Мысық лейкемия вирусы: түрлері, белгілері және диагностикасы

Кіріспе

Вирустың түрі

Мысық лейкемиясы вирусы (FeLV) – мысықтарды жұқтыратын ретровирус. FeLV жұқтырған мысықтардан сілекей немесе мұрын шырышы арқылы таралуы мүмкін. Егер жануардың иммундық жүйесі вирусты жеңе алмаса, ол мысықтың иммунитетін әлсіретеді, бұл өлімге алып келетін ауруларға себеп болуы мүмкін. FeLV мысықтан мысыққа жұғатындықтан, FeLV-оң мысықтар тек басқа FeLV-оң мысықтармен ғана бірге тұруы керек. FeLV төрт топқа бөлінеді: A, B, C және T. Жұқтырған мысықта FeLV A және басқа топтардың бірі немесе бірнешесі кездеседі. Симптомдар, емделу барысы және емдеу топқа байланысты өзгереді.

Белгілері мен симптомдары

Мысық лейкемия вирусымен жұғудың белгілері мен симптомдары өте әртүрлі және оларға: тәбеттің жоғалуы, жүнінің нашарлауы, анизокория (көздің қарама-қарсы оқушылары), тері, несеп қуығы және тыныс жолдарының инфекциялары, ауыз қуысының аурулары, құрысулар, лимфа аденопатиясы (ісінген лимфа түйіндері), тері зақымдары, шаршаңқылық, қызба, салмақ жоғалту, стоматит, гингивит, лотоктан қашу, панцитопения, қайталама бактериялық және вирустық аурулар, анемия, диарея және сарқырама жатады. Белгісіз жұққандардың (асимптоматикалық тасымалдаушылар) көп жылдар бойы ешқандай ауру белгісін көрсетпеуі мүмкін.

Беріліс

FeLV жұқтырған мысықтар FeLV A инфекциясының көзі болуы мүмкін. Мысық FeLV A-мен жұқтырғаннан кейін, бастапқы FeLV A вирусының қосымша мутацияланған түрлері, сондай-ақ FeLV B, C және T кіші топтары пайда болуы мүмкін. Үй мысықтарынан басқа, Felidae тұқымдасының басқа да кейбір өкілдеріне FeLV қауіп төндіреді (мысалы, сүлгі және Флорида пантерасы). Әйелдік және еркек үй мысықтарының шамамен 0,5% FeLV инфекциясымен тұрақты жұқтырылған, бірақ одан да көп үй мысықтарының (>35%) IgG антиденелері бар, бұл бұрынғы жұғуды және содан кейін иммунитет дамуын көрсетеді, инфекция емес. FeLV өте жұқпалы. Көтерек мысықтар анасынан жатырда жұқтырып, соның салдарынан тууы мүмкін.

Диагностика және болжау

FeLV-ні анықтау үшін ELISA тестілері арқылы вирустық антигендерді, яғни қан ағынында кездесетін еркін бөлшектерді іздеуге болады. Бұл ELISA сынақтарында көбінесе қан үлгілері қолданылады, бірақ сілекей немесе көз сұйықтығы да қолданылуы мүмкін. Үлгі вирустық антигендерге қарсы денелерді қамтитын ыдысқа немесе табақшаға қосылады. Егер антигендер үлгіде болса, антиденелер оларға байланысады және сынақтағы индикатор түсін өзгертеді. Бұл нақты диагноз қоюға мүмкіндік береді, бірақ жедел немесе тұрақты инфекцияны ажырата алмайды. Сондықтан, вирустың организмнен жойылған-жойылмағанын анықтау үшін, мысықты оң нәтижеден кейін үш-төрт айдан кейін қайтадан тексеру ұсынылады. Диагнозды референттік зертханалық тестілеу арқылы, иммунофлюоресценция (IFA) сынағын қолдана отырып да қоюға болады. IFA тесті қан үлгісін пайдаланады және вирустың ақ қан клеткаларында болуын анықтау арқылы сүйек кемігінде пайда болғаннан кейін анықтайды. IFA тестілеуі уақытша, бастапқы инфекция үшін оң нәтиже бермейді – инфекция тұрақты болуы керек, бұл сынақта оң нәтиже алу үшін. ELISA және IFA тестілеуінен басқа, зертханалық қан тестілеуі инфекцияны көрсететін өзгерістерді көрсетуі мүмкін, бірақ нақты диагноз ретінде қолданылмайды. Лейкопения сияқты қан клеткаларының санындағы өзгерістер, анемияға байланысты гемоконцентрация және гипогликемия, құсу мен диареяға байланысты электролиттердің тепе-теңдігінің бұзылуы, қайталанатын несеп жолдарының инфекциясы болуы мүмкін. ELISA тестілеуі бойынша тұрақты инфекция диагнозы қойылған мысықтар бірнеше ай ішінде өлуі мүмкін немесе ұзақ уақыт бойы симптомсыз қалуы мүмкін; диагноз қойылғаннан кейін өмір сүрудің орташа мерзімі 2,5 жылды құрайды. FeLV A аурудың иммунодепрессиялық сипатына жауап береді. FeLV жұқтырған мысықтардың басым көпшілігі FeLV A-ға ие. 2013 жылы бір ерекше жағдай тіркелді. FeLV B ісіктердің және басқа да қалыпсыз тіндердің өсуін күшейтеді. FeLV жұқтырған мысықтардың шамамен жартысында FeLV B анықталады. Ол FeLV A және мысықтың эндогендік FeLV (enFeLV) рекомбинациясы арқылы пайда болады. Жоғары тәуекел тобына жататын мысықтарға вакцинация ұсынылады: сыртқа шығатын, жабайы мысықтарға, вирусы жоқ, бірақ жұқтырған мысықпен бірге тұратын мысықтарға, көп мысық отбасыларына және мысықханалар мен баспаналардағы мысықтар сияқты күйі белгісіз мысықтарға. Ескі FeLV және басқа вакциналарды қолданған кезде саркомалардың пайда болуы вакциналардағы алюминий адъюванттарынан туындаған қабынуға байланысты болуы мүмкін. Merial компаниясы FeLV gag және env гендерін тасымалдайтын канар құсының вирусынан тұратын рекомбинантты вакцинаны шығарады (АҚШ-та PUREVAX FeLV және Еуропада Eurifel FeLV ретінде сатылады). Бұл ескі вакцинаға қарағанда қауіпсіз деп есептеледі, өйткені тиімді болу үшін адъювантты қажет етпейді. Бұл тірі вирус болғанымен, ол құстардан шыққандықтан сүтқоректілерде көбеймейді.

Testing for FeLV is possible with ELISA tests that look for viral antigens, free particles found in the bloodstream. These ELISA tests use blood samples most often, but can also use saliva or eye secretions. The sample is added to a container or dish that contains the antibodies to the viral antigens. If the antigens are present in the sample, the antibodies will bind to them and an indicator on the test will change color. These give a definitive diagnosis, but it cannot differentiate between acute or persistent infections. Therefore, it is recommended that the cat be retested in three to four months after the positive result to determine if the virus has been cleared from the body. Diagnosis can also be made by reference lab testing, using an immunofluorescence (IFA) test. The IFA test uses a blood sample and will detect the virus once it is in the bone marrow by detecting the virus's presence in white blood cells. IFA testing will not give positive results for transient, primary infections the infection must be persistent to get a positive result on this test. Other than ELISA and IFA testing, routine laboratory blood work may show changes that indicate infection but cannot be used as a definitive diagnosis. There may be blood cell count changes like leukopenia, decreased Packed Cell Volume (PCV) and Total Protein (TP) levels due to anemia, hemoconcentration and hypoglycemia due to vomiting and diarrhea, electrolyte imbalance caused by dehydration and anorexia, and recurrent urinary tract infections. Cats diagnosed as persistently infected by ELISA testing may die within a few months or may remain asymptomatic for longer; median survival time after diagnosis is 2.5 years. FeLV A is responsible for the immunosuppression characteristic of the disease. The vast majority of cats with FeLV has FeLV A. An exception was reported in 2013. FeLV B causes an additional increase in the incidence of tumors and other abnormal tissue growths. About half of FeLV infected cats have FeLV B. It forms by recombination of FeLV A and cat endogenous FeLV (enFeLV). Vaccination is recommended for high risk cats: those that have access to the outdoors, feral cats, cats that do not have the virus but live with an infected cat, multicat households, and cats with an unknown status, such as cats in catteries and shelters. The development of sarcomas with the use of the old FeLV and other vaccines may be due to the inflammation caused by aluminium adjuvants in the vaccines. Merial produces a recombinant vaccine consisting of canarypox virus carrying FeLV gag and env genes (sold as PUREVAX FeLV in the US and Eurifel FeLV in Europe). This is thought to be safer than the old vaccine as it does not require an adjuvant to be effective. Although this is a live virus, it originates from a bird host and so does not replicate in mammals.

Вирустың құрылымы

Мысық лейкемия вирусы (FeLV) – ретровирустар тұқымдасына жататын Oncovirinae подтұқымдасына жататын РНК вирусы. Вирус 5' және 3' LTR-лерден және үш геннен тұрады: Gag (құрылымдық), Pol (ферменттер) және Env (қабықша және трансмембраналық); геномның жалпы ұзындығы шамамен 9600 негіз жұбын құрайды. FeLV-тің өмірлік циклы туралы толық ақпаратты ретровирустар жазбасынан қараңыз.

АҚШ-та бекітілген ем

2006 жылы АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігі лимфоциттік Т-клеткалық иммуномодулятор (LTCI) деп аталатын жаңа емдеуге көмектесетін құралға шартты лицензия берді. Лимфоциттік Т-клеткалық иммуномодуляторды тек T Cyte Therapeutics, Inc. компаниясы ғана өндіреді және таратады.

Лимфоциттік Т-клеткалық иммуномодулятор мысық лейкемия вирусы (FeLV) және/немесе мысық иммуножеткіліксіздік вирусы (FIV) жұқтырған мысықтарды, сондай-ақ лимфоцитопения, мүмкіндік инфекциясы, анемия, гранулоцитопения немесе тромбоцитопения сияқты осыған байланысты симптомдарды емдеуге көмектеседі. Әртүрлі жануар түрлерінде жағымсыз әсерлердің байқалмауы препараттың өте төмен токсикалық деңгейге ие екенін көрсетеді. Лимфоциттік Т-клеткалық иммуномодулятор CD4 лимфоциттерінің өндірісі мен жұмысын күшті реттейді. Ол жануарларда лимфоциттер саны мен интерлейкин-2 өндірісін арттырады. Лимфоциттік Т-клеткалық иммуномодулятор – бір тізбекті полипептид. Бұл күшті катиондық гликопротеин, ол катион алмасу шайырларымен тазартылады. Ірі қара малдан алынған стромальды жасушалардың сұйықтығынан белокты тазарту нәтижесінде шеткі заттардан таза, біртекті фактор алынады. Ірі қара малдың ақуызы басқа сүтқоректілерге гомологты және изоэлектрлік нүктесі 6,5 болатын 50 кДа гомогенді гликопротеин болып табылады. Ақуыз 1 микрограммдық лиофильденген дозада дайындалады. Стерильді еріткіште еріткенде тері астына инъекциялауға арналған ерітінді пайда болады.

Тарих

FeLV алғаш рет 1964 жылы мысықтарда сипатталған. Бұл ауру бастапқыда лейкемиямен байланысты болған, бірақ кейіннен бастапқы белгілері көбінесе анемия және иммундық жүйе әлсіреуі екені анықталды. Алғашқы вакцина 1986 жылы қолжетімді болды.

Мысық иммунодефициті вирусымен салыстыру

Кейде FeLV және мысық иммунодефициті вирусы (FIV) бір-бірімен шатасады, бірақ вирустар көптеген жағынан ерекшеленеді. Олардың екеуі де бір ретровирустық суботұрыпқа (Orthoretrovirinae) жатса да, олар әртүрлі туыстарға жатады (FeLV - гамма ретровирусы, ал FIV - HIV 1 сияқты лентивирусы). Олардың пішіндері де әртүрлі: FeLV көбінесе дөңгелек, ал FIV сопақ келген. Екі вирустың генетикалық құрамы да мүлдем басқа, сондай-ақ олардың ақуыздық қабықтарының мөлшері мен құрамы да әртүрлі. FeLV және FIV қоздыратын көптеген аурулар ұқсас болғанымен, олардың пайда болу механизмі де ерекшеленеді. Сонымен қатар, мысық лейкемиясы вирусы жұқтырған мысықта белгілі бір симптомдар пайда болуы мүмкін, ал FIV жұқтырған мысық өмірі бойы ешқандай белгі бермей қалуы мүмкін.