Кіріспе

Роузклиф – АҚШ, Род-Айленд штатының Ньюпорт қаласындағы Алтын ғасыр сарайы, қазір тарихи үй-мұражай ретінде көпшілікке ашық. Бұл үй Герман Оелрихс үйі немесе Дж. Эдгар Монро үйі деген атпен де белгілі. Бас сәулетші Стэнфорд Уайт сарайды Версальдің Үлкен Трианоны үлгісінде салған, бірақ одан кішірейтіп, қарапайым "H" пішінге келтірген. Сонымен қатар Мансарттың аркалы терезелерден тұратын шыны аркадасы мен жұпталған иондық пилястрлар схемасын сақтап қалды, олар орталық лоджиядағы бағаналарға дейін жалғасады. Уайт Роузклифке Гранд Трианонға екінші қабатты қосты, балюстрадалы төбе сызығы үшінші қабатты жасырады, онда жиырма шағын қызметшілер бөлмесі мен кір жуу бөлмесі орналасқан.

Құрылыс және ішкі құрылыс

1898 жылы бұл тапсырма МакКим, Мид және Уайтке берілді, ал Жюль Аллард пен ұлдарының Нью-Йорк филиалы интерьерді безендеуге шақырылды. Құрылыс 1899 жылы басталды, бірақ суық қыс құрылысты баяулатты. Миссис Оелрихстің қарындасы сол қысқы маусымда Уильям К. Вандербильт II-ге үйленді, ал үй келесі Ньюпорт маусымындағы кештерге қажет болды. Қуанышты Миссис Оелрих 1900 жылдың шілдесінде көшіп келді, жұмысшыларды тамыз айында алғашқы кешті өткізу үшін шығарып жіберді – жүз он екі қонаққа арналған кеш, ол Миссис Стьювесант Фиштің Кроссвейстегі Еңбек тойына арналған кешін басып өтуі керек еді. Аяқталмаған жерлерді папоротниктер мен гүлдер жасырды. Үй 1902 жылға дейін толыққан жоқ. Роузклифтің кірпіштен салынған қабырғасы ақ сәулеттік терракотта плиткаларымен жабылған. Стенфорд Уайттың шебер кеңістік жоспарлауы, әдемі монументальді каминдердің ортасында тізбектелген есіктер арқылы күтпеген көріністерді ұсынды. Орталық ғимараттың негізгі бөлігі толығымен баль залымен толтырылған, ол Уайттың жоспарында көрсетілген, ал Луи XIV жиһаздары алынғаннан кейін Ньюпорттағы ең үлкен баль залы ретінде пайдалануға болатын. Оның біріктірілген және жұпталған Коринфтік пилястрлары, аркалы терезелер мен ойыс есіктері сыртқы пішінін қайталайды. Француз есіктері арқылы, кең баспалдақпен мұхитқа қараған газонға немесе орталық фонтаны бар гүлзарлы террасаға түсуге болады. Орталық блоктан екі жаққа созылған қанаттардың ең солтүстігінде асхана мен бильярд залы орналасқан, олар мраморлы вестибюльмен бөлінген, ал қызметтік жағында екі лифт бар бақшының бөлмесі орналасқан. Бұл үйдің төменгі қабатындағы, солтүстік жағындағы шұңқырлы ауладан жарық түсетін ас үйлермен байланысады. Басты кіреберіс, қарсы жатқан оңтүстік қанатта, сыртқы ионикалық тәртіптің ішкі бөлмеге жалғасқан вестибюлі арқылы, енді одан да әсемделіп, биіктікті 2:3 қатынасында бөлетін айқын карниз астында орналасқан. Вестибюль үш бөліктен тұратын экранмен, жоғарыда карнизбен шектесетін аркалы орталық ашылумен және барокколық вазалар тұрған «төрткөзді» терезелермен бөлінген. Сондағы зал оңтүстік блоктан шығып, жүрек пішіндес ашылу арқылы еденге қарай төңкерілетін үлкен баспалдаққа апарады. Бұл баспалдақ қонуда екіге бөлінеді, содан кейін жоғарғы қабатқа қайта оралатын екі баспалдақпен жалғасады. Сондағы залынан асханамен бірдей пропорциядағы (3:4, немесе 30x40 фут) және оған ұқсас, бастапқыда гобеленмен безендірілген залға өтуге болады. Оның төбесі күмбезделген. Каен тасынан жасалған үлкен готикалық камині Роузклифтің интерьеріндегі эклектикалық ерекшелік. Жоғарғы қабатта үш үлкен, бірдей мәнді жатын бөлмесі және әртүрлі өлшемдегі қонақ бөлмелері ашық есіктермен байланыстырылуы немесе жабық есіктермен бөлінуі мүмкін, бұл бөлмелердің немесе люкстердің икемді орналасуын қамтамасыз етеді. Барлығында ванна бөлмелері бар, ал барлығы кең дәлізден персоналдан толық құпиялылықты қамтамасыз ететін киім шкафтарымен бөлінген. Персонал екі кішкентай қызметтік баспалдақпен жоғары және төмен қарай жүретін, олар негізгі жатын бөлмелерінің киім шкафтарынан да кішкентай. Миссис Оелрихтің ең әйгілі кештерінің бірі – 1904 жылдың 19 тамызындағы «Ақ бал», ол Астор кубогы жарысына арналған, онда барлығы ақ және күміс түсті болды. Миссис Оелрих 1926 жылдың 22 қарашасында Ньюпортта қайтыс болды. Қоштасу рәсімі Роузклифтегі «көк және алтын түсті әдемі гобелен бөлмесінде» өтті.

Монро отбасы

Герман Оелрикс-младший Роузклиффті 1941 жылға дейін отбасында сақтап тұрды, содан кейін мүлік бірнеше рет қожайындары ауысты, ал 1947 жылы оны Нью-Орлеандықтар Дж. Эдгар Монро және оның әйелі сатып алды. Оңтүстік штатынан шыққан, кеме жасау өнеркәсібінде байлық жинаған Монро мырза, әйелі Луизамен бірге әр жазда Оңтүстіктің ыстығынан қашу үшін Ньюпортқа келетін. Екеуі Роузклифте өткізген әсем кештерімен танымал болды, олардың көпшілігі Марди Гра тақырыбында ұйымдастырылды, себебі Монролар осы кештерде әсем костюмдер киюді ұнататын. Оэльрихстің өткізген ресми кештерінен өзгеше, Монролардың кештері көңілді және жеңіл болды. Герман Оелрикс-младший 1941 жылы мүліктің барлық жиһаздарын сатты. 1971 жылы Монро мырза мен оның әйелі бүкіл мүлікті, оның ішіндегі заттарын және 2 миллион долларлық қаржылық қорды Ньюпорт округінің Сақтау қоғамына сыйлады, ол оны экскурсиялар үшін ашты. Монро мырза 1991 жылы қайтыс болғанға дейін қайырымдылық шараларына жиі келіп тұратын. «Американдық сұлулық» аталған раушан гүлін бұл мүліктің бұрынғы иесі Джордж Банкрофт және оның бағбандары өсірген.

Теледидар мен кинода

Би залы 1974 жылғы "Ұлы Гэтсби" және "Бетси", "Жоғары қоғам", "Нағыз өтірік" және "Амистад" фильмдерінің түсірілімдері үшін қолданылды. 2017 жылдың 19 қыркүйегінде Роузклифтің ішінде және аумағында PBS телехикаясы "Antiques Roadshow" сериясының үш эпизоды түсірілді. 22 маусымдық тарихында шоу эпизодтарының бірінші рет сыртта бағалаулармен түсірілімі болды, алайда Хосе даулының салдарынан жаңбыр жауып, барлық бағалауларды ашық ауада өткізу жоспарлары орындалмады. Бағалаулардың көп бөлігі сарайдың ішінде немесе оның аумағында орнатылған шатырларда өтті. Үш эпизодтың тұсаукесері 2018 жылдың мамырында PBS телеарнасында өтті.