Кіріспе

Камерун аймағы

Оңтүстік аймақ Камерун Республикасының оңтүстік-батыс және оңтүстік-орталық бөлігінде орналасқан. Оның шығысында Шығыс аймағы, солтүстігінде Орталық аймақ, солтүстік-батысында Жағалау аймағы, батысында Гвинея шығанағы (Атлант мұхитының бөлігі), оңтүстігінде Экваториалдық Гвинея, Габон және Конго елдері жатыр. Оңтүстік 47 720 км² аумақты алып, елдің төртінші ірі аймағы болып табылады. Басты этникалық топтар – әртүрлі Бети-Пахуин тайпалары, мысалы, Эвондо, Фанг және Булу. Оңтүстік аймақта өнеркәсіп өркендеген, негізгі саудасы – ағаш өңдеу, ағаш, кен өндіру және теңіз үстіндегі мұнай бұрғылау. Коммерциялық егіншілік те Оңтүстік үшін маңызды, негізгі ақшалай дақылдары – какао және резеңке. Мал шаруашылығы мен балық аулау да маңызды экономикалық салалар. Халықтың көп бөлігі қарапайым шаруалармен құралған.

2008 жылғы президенттік жарлық провинцияларды жойды

2008 жылы Камерун Республикасының Президенті Пол Бия "Провинцияларды" тарату және оларды "Аймақтармен" алмастыру туралы қаулыларға қол қойды. Осылайша, елдің барлық он провинциясы енді "Аймақтар" деп аталады. Бұл Оңтүстік үшін соңғы құжат болды.

Жер

Оңтүстік жердің топырағы негізінен метаморфтық тау жыныстарынан, әсіресе гнейстен тұрады. Дегенмен, Орталық провинциясымен шекаралас аймақта Конго шекарасына қарай иіліс түріндегі жарылыстар көптеп кездеседі; осы сызық бойында гранит кен орындары орналасқан. Топырақ негізінен ферраллиттік, бірақ Экваториалдық Гвинеямен шекараға жақын оңтүстік-батыс бөліктерінде және солтүстікке қарай Эболоваға қарай жылғанда аралас құрамды. Жоғары деңгейдегі сіңіру салдарынан Оңтүстіктегі қызыл топырақтың өнімділігі шамалы.

Су бұру

Оңтүстік аймақты бірнеше өзен жүйесі кесіп өтеді. Олардың ең солтүстігі – Ньонг өзені, ол Жағалау аймағымен шекараның бір бөлігін құрайды. Жағалау мұхиты бөлігін екі өзен суға толыстырады: солтүстікте Локундже және оңтүстікте Лобе өзендері. Нтем, немесе Кампо өзені аймақтың шығысында басталып, оңтүстік шекараның бойымен немесе солтүстігінен ағып, Кампо қаласына жетеді. Бұл өзендердің бәрі Атлант мұхитына құяды. Джа және Лобь өзендері аймақтың ең шығыс бөлігінен ағып өтеді, Бенгбистің оңтүстігінде екіге бөлініп, Джа қорығын қамтиды. Бұл екі өзен Конго өзенінің алабының бір бөлігін құрайды.

Көңіл көтеру

Оңтүстік аймақ жағалауда теңіз деңгейінен басталады. Жер Криби-Дуала алабында бірте-бірте көтеріледі, оның орташа биіктігі 300–600 метрді құрайды, содан кейін 500-ден 1000 метрге дейін биіктігі бар Оңтүстік Камерун үстіртіндегі биікке жетеді. Жағалаудағы тік жарлы таулар және ішкі аймақтағы ағаштармен жабылған төбелер жердің сипаттамасы болып табылады. Эболова қаласының жанындағы Нтем массиві провинцияның ең биік нүктесі болып табылады, оның биіктігі 1400 метр.

