cheating begins part way through the set). As strength training is not a sport, cheating has no rule based consequences, but can result in injury or a failure to meet training goals. This is because each exercise is designed to target specific muscle groups and if the proper form is not used the weight can be transferred away from the targeted group.

Бейне ойындар

Видеоойындарда алдау құпия кіру кодтары түрінде болуы мүмкін (мысалы, Konami коды), ойыншыға бонус беретін, онлайн көп ойыншы ойындарында және жеке ойын режимінде ойыншыларға әділетсіз артықшылықтар ұсынатын хакерлік әрекеттер мен қателерді пайдалану, немесе онлайн ойындарда ойыншылар арасындағы әділетсіз келісім (мысалы, ойыншы матчты бақылайды, "соғыс тұманы" сияқты шектеулерді жояды және қарсыластардың орналасқан жерін ойын серіктестеріне хабарлайды). Алдауға қатысты көзқарастар әртүрлі. Жеке ойын режиміндегі қателерді пайдалану, ойыншының жетістіктері бәсекеге қабілетті емес болса, ойынның мазмұнын зерттеудің бір түрі ретінде қарастырылады және қиындық деңгейі жоғары жеке ойындарда жиі кездеседі. Дегенмен, көп ойыншы ойындары режиміндегі алдау әдепсіз саналады және әділ ойыншылар мен әзірлеушілер тарапынан қатты айыпталады. Алдау кездейсоқ ойыншыларға ойындарды тездетілген қарқынмен аяқтауға мүмкіндік береді, бұл кейбір көрнекті немесе жеке ойындарда пайдалы болуы мүмкін, оларды аяқтауға көп уақыт кетеді, мысалы, Рольдік ойын (RPG) жанрында. Бұл асығыс артықшылық ретінде қарастырылса да, ешкімге зиян келтірмейді, бірақ MMORPG сияқты көп ойыншы ойындарында алдаудың салдары ауыррақ болады, ойынның тәуекел/сыйақы қисығын бұзады және әділ ойыншылардың онлайн матчтарды және/немесе кейіпкерлерді дамытуды жоғалтуына себеп болады. Мұндай ойындарда алдау көбінесе тыйым салынған, бірақ көбінесе кең таралған. Көптеген жағдайларда ойыннан тыс көздерден заттарды немесе валютаны сатып алу да алдау деп саналады. Көптеген ойындардың қызмет көрсету шарттары мұндай әрекеттерді тікелей тыйымдайды. Қазіргі заманғы бизнес модельдері, ойын қызметтерін, заттарды және артықшылықтарды нақты ақшамен алмастыру арқылы қолдайтын және оларға қолдау көрсететін салаларда консенсус аз. Тек ақша төлейтін клиенттерге артықшылықтар беретін ойындар "жеңу үшін төлеу" деп сынға ұшырауы мүмкін, кейде бұл жүйемен заңдастырылған "алдау" түрі ретінде қарастырылады, ал нақты ақшамен сатып алуды тек косметикалық өзгерістермен шектейтін ойындар әдетте әділ деп танылады. Видео ойындарда алдаудың тағы бір түрі - ойыншының бағдарламалаушылар көздемеген ойын объектілерімен өзара әрекеттесуі, бұл объектінің мақсатты функциясын немесе сыйақы жүйесін бұзуы. Бұл қарсыластармен кездесу, мақсаттарды орындау, заттарды пайдалану немесе бағдарламалық қате бар кез келген басқа ойын объектісін қамтуы мүмкін. Жиі кездесетін мысал - қарсыластың жол табу қатесін пайдалану; егер ойыншы қарсыласты белгілі бір жерде "қатып" қалуға мәжбүр ете алса, онда ол қарсыласты қашықтықтан қауіпсіз өлтіре алады, тіпті одан да күшті болса да, және ойыншының осы деңгейдегі прогресінен гөрі үлкен сыйақы ала алады. Тағы бір мысал ерте бірінші тұлғадан ату ойындарында кең таралған, ол қаруды қайта жүктеу уақытын өткіріп, қаруды қайта жүктемей, жылдам алмастыру арқылы тиімді дереу қайта жүктеуге әкелді. Бұл сондай-ақ қалыпты файлдарды ауыстыратын өзгертілген ойын файлдары арқылы немесе нысаналарды жақсы көру үшін бейне графикасын өзгерту арқылы жүзеге асырылуы мүмкін, мысалы, фонмен араласуға арналған қара түсті қарсыластың түсін жарқын түспен алмастыру. Жалпы айтқанда, мұның шынымен де алдау емес деп күмәндануға болады, өйткені мұндай қателердің болуы бағдарламалаушылардың кінәсі. Алайда, техникалық тұрғыдан алғанда, спорттағыдай, ойыншы ойынды ресми бекітілген тәсілмен ойнамай, жазбаша емес ережелерді бұзса, ол алдау болып саналады. Кейбір жағдайларда бұл мінез-құлық ойынның қызмет көрсету шарттарымен тікелей тыйым салынған.

In video games, cheating can take the form of secret access codes in single player games (such as the Konami code) which unlock a bonus for the player when entered, hacks and exploits which give players an unfair advantage in online multiplayer games and single player modes, or unfair collusion between players in online games (such as a player who spectates a match, removing limitations such as "fog of war", and reports on enemy positions to game partners). Attitudes towards cheating vary. Using exploits in single player modes is usually considered to be simply another form of exploring the game's content unless the player's accomplishments are to be submitted competitively, and is common in single player games with a high difficulty level; however, cheating in multiplayer modes is considered immoral and harshly condemned by fair players and developers alike. Cheating allows casual players to complete games at much accelerated speed, which can be helpful in some cinematic or single player games, which can take a subjectively long time to finish, as is typical of the Role Playing Game (RPG) genre. While this may be seen as a hasty advantage causing no damage to anyone, in a multi player game such as MMORPGs the repercussions of cheating are much more damaging, breaking the risk/reward curve of the game and causing fair players to lose online matches and/or character development. Cheating in those types of games is generally prohibitedthough often widespread anyway. In many circles, the purchasing of items or currency from sources outside the game is also considered to be cheating. The Terms of Service from many games where this is possible directly prohibits this activity. One area where there is little consensus involves modern free to play business models which support and are supported by the exchange of real world money for in game services, items, and advantages. Games that grant excessive advantages only available to paying customers may be criticized as being 'Pay to win'sometimes considered a form of "cheating" that is actually legitimatized by the systemwhilst games that limit real money purchases to cosmetic changes are generally accepted as fair. Another form of video game cheating is when a player does things to interact with game objects that are unforeseen by the programmers and break the intended function or reward system of the object. This can involve the way enemies are encountered, objectives met, items used, or any other game object that contains a software bug. One common example is the exploitation of errors in an enemy's pathfinding; if a player can cause an enemy to become "stuck" in a given terrain feature, that player can then usually kill the enemy from a distance without risk, even if much stronger, and achieve greater rewards than the player is intended to be able to at that level of progression. Another example was common in early first person shooter games and involved skipping a weapon's reload timer by quickly switching weapons back and forth without actually reloading the weapons, resulting in what was effectively instant reloading. It also can be accomplished through means of altered game files substituted for the normal files, or image graphics changed to permit greater visibility of the targets, etc. for example, replacing the colors on a dark colored enemy intended to blend in with the background with a bright color permitting instant visibility and targeting. Generally speaking, there is often some concern that this is not truly cheating, as it is the fault of the programmers that such an exploit exists in the first place. However, technically, as with live sports, it is cheating if the player is not playing the game in a formally approved manner, breaking unwritten rules. In some cases, this behavior is directly prohibited by the Terms of Service of the game.

Құмар ойындар

Жарысқа ақша салу, алдауға деген ынтаны тікелей қатысушы бәсекелестерден асырады. Спорт және ойындардағыдай, құмар ойындарындағы алаяқтық көбінесе ережелерді немесе заңдарды тікелей бұзумен, ставка тігілген оқиғаны дұрыс емес көрсетумен немесе нәтижеге тікелей әсер етумен байланысты. Боксшының жеңіліске ұшырауы, казиноның жасырын түрде салмақталған ойыншықтармен ойнауы, бұрмаланған рулетка немесе ойын автоматтары, немесе қатар карталардың дұрыс емес реттелгені алаяқтық деп есептеледі, себебі бұл ойын нәтижелерінің ықтималдығын, ставка жасаушының күтіміне сай емес деңгейде өзгертеді. Дегенмен, букмекердің жылқыға жағымды сипаттама беруі, оған арзан бағамен ставка жасауға ынталандыруы, алдау емес, сату тактикасы ретінде қарастырылуы мүмкін, өйткені ставка жасаушылар өздері ақпарат жинап, күдікпен қарау арқылы бұған қарсы тұра алады. Жылқыға допинг беру – ставка тігілген оқиғаның құралдарына тікелей араласу арқылы жасалған алаяқтықтың айқын мысалы. Бірақ, кез келген араласу алаяқтық болып табылмайды; ставка тігілген жылқының денсаулығы мен жай-күйін жақсарту үшін ақша жұмсау, немесе қолдаған спортшының рухын көтеріп, оны жақтау алаяқтық емес. Әдетте, араласу спорттық жарыстың деңгейін төмендетсе, қатысушыға зиян келтірсе немесе оқиғаның немесе ойынның құралдарын өзгертетін болса, алаяқтық деп есептеледі. Құмар ойындары әлемінде, бағаға енбеген құпияны білу айтарлықтай артықшылық береді, бұл алаяқтыққа ұқсас сезім тудыруы мүмкін. Алайда, заң жүйесі мұндай білімді жасырын түрде пайдалануды қылмыстық алаяқтық деп қарастырмайды. Бұл қаржы әлемінен өзгеше, онда компаниямен белгілі бір қарым-қатынастағы адамдарға транзакция жасауға шектеулер қойылады, бұл ішкі сауда қылмысы болып табылады. Мұның себебі инвесторлар арасындағы теңдікке деген күшті сенім болуы мүмкін, немесе компания қызметкері, сонымен қатар компания акцияларын саудаласа, мүдделер қақтығысына түсіп, компанияны дұрыс емес көрсетуі мүмкін. Артықшылық іздеуші әдетте ойын құралдарына араласпай және оның ережелерін бұзбай, қашан және қанша ставка жасау керектігін анықтау үшін ақыл-ой, байқау немесе техникалық дағдыларын пайдаланады. Казино индустриясының өкілдері барлық артықшылық іздеу алаяқтық деп мәлімдеседі, бірақ бұл көзқарас жалпы қоғамда да, заңнамада да қолдау таппаған. 2010 жылға дейін артықшылық іздеудің заңсыз түрінің жалғыз мысалы – артықшылық іздеушінің АҚШ штаты Невадада қосымша құрылғыны пайдалануы, ондағы заңнама ірі казино корпорацияларының ықпалында қалады. Дегенмен, заң ойыншының ойын немесе ставка туралы шешімге заңды түрде иелік еткен және ойын ережелері бойынша оған тыйым салынбаған ақпарат негізінде келген әдістеуіне ешқандай шектеу қоймауы керек деген қағида кеңінен қабылданған. "Жасырын картаны көру" әдісінде казино ойыншысы ережелерге сәйкес бетімен төмен қаратылып берілген карталардың алдыңғы жағын көруге тырысады. Алдаудың және құмар ойындары арқылы пайда табудың бір жолы – өзіне қарсы ставка жасап, содан кейін әдейі жеңіліске ұшырау. Бұл ойынды тастау немесе жеңіліске ұшырау деп аталады. Заңсыз құмар ойындар ойнағандар кейде спортшыларға жеңіліске ұшырау үшін ақша төлейді, осылайша күтпеген жеңілістен пайда көреді. Әсіресе, 1919 жылғы "Шикаго Ақ сокс" командасының даулы болған оқиғасы, онда сегіз ойыншы құмар ойыншылардан ақша алып, қасақана нашар ойнады. Тағы бір оқиға бокс саласында болды, Джейк ЛаМотта Билли Фоксқа қарсы жеңіліске ұшырады, Марсель Серданға қарсы чемпионат жекпе-жегіне қатысу мүмкіндігін алу үшін, кәсіби боксты басқаратын мафия ұсынған келісім бойынша.

The wagering of money on an event extends the motivation for cheating beyond directly participating competitors. As in sport and games, cheating in gambling is generally related to directly breaking rules or laws, or misrepresenting the event being wagered on, or interfering in the outcome. A boxer who takes a dive, a casino which plays with secretly loaded dice, a rigged roulette wheel or slot machine, or a doctored deck of cards, are generally regarded as cheating, because it has misrepresented the likelihood of the game's outcomes beyond what is reasonable to expect a bettor to protect himself against. However, for a bookmaker to flatter a horse in order to sell bets on it at shorter odds may be regarded as salesmanship rather than cheating, since bettors can counter this by informing themselves and by exercising skepticism. Doping a horse is a clear example of cheating by interfering with the instruments of the event under wager. Again, not all interference is cheating; spending money to support the health and well being of a horse one has wagered on is not in itself generally regarded as cheating, nor is improving the morale of a sportsman one has backed by cheering for them. Generally, interference is more likely to be regarded as cheating if it diminishes the standard of a sporting competition, damages a participant, or modifies the apparatus of the event or game. In the world of gambling, knowing a secret which is not priced into the odds gives a significant advantage, which may give rise to a perception of cheating. However, legal systems do not regard secretly making use of knowledge in this way as criminal deception in itself. This is in contrast to the financial world, where people with certain categories of relationship to a company are restricted from transacting, which would constitute the crime of insider trading. This may be because of a stronger presumption of equality between investors, or it may be because a company employee who also trades in the company's stock has a conflict of interest, and has thus misrepresented himself the company. An advantage player typically uses mental, observational or technical skills to choose when and how much to bet, and neither interferes with the instruments of the game nor breaks any of its rules. Representatives of the casino industry have claimed that all advantage play is cheating, but this point of view is reflected neither among societies in general nor in legislation. as of 2010, the only example anywhere of a type of advantage play being unlawful is for an advantage player to use an auxiliary device in the U. S. State of Nevada, whose legislation is uniquely influenced by large casino corporations. Nonetheless it remains a widely held principle that the law should not impose any restraint over the method by which a player arrives at a playing or betting decision from information held by him lawfully and which he is not debarred from under the rules of the game. In "hole carding", a casino player tries to catch sight of the front of cards which are dealt face down according to the rules. One way of cheating and profiting through gambling is to bet against oneself and then intentionally lose. This is known as throwing a game or taking a dive. Illegal gamblers will at times pay sports players to lose so that they may profit from the otherwise unexpected loss. An especially notorious case is the Black Sox Scandal, when eight players of the 1919 Chicago White Sox took payment from gamblers and intentionally played poorly. Another happened in boxing when Jake LaMotta famously took a dive against Billy Fox in order to obtain his entry to a championship match against Marcel Cerdan, a deal offered by the mobsters who controlled professional boxing.

Бизнес

Кәсіпкерлік және қаржы саласындағы теңсіз бәсекелестік артықшылықтарын болдырмау үшін түрлі регламенттер бар, мысалы, бәсекелестік заңнамасы немесе ішкі сауданың қорғалуы. Алдаудың ең ауыр түрлері (мысалы, қызмет көрсетудің орнына тікелей алдау арқылы табыс табуға талпыну) алаяқтық деп аталады.