Малькольм Маршалл: Батыл Крикетшінің Өмірі мен Мансабы

Кіріспе

Барбадос крикетшісі (1958–1999)

Малкольм Дензил Маршалл (18 сәуір 1958 – 4 қараша 1999) – Барбадос крикетшісі. Негізінен жылдам боулер болған Маршалл, тест крикетіндегі заманауи дәуірдегі ең ұлы және ең табысты жылдам боулерлердің бірі деп кеңінен мойындалады. Ол көбінесе барлық уақыттағы ең ұлы Батыс Үнді жылдам боулерінің бірі және крикет әлемі көрген ең толыққанды жылдам боулерлердің бірі ретінде танылады. Оның тест боулингінің орташа көрсеткіші 20.94 – 200 және одан көп викет алғандардың ішінде ең жоғары көрсеткіш. Ол өзінің боулингтік жетістіктеріне, сол кездегі басқа жылдам боулерлерге қарағанда бойы төмен болса да қол жеткізді. Маршалл 1979 жылғы Крикет әлем чемпионатында жеңіске жеткен және 1983 жылғы Крикет әлем чемпионатының финалына шыққан, бірақ Үндістанға 43 ұпаймен жеңілген Батыс Индия құрамасының құрамында болды. Маршалл сонымен қатар 10 тесттік жартылай ғасыр және 7 бірінші сыныптық ғасыр соққан өте қауіпті төменгі ортаңғы қатарлы соққышы болды. Ол өзінің карьерасын тест крикетінде Батыс Индия үшін барлық уақыттағы ең көп викет алған ойыншы ретінде – 376 викетпен аяқтады, бұл рекордты 1998 жылдың қарашасына дейін Кортни Уолш басып өтті. 2009 жылы Маршалл ICC Крикет Даңқы залына енгізілді. Крикетшілер альманахиның 150 жылдығын мерекелеу үшін Wisden оны барлық уақыттық тесттік XI құрамына енгізді.

Алғашқы жылдар

Маршалл Барбадостың Бриджтаун қаласында дүниеге келген. Оның әкесі, Дензил Декостер Эдгилл, сонымен қатар Сент-Филиптегі Кингспарк крикет клубында ойнаған крикетші және Клодин Эдгилл мен Гирдвуд Ифиллдің ұлы, полиция қызметкері болды; Маршалл бір жаста болғанда жол апатынан қайтыс болды. Оның анасы Элеонора Уэлч еді. Малкольмнің үш ағасы мен үш апасы болған. Ол Барбадостың Сент-Майкл приходында өсті және 1963 жылдан 1969 жылға дейін Сент-Джайлс ер балалар мектебінде, содан кейін 1969 жылдан 1973 жылға дейін Паркинсон толық мектебінде білім алды. Оған крикеттің негіздерін әкесінің өлімінен кейін оны тәрбиелеген әжесі үйретті. Ол 1976 жылдан бастап Банкс пивоварнасының командасында крикет ойнады. Оның алғашқы ресми матчы 1976 жылдың тамызында Пуанте-э-Пьерде (Тринидад және Тобаго) Вест-Индия жас крикетшілерінің ағылшын құрамасына қарсы өткен 40 оверлік ойыны болды. Ол еш ұпай жинамады және 8 оверде 53 ұпай жіберіп алды. Жастық шағында ол Вест-Индияның легендарлы ойыншысы сэр Гарфилд Соберске табынды, ал 1972 жылы Жаңа Зеландияға қарсы өткен матхтағы оның керемет ғасырлық ойынынан кейін оған деген құрметі арта түсті. Маршаллдың алғашқы үлкен деңгейдегі ойыны 1978 жылдың 13 ақпанында Барбадос үшін Геддес Грант/Харрисон Лайн Трофи (List A) матчы болды; ол тағы да ұпайсыз шығып, бірде-бір қақпа алды. Төрт күннен кейін ол Жамайкаға қарсы бірінші сыныптық дебютін жасады, бірақ ұпай жинауға үлкермегенімен, жамайкалықтардың бірінші иннингінде 6/77 нәтиже көрсетті. Осы бір бірінші сыныптық ойынның нәтижесі бойынша ол 1978/79 жылдары Үндістанға саяхатқа іріктелді, себебі Батыс Үндістанның көптеген негізгі ойыншылары Әлемдік Крикет Сериясінде ойнауға уағдаласқандықтан қолжетімсіз болды. Маршалл Банкс пивоварнасының қоймасында жұмыс істеп жүргенде радиодан өзінің құрамаға іріктелуі туралы естіді және кейіннен Үндістан қайда орналасқанын білмейтінін айтты.

Халықаралық дебют

Маршалл өзінің тестілік дебютін 1978 жылғы 15 желтоқсанда Бангалордегі Үндістанға қарсы екінші тестілік матчта жасады. Ол Дилип Венгсарканың агрессивті әрекеттеріне байланысты бірден оған қарсылық сезімге ие болды. Сол турда өткізген үш тестілік матчта айтарлықтай көзге түспесе де, ол барлық бірінші сыныптық ойындарда 37 қақпа алды. «Хэмпшир» клубы 1979 жылы Энди Робертстің орнын басу үшін оны шетелдік ойыншы ретінде қабылдады және ол 1993 жылға дейін осы клубта ойнады. Ол Батыс Индия құрамасының әлем чемпионаты құрамына енді, бірақ турнирде ең бір матчқа қатыспады. «Хэмпшир» сол кезде жақсы жағдайда болмады, дегенмен ол 47 бірінші сыныптық қақпа алды, сондай-ақ Джон Плейер лигасынде «Гламорганға» қарсы 5–13 есебімен жеңіске жетті. Маршалл 1980 жылы көзге түсті, ол «Олд Траффордтағы» үшінші тестіде Майк Гаттинг, Брайан Роуз және Питер Уиллиді қысқа мерзімде ала отырып, Англия құрамасының күйреуіне себепкер болды. Бірақ матч Маршаллдың 3–36 (және екінші иннингте 2–116) қақпа алғанына қарамастан тең аяқталды. 1980/81 жылдардан кейін ол екі жыл бойы тестілік құрамадан шығып кетті, бірақ 1982 жылы «Хэмпширмен» өткізген тамаша маусымында 134 қақпа алды, әрбір қақпаның құны 16-дан төмен болды, соның ішінде «Вустерширге» қарсы карьерасындағы ең үздік көрсеткіш – 8–71. Осыдан кейін ол қайтадан құрамаға шақырылды және халықаралық карьерасының соңына дейін құрамда тұрақты болды. 2022 жылғы мәліметтерге сәйкес, Маршаллдың 1982 жылғы көрсеткіші – 1969 жылы округтік чемпионат матчтарының жылдық саны азайғаннан бері ағылшын маусымында кез келген боулердің бірінші сыныптық қақпаларының ең жоғары көрсеткіші болып табылады. 1982/83 және 1985/86 жылдар аралығындағы жеті тестілік серияда ол әр жолы 21 немесе одан да көп қақпа алды, соңғы бесеуінде орташа есеппен 20-дан төмен көрсетті. Осы кезеңдегі ең табысты сериясы – 1983/84 жылғы Үндістанға қарсы өткен серияда 33 қақпа алды, сонымен қатар 34 ұпай жинады және Канпурдағы тестіде 92 ұпаймен карьерасындағы ең жоғары көрсеткішін жасады. Бірнеше айдан кейін ол Австралияға қарсы өткен матчта екі рет бір иннингте бес қақпа алды. 1982 жылы ол Мельбурнның «Муараббин» клубымен бір жылдық келісімшартқа қол қойды және ол Sub District лигасына қол қойған алғашқы белсенді халықаралық крикетші болды. Маршаллға Австралия мен Батыс Индия арасындағы алғашқы тестілік матч кезінде «Муараббин» шенеуніктері келіп, Маршаллдың Австралияда отандық крикетпен айналысуға қызығушылық танытқанын білгеннен кейін ұсыныс жасады. Карьерасының шыңында ол Оңтүстік Африкаға турнеге шыққан бүлікші Батыс Индия құрамасына қосылу үшін 1 миллион АҚШ долларынан бас тартты, себебі Оңтүстік Африка апартеид саясатынан туындаған халықаралық спорттық оқшаулықта қалып отырды.

Marshall made his test début in the second test against India at Bangalore on 15 December 1978. He immediately developed a career long antipathy to Dilip Vengsarkar due to his aggressive appealing. Despite doing little of note in the three Tests he played on that tour, he did take 37 wickets in all first class games, and Hampshire saw enough in him to take him on as their overseas player as a successor to Andy Roberts for 1979, remaining with the county until 1993. He was in West Indies' World Cup squad, but did not play a match in the tournament. Hampshire were not doing well at the time, but nevertheless he took 47 first class wickets, as well as picking up 5–13 against Glamorgan in the John Player League. Marshall came to prominence in 1980, when in the third Test at Old Trafford he accounted for Mike Gatting, Brian Rose, and Peter Willey in short order to spark an England collapse, although the match was eventually drawn despite Marshall taking 3–36 (and 2–116 in the second innings). After 1980/81 he was out of the Test side for two years, but an excellent 1982 season with Hampshire when he took 134 wickets at under 16 apiece, including a career best 8–71 against Worcestershire, saw him recalled and thereafter he remained a fixture until the end of his international career. As of 2022 Marshall's performance in 1982 remains the highest haul of first class wickets by any bowler in an English season for over fifty years, since a reduction in the annual number of County Championship matches in 1969. In seven successive Test series from 1982/83 to 1985/86 he took 21 or more wickets each time, in the last five of them averaging under 20. His most productive series in this period was the 1983/84 rubber against India, when he claimed 33 wickets as well as averaging 34 with the bat and making his highest Test score of 92 at Kanpur. A few months later he took five in an innings twice at home against Australia. In 1982, he signed a one year contract with Melbourne Sub District side Moorabbin and he eventually became the first active international cricketer to sign up for the Sub District league. Marshall was reportedly approached by the Moorabbin officials during the first test match between Australia and West Indies at Melbourne after learning that Marshall was interested in playing domestic cricket in Australia. At the peak of his career, he turned down an offer of US$1 million to join a rebel West Indies team on a tour to South Africa, still suffering international sporting isolation due to apartheid.

Басты бет

Маршалл 1984 жылы Англияға жасаған турне кезінде округтік міндеттерінен бас тартты. "Қара жуу" деп аталған Тест сериясында Батыс Индия құрамасы 5:0 есебімен жеңіске жетті, осы күнге дейін Англияда мұндай нәтижеге қол жеткізген жалғыз команда. Маршалл маңызды рөл атқарды, сериядағы екінші орынды 24 қақпамен иеленді, ал 29 қақпа алған Джоэл Гарнерден кейін, және әлемдегі ең үздік боулерлердің бірі ретінде танылды. Серияда ол бір ойында үш рет бес немесе одан көп қақпа алды, ең жақсы боулинг орташасы – бір қақпаға 18.20 ұпай, және ең жақсы соққы жылдамдығы – әр 42 допта бір қақпа. Эджбастон стадионындағы алғашқы тестте Батыс Индия 180 ұпаймен жеңіске жетті. Ол жарты сағаттан кейін жергілікті Уорвикшир ойыншысы Энди Ллойдтың Тест карьерасын аяқтады; Ллойд Маршалл мен Гарнерден бірнеше қысқа доп алғаннан кейін, Маршаллдан келген күрт өрлеген допты күтпегендей қарсы алып, оң көзінің үстінен жақсырақ соғылды. Ллойд оң көзінде көрудің нашарлағанын сезгеннен кейін дереу жарақат алып, бірнеше күнге ауруханаға жатты. Ллойд 10 ұпаймен шығарылмай қалды және ол ешқашан халықаралық крикетке қатыспады, нәтижесінде Тест крикетінде ешқашан қақпа алмай кеткен жалғыз ашылушы қақтырыс ойыншысы ретінде тарихта қалды. Хединглидегі үшінші тестте Маршалл екінші иннингте Англияның қақпаларын бұзып, 7/53 нәтиже көрсетті, бірінші иннингте Крис Бродтың соққысын ұстауға тырысқанда екі жерден саусағын сындырғанына қарамастан. Ол сондай-ақ, жарақатына қарамастан, Батыс Индияның бірінші иннингінде 11-ші нөмірде соғысқа шықты, Ларри Гоместің жеңілмеген ғасырын аяқтауына мүмкіндік берді, бұл командасына қосымша психологиялық артықшылықты сыйлады (Маршалл сол күні бір қолымен, бір қолы гипсте соғысты). Маршалл өзі де командаға үлес қосты, сызық бойымен іштен сыртқа соққымен шекараға доп жіберді. Маршалл Ларри Гомес ғасырын аяқтағаннан кейін жақын арада жұмыстан босатылды. Бұл серіктестік 16 минутқа созылса да, және тек 12 ұпай жиналғанмен, ол оныншы қақтырыс үшін ең есте қаларлық Тест серіктестіктерінің біріне айналды. 1984/85 жылдары Маршалл Жаңа Зеландияға қарсы үйде тағы бір сәтті серия өткізді, бірақ оның қысқа доптарын қабылдаудан тыс қатыгездік деп есептеуге және Маршаллды төрешілердің ескертуі керек екеніне қатысты талаптар болды. 1986 жылдың ақпанында бір күндік матчта Англияның ойыншысы Майк Гаттингтің мұрны сындырылды; Маршалл кейіннен доптың былғарысында қалып қойған сүйек сынықтарын тапты. Алайда, қысқа доптан басқа, Маршалл допты екі бағытта да бұруға қол жеткізді. Ол сондай-ақ, ішке қарай бұратын йоркерді және тиімді аяқ кесуді пайдаланды. 1986/87 жылғы Жаңа Зеландиядан басқа, оған қарсы ол 32.11 орташа есеппен тек тоғыз қақпа алды, ешбір команда оған жауап бере алмады. 1988 жылы Олд Траффордтағы оның ең жақсы Тест көрсеткіші 7/22 болды, және ол серияны бес тестте 35 қақпамен 12.65 орташа есеппен аяқтады. Маршалл халықаралық карьерасының соңына жақындап қалды, сондай-ақ келесі қыста Порт-оф-Испаниядағы Индияға қарсы матчта 11 қақпа алды және 1991 жылы "Овал" стадионында соңғы Тест ойынын өткізді. Оның соңғы Тест қақпасы – 376-шы қақпасы – Грэм Гучтің қақпасы болды. Осы күш-жігерінің нәтижесінде ол 1990 жылы ICC Тест боулинг рейтингінде бірінші орынды сақтап қалды (ол 1989 жылы бұл жетістікке қол жеткізген).

Marshall relinquished his county duties during the 1984 tour of England. In a Test series that came to be known as the "Blackwash", the West Indians completed a 5–0 triumph, to date the only visiting team in England to have achieved such a feat. Marshall played a key role, taking the second most wickets in the series with 24, behind only Joel Garner who took 29, and establishing his reputation as one of the finest bowlers in the world. In the series, he took five or more wickets in an innings three times, had the best bowling average – conceding only 18.20 runs per wicket, and the best strike rate – averaging one wicket every 42 deliveries. In the first test at Edgbaston, which the West Indies won by an innings and 180 runs, he ended the Test career of local Warwickshire opener Andy Lloyd after half an hour; he had already faced a few short deliveries from both Marshall and Garner but was then caught unawares by a delivery from Marshall that rose sharply and struck him flush on the temple behind his right eye. Lloyd soon had to retire hurt when he realized he was suffering blurred vision in his right eye and was hospitalized for several days. Lloyd would remain stranded on 10 runs without being dismissed and he never went onto play international cricket again leaving him with a unique record of being the only opening batsman in test cricket to have never been dismissed by any bowler. In the third Test at Headingley, Marshall ran through England's batting order in the second innings to finish with 7/53, despite having broken his thumb in two different places when he attempted to field a stroke played by Chris Broad on the first morning in the first innings. He also came out to bat at number 11 in West Indies' first innings despite his injury, allowing his team to gain a further psychological advantage as Larry Gomes completed an unbeaten century (Marshall batted one handed that day, with one arm in plaster). Marshall himself also contributed to the team with the bat scoring a boundary with an inside out forehand down the line. Marshall was dismissed soon after Larry Gomes had completed the century. Even though the partnership lasted for just 16 minutes and with only 12 runs being produced, it turned out to be one of the most memorable test match partnerships for the tenth wicket. In 1984/85 Marshall had another successful series at home against New Zealand, although there were calls for his bouncers to be ruled as intimidatory beyond what was acceptable, and that Marshall should have been admonished by the umpires. A rising delivery broke the nose of England batsman Mike Gatting in a one day match in February 1986; Marshall later found bone fragments embedded in the leather of the ball. As well as the bouncer, however, Marshall succeeded in swinging the ball in both directions. He also used an in swinging yorker as well as developing an effective leg cutter, and with the exception of the 1986/87 New Zealanders, against whom he could only manage nine wickets at 32.11, no side seemed to have an answer to him. 1988 saw his career best Test performance of 7–22 at Old Trafford, and he ended the series with 35 wickets in five Tests, at 12.65. Marshall was coming towards the end of his international career, moreover, and though he took 11 wickets in the match against India at Port of Spain the following winter, he played his last Test at The Oval in 1991. His final Test wicket – his 376th – was that of Graham Gooch. These efforts led him to retain the number 1 ranking in ICC Test Bowling Rankings for the year 1990 (which he attained in 1989).

Кейінгі мансап

Маршаллдың Батыс Үндістан құрамасы үшін соңғы ойындары бір күндік халықаралық крикетте – 1992 жылғы әлем чемпионатында өтті. Алайда, турнирдегі бес матчта ол бар болғаны екі викет алды, екеуі де Крайстчерчте Оңтүстік Африкаға қарсы өткен шешуші ойында. Бұл Маршаллдың мансабында Вест-Индия үшін Оңтүстік Африкаға қарсы ойнаған жалғыз кездесуі болды, бірақ ол 1992/93 және 1993/94 жылдары Натал үшін провинциялық крикетте ойнады. Наталда ойнаған кезде оның тәжірибесі аса құнды болды, ал оның нұсқауы Шон Поллоктың мансабының басындағы маңызды фактор болды. Бүгінде Шон Поллок өзінің жетістіктерінің көп бөлігін ұстазы Маршаллға қарызда екенін айтады. 1988 жылғы Бенсон және Хеджес кубогы мен 1991 жылғы Нат Вест Трофиіндегі Гэмпширдің жеңісіне қатыса алмаған Маршалл, Вест-Индия құрамасымен жарыс жолында болғандықтан, 1992 жылғы Бенсон және Хеджес кубогын жеңген Гэмпшир командасының құрамында болды. Ол 1993 жылы тағы да Гэмпшир үшін ойнады, 30-дан астам табанға 28 викет алды, бірақ бұл оның округтік крикеттегі соңғы ойындары болды. 1993 жылдың қыркүйегінде Саутгемптонның Каунти Граунд стадионында өткен қайырымдылық матчында ол Гэмпшир жанкүйерлерімен қоштасты, онда Вест-Индия XI командасы округтік командаға қарсы ойнады. Куәгерлердің айтуынша, алаңнан шыққанда "көпшілік бір адамдай тұрып, Маршаллды әр қадамында қолдады". Бұл Дэвид Гоуэр үшін Саутгемптондағы соңғы матчтарының бірі болды (Маршалл сол күні оны спинмен алаңнан шығарды). 1994 жылы Англиядағы оның жалғыз ойыны Фестиваль кезінде Скарбороу президенттік XI үшін Оңтүстік Африкаға қарсы болды. 1995 жылы ол Шотландия үшін Бенсон және Хеджес кубогында бес матч ойнады, бірақ айқын жетістікке жете алмады, ал оның соңғы ресми ойындары 1995/96 жылдары Натал үшін өтті. Кейптаунда Батыс провинциясына қарсы өткен шектеулі оверлердегі соңғы матчында оның екі құрбанының бірі – бұрынғы халықаралық командаласы Десмонд Хейнс болды. Ол Гэмпшир үшін 1000-нан астам викет алды және 1987 жылы қайырымдылық жылында 60 000 фунт стерлингтен астам (салықсыз) табыс тапты.

Marshall's final appearances for West Indies came in One Day International cricket – the 1992 World Cup. However, in his five matches in the tournament, he took just two wickets, both in the penultimate game against South Africa at Christchurch. This was the only time Marshall played for West Indies against South Africa in his career, though he played provincial cricket for Natal in both 1992/93 and 1993/94. Whilst playing at Natal, his experience was invaluable, and his guidance was an influential spark in the early career of Shaun Pollock. Today, Shaun Pollock attributes much of his success to his mentor, Marshall. Having missed out on Hampshire's earlier one day triumphs in the Benson and Hedges Cup in 1988 and the Nat West Trophy in 1991 because of touring commitments with the West Indies, Marshall was in the Hampshire team that won the 1992 Benson and Hedges Cup. He played for Hampshire again in 1993, taking 28 wickets at a shade over 30 runs apiece, but that was to be the end of his time in county cricket. He bade farewell to Hampshire fans in a benefit match at the County Ground, Southampton in September 1993, representing a West Indies XI against the county. As he walked off the pitch after his dismissal, according to a report, "the crowd, as one man, rose to its feet and cheered Marshall every step of the way." This also proved to be one of the last matches at Southampton for David Gower (whom Marshall dismissed on the day while bowling off spin). In 1994 his only game in England was against the South Africans for the Scarborough President's XI during the Festival. He played five matches for Scotland in the 1995 Benson and Hedges Cup without much success, and his last senior games were for Natal in 1995/96. In his final senior appearance, against Western Province in a limited overs game at Cape Town, the first of his two victims was his former international teammate Desmond Haynes. He took over 1,000 wickets for Hampshire, and received more than £60,000 (tax free) in his benefit year in 1987.

Ауру, өлім және мұра

1996 жылы Маршалл Гэмпшир және Вест-Индия құрамаларының жаттықтырушысы болды, алайда соңғысының осы кезеңдегі үздіксіз төмендеуі оған көп сын әкелді. 1999 жылы Әлем чемпионаты барысында Маршаллдың ішек рагы болғаны белгілі болды. Ол дереу жаттықтырушылық қызметінен кетіп, емделуге кірісті, бірақ оның күш-жігері нәтижесіз аяқталды. 1999 жылдың 25 қыркүйегінде Ромзиде ұзақ жылдар бойы бірге болған серіктесі Конни Роберта Эрлге үйленді және туған қаласына қайтып келді. Ол 4 қарашада 41 жасында, 25 кг-дан аспайтын салмақта дүние салды. "Бүкіл әлемнен келген қайғының күші," деді журналист, досы Пэт Саймс, "оның адал сүйіспеншілік пен құрметке лайық екенін көрсетті."