Климат

Оңтүстік аймақтың климаты А типі немесе Гвинея типіндегі климат. Ылғалдылық жоғары, жауын-шашынның орташа мөлшері ішкі аймақтарда жылына 1500–2000 мм, ал жағалау аймағында 2000–3000 мм құрайды. Крибидің солтүстігінен бастап Эбоджеге дейінгі жағалау бойында жылына 4000 мм-ге дейін жаңбыр жауады. Температура да салыстырмалы түрде жоғары, орташа есеппен 24°C және 26°C аралығында. Гвинея типіндегі климатта дәстүрлі маусымдардың орнына құрғақ және ылғалды кезеңдер кезектеседі. Жыл желтоқсаннан мамырға дейін созылатын ұзақ құрғақ мезгілмен басталады. Содан кейін мамырдан маусымға дейін жеңіл ылғалды маусым, ал шілдеден қазанға дейін қысқа құрғақ маусым болады. Қазан айында басталып, қараша айына дейін жалғасатын ауыр ылғалды маусым келеді.

Өсімдіктер мен жануарлар әлемі

Оңтүстік жаңбырлы ормандармен толыққандай жабылған, тек Кампоның оңтүстігіндегі жағалауда ғана шағын мангр учаскесі бар. Дегенмен, осы жердің көп бөлігі қарқынды түрде ағаш кесуге пайдаланылды, бұл күн сәулесінің орман төңірегіне жетіп, қалың өсімдіктердің өсуіне жағдай жасады. Бүгінде, салыстырмалы түрде бұзылмаған орман тек бірнеше табиғат қорықтарында ғана сақталған. Джа қорығы (Réserve du Biosphère du Dja) провинцияның солтүстік-шығыс бөлігінде және көршілес Шығыс облысының оңтүстік-орталық бөлігінде 5 260 км² аумақты алып жатыр. Кампо қорығы (Réserve du Campo) Экваторлық Гвинеямен шекаралас оңтүстік-батыста 2 640 км² аумақты қамтиды. Соңында, Манагам гориллалар қаптамасы (Sanctuaire à Gorilles de Mangame) Габонмен шекарада 1 224 км² аумақты құрайды. Осы табиғи аймақтарда орман бірнеше деңгейден тұрады. Шамамен 40 метр биіктіктегі биік ағаштар ең жоғары қабатты құрайды. Олардың төменінде жапырақтары шоғырланған кішірек, жұқа ағаштар өседі. Орман төңірегінде өсімдіктер өте сирек, себебі күн сәулесі аз түседі. Оңтүстік жаңбырлы ормандары шамалы емес жануарларға толы, оның ішінде Камерунның соңғы шимпанзелер, гориллалар мен пілдерінің популяциялары бар. Бұлардың бәрі браконьерлік пен орманды жою салдарынан күрделі азайып барады. Маймылдардың, жартастардың және құстардың түрлері көптеп кездеседі. Басқа да кең таралған жануарларға панголиндер, шошқақұйрықтар және басқа кеміргіштер, генеттер жатады.

Елдестіру үлгілері

Оңтүстік провинциясында 324 000-нан астам камерундық тұрады, ал жалпы халық тығыздығы шамамен бір шаршы километрге жеті адамды құрайды. Ең көп халқы шоғырланған аймақ – Камерунның астанасы Яундеден оңтүстікке қарай орналасқан орталық аймақ, көршілес Орталық провинциясында және оңтүстікке қарай Эболоваға, батысқа қарай Крибиге, ал шығысқа қарай Сангмелимаға дейін созылады. Халықтың қалған бөлігі жерді кесіп өтетін жолдардың бойында салынған ауылдар мен қалаларда тұрады. Керісінше, жолдары аз немесе жоқ кең орманды алқаптарда адамдар сирек кездеседі. Орман аймағында ауру тарататын масалар мен қара құрттар да көп, ол жаңа қоныс іздеушілерді тоқтатып тұрады. Орталық аймақтағы дәстүрлі елді мекендер жолдардың бойында орналасқан, нәтижесінде жолдың жанында көптеген үйлер бой көтеріп, олардың артында бірден орман басталады. Дәстүрлі үй – саздан жасалған кірпіштер мен жіңішке ағаш немесе бамбук бағаналардан тұратын тікбұрышты құрылым. Бұрын шатырларын көбінесе рафия пальмасымен жабатын болса, қазір көбінесе алюминий, темір немесе қалайыдан жасалған шатырлар қолданылады.

Адамдар

Оңтүстік аймағының көп бөлігін банту тайпалары құрайды, олар жиынтығында Бети Пахуин (Бети Пахуин), Фанг Бети немесе қарапайым Фанг деп белгілі. Бұл топтардың бәрі Бети тілінің түрлі диалектілерінде сөйлейді. Сонымен қатар, тығыз қоныстанған аймақтардың көптеген тұрғындары француз тілін де біледі.

Бети-Пахуин

Топтың Бети бөлігі негізінен Орталық провинциясында орналасқан, бірақ көптеген эвондо және бане халқы Оңтүстіктегі Нтем, Джа және Лобо аудандарында қоныстанған. Фанг тобы провинцияның оңтүстік шекарасына жақын жерде өмір сүреді. Нағыз Фангтар Экваториалдық Гвинеямен шекаралас аймақта және Джум қаласының жанында орналасқан. Нтуму халқы Амбам аймағында, сондай-ақ оңтүстік шекарасында тұрады. Мванг (немесе Мве) Нтумудың шығысы мен батысындағы аймақтарды мекендейді. Осы тайпалардың Экваториалдық Гвинея, Габон және Конгода мүшелерінің саны одан да көп. Булу халқы үшінші топты құрайды және жалпы Бети-Пахуин халқының шамамен үштен бірін құрайды. Олар өз кезегінде нағыз Булу тайпасына бөлінеді, олар Крибиден Эболоваға дейін, ал шығысқа қарай Сангмелима мен Джумға дейін какао өндіретін өңірде қоныстанған. Крибиден ішке қарай Бивуба және Фифинда ауылдарының маңында нағыз Пахуин тайпасы тұрады. Заман тайпасы Джа өзенінің аңғарын мекендейді.

Басқа тайпалар

Оңтүстік аймақта Пахуин емес тайпалар да қоныстанған. Макаа-Нжем тілдерінде сөйлейтін бірнеше туысқан халықтар ішкі аймақтарда, жақын жерлерде өмір етеді. Олардың бірі – Эбонджа маңында тұратын Маби тайпасы. Нгумба (Нумба) тайпасы Бандевури мен Лолодорф төңірегіндегі ішкі аймақтарды мекендейді. Мабеа (Мабоа) тайпасының да өз аумақтары мен қоныстары бар. Макаа-Нжем тілдерінде сөйлемейтін топтардың ішінде Крибиден Гранд-Батангаға дейінгі жағалау аймағын мекендейтін Батанга тайпасы бар. Баколо (Bakolle) – Крибидің солтүстігіндегі жағалау халқы, ал Бакола Экваториалдық Гвинеямен шекарадан бастап Нгумба тайпасының аумағына дейінгі ішкі аймақта қоныстанған. Бұл тайпалардың көпшілігінің өзгеше тілдері бар. Оңтүстік аймақ – Камерунның ең көне тұрғындары, Бака (Бабинга, Бибая) және Бейе’еле тайпаларының пигмейлерінің де мекені. Бұл аңшы-жинаушылар аймақтың ормандарында, әсіресе провинцияның орталық және оңтүстік-шығысындағы Эболовадан Амбам мен Джумға дейінгі аймақта, сондай-ақ Лолодорф, Бипинди және Криби маңындағы жағалаудағы Лала тайпасымен бірге көшіп-қонып жүреді. Алайда, бұл пигмейлер тобының өмір салты көшпенділікten айнып, Бети Пахуин және Макаа-Нжем тілдерінде сөйлейтін көршілеріне ұқсас болып, олармен араласып, үйлену арқылы байланыс орнатуда.

Дін

1939 жылға қарай пресвитериандық және рим-католик миссионерлері аймақтың көп бөлігін дінге өткізді. Дегенмен, дәстүрлі сенімдер әлі де күшті, және көптеген адамдар әртүрлі анимистік сенімдерді сақтайды, көбінесе оларды христиандық сенімдермен бірге ұстайды. Кейбір аймақтарда, мысалы Мбеле ауылында, анимистердің саны христиандардан әлдеқайда көп.

Экономика

Оңтүстік Камерунның экономикалық тұрғыдан дамыған аймақтарының бірі, себебі мұнда көптеген плантациялар бар және көркін жағажайлары туристерