Кіріспе
Қытай музыкалық аспапы
The zheng or guzheng , is a Chinese plucked zither. The modern guzheng commonly has 21, 25, or 26 strings, is long, and is tuned in a major pentatonic scale. It has a large, resonant soundboard made from Paulownia wood. Other components are often made from other woods for structural or decorative reasons. Guzheng players often wear a fingerpick made from materials such as plastic, resin, tortoiseshell, or ivory on one or both hands. It can have nylon steel strings, steel strings, silk strings, etc., depending on the genre. The most common guzheng has 21 strings. The high pitched strings of the guzheng are close to the player, and the low pitched strings are on the opposite side. The strings' order from the inside to the outside is 1 to 21. The guzheng is ancestral to several other Asian zithers such as the Japanese koto, Mongolian yatga,
The guzheng has undergone many changes during its long history. The oldest specimen yet discovered held 13 strings and was dated to possibly the Warring States period (475–221 BCE). The guzheng became prominent during the Qin dynasty (221–206 BCE). By the Tang Dynasty (618–907 CE), the guzheng was perhaps the most commonly played instrument in China.
Жен немесе Гучжэн – қытайлық тартылатын цитра. Қазіргі Гучжэннің көбінесе 21, 25 немесе 26 ішегі болады, ол ұзын және мажорлық пентатоникалық ладқа дейін күйлендіріледі. Оның үлкен, резонансты дыбыс тақтасы Паулония ағашынан жасалған. Басқа компоненттері құрылымдық немесе сәндік мақсаттармен басқа ағаштардан жасалуы мүмкін. Гучжэн ойнаушылары бір немесе екі қолына пластик, шайыр, тасбақа панцирі немесе піл сүйегінен жасалған тырнақша тағады. Ол жанрға қарай нейлонды болат, болат, жібек ішектермен және т.б. болуы мүмкін. Ең көп таралған Гучжэннің 21 ішегі бар. Гучжэннің жоғары дыбысты ішектері ойнаушыға жақын, ал төмен дыбысты ішектері қарсы жағында орналасқан. Ішектердің реті ішкі жағынан сыртқы жағына қарай 1-ден 21-ге дейін саналады. Гучжэн – жапондық кото, моңғолдық ятқа сияқты бірнеше азиялық цитралардың арғы тегі. Гучжэн ұзақ тарихында көптеген өзгерістерге ұшырады. Қазірге дейін табылған ең көне нұсқасында 13 ішек болған және ол, мүмкін, Соғысқан мемлекеттер кезеңіне (б.з.д. 475–221) жатады. Гучжэн Цинь әулеті кезінде кеңінен танымал болды (б.з.д. 221–206). Тан әулеті (618–907 жж.) кезінде Гучжэн Қытайда ең көп ойналатын аспаптардың бірі болды.
The zheng or guzheng , is a Chinese plucked zither. The modern guzheng commonly has 21, 25, or 26 strings, is long, and is tuned in a major pentatonic scale. It has a large, resonant soundboard made from Paulownia wood. Other components are often made from other woods for structural or decorative reasons. Guzheng players often wear a fingerpick made from materials such as plastic, resin, tortoiseshell, or ivory on one or both hands. It can have nylon steel strings, steel strings, silk strings, etc., depending on the genre. The most common guzheng has 21 strings. The high pitched strings of the guzheng are close to the player, and the low pitched strings are on the opposite side. The strings' order from the inside to the outside is 1 to 21. The guzheng is ancestral to several other Asian zithers such as the Japanese koto, Mongolian yatga,
The guzheng has undergone many changes during its long history. The oldest specimen yet discovered held 13 strings and was dated to possibly the Warring States period (475–221 BCE). The guzheng became prominent during the Qin dynasty (221–206 BCE). By the Tang Dynasty (618–907 CE), the guzheng was perhaps the most commonly played instrument in China.
Шығу тегі
Гучжэннің пайда болуына қатысты әртүрлі әңгімелер бар. Гучжэнге ұқсас ертедегі аспапты Цинь әулетінің (б.з.д. 221–206 ж.) генералы Мэн Тянь ойлап тапқан делінеді, ол се аспабының ықпалында болған. Кейбір деректер гучжэн бастапқыда Шуовэнь Цзецзыде жазылған бамбук түтікті цитра ретінде жасалғанын, кейіннен се аспабына ұқсатып қайта жасалғанын және үлкен қисайған ағаш тақталармен және жылжымалы тіреулермен құрылғанын көрсетеді. Тағы бір аңыз бойынша, гучжэн екі адам 25 ішекті се үшін таласқанда пайда болған. Олар оны екіге бөлген, бірі 12 ішекті, ал екіншісі 13 ішекті бөлігін алған. Бұрын ішектер жібектен жасалған. Цин әулеті (1644–1912 жж.) кезеңінде ішектер тек мыс сияқты металл сымдарға ауыстырылған.
Стильдер мен әдістер
Гучжэнді саусақтармен, тілшелермен немесе тілшелерсіз тартып ойнайды. Дәстүрлі ойнау стилінде оң қол ноталарды тартып ойнаса, сол қол жылжымалы тіреуіштердің сол жағындағы ішектерді басып, биіктік өзгертулер мен тремоло сияқты әшекейлеулер қосады. Қазіргі заманғы стильдерде екі қол да ішектердің оң жағында ойнау үшін қолданылады. Ноталарды ойнаудың көптеген әдістері бар. Ең танымал дыбыстардың бірі – оң қолдың басымен бір нотаның үстінде жылдам айналу арқылы туындайтын тремоло. Басқа гучжэн техникаларының ішінде гармоника (Фаньин) бар, онда ішекті тартып, бірден соғып, осылай жоғары октавадағы дыбыс шығарылады. Солтүстік және Оңтүстік Қытайда техникалар әртүрлі болуы мүмкін, нәтижесінде әртүрлі дыбыстар мен стильдер пайда болады.
Солтүстік Қытай
Солтүстік стильдерге Шаньдун және Хэнань аймақтық мектептерінен шыққан әндер кіреді. Шаньдуннан шыққан әндердің ішінде "Жоғары тау мен ағып жатқан су [Шаньдун нұсқасы]" (Гао Шан Лю Шуй) және "Хан сарайының үстіндегі күзгі ай" (Хан Гонг Цю Юэ) бар. Хэнаньдан шыққан әндерге "Жоғары тау мен ағып жатқан су [Хэнань нұсқасы]" және "Жоғары қабатқа көтерілу" (Шан Лу) жатады. Шаньдун әндерінің мелодиясы әдетте жарқын, көтеріліп-түсіп, жеңіл және жаңарып тұрады.
Гүженг пентатоникалық гаммада ойналады, "фа" және "ти" ноталары ішектерді бүгіп шығарылады. Гамма "бейім", "табиғи" және "күрдес" ноталарын қолдану арқылы өзгеруі мүмкін. Чаочжоу әндері бірнеше гаммаларды қолданады, соның ішінде екі "бейім" немесе екі "табиғи" ноталар қолданылады. Әннің мәңізі гаммаға байланысты өзгеруі мүмкін. Ол бұрын британдық Gorillaz және австралиялық Regurgitator тобымен ынтымақтастық еткен, және Австралияда қалып, заманауи музыканы жасауды жалғастыруды жоспарлап отыр.
Танымал мәдениетте
"Менің әдемі ханшайым" телесериалында актриса Руби Линнің кейіпкері Ся Цзивэй гучжэньде ойнайды (бірақ ол музыкаға сәйкес қимыл-қозғалыс жасайды). Ол 1980 жылғы "Everybody's Got to Learn Sometime" поп-хитінде естіледі. "Кунг-фу" фильмінде "Арфашылар" деп аталатын қаскөйлер ұзын цитраны пайдаланып, кескіш және соққылы шабуылдар жасайды. Аспаптың тіректері гучжэнге ұқсас, бірақ корпусы гуциньге ұқсайды. Дыбысы гучжэнге тән. Гучжэньді рок музыкасында қытай орындаушысы Ван Юн, Куй Цзяньмен бірге, ағылшын музыканты Джакко Джаксзик (2011 жылғы Jakszyk, Fripp & Collins альбомындағы "A Scarcity of Miracles" шығармасында), August Burns Red тобының J. B. Brubaker 2013 жылғы "Rescue & Restore" альбомынан "Creative Captivity" әнінде, сондай-ақ Gorillaz виртуалды тобы "Hong Kong" әнінде (2005 жылғы "Help! A Day in the Life" жинағында) қолданған. Иерусалимдегі көп аспапты орындайтын Брэдли Фиш 1996 жылы "The Aquarium Conspiracy" атты бірлескен жобасында (Sugarcubes/Бьорк тобының барабаншысы Сигтриггур Бальдурссонмен бірге) рокқа ұқсас стильде және электрондық эффекттермен гучжэньді пайдаланды, сонымен қатар ол осы аспап үшін жазылған циклдердің ең көп таралған авторы болып табылады. Мандопоп әншісі, ән жазушы және музыка продюсері Лэй Чжан гучжэн сияқты дәстүрлі қытай аспаптарын қолдануымен белгілі. Лю Цзиньнің "Өткеннің естеліктері" трилогиясының бірінші кітабында, Панама каналы арқылы өтетін "Соңғы сот күні" кемесін тілімдерге бөлу үшін Панама каналы арқылы наноматериалдың жіңішке жіптерін орнатуға бағытталған әскери операция "Гучжэн" деп аталады, бұл канал арқылы созылған наноматериал жіптерінің аспаптың ішектеріне ұқсас болуын көрсетеді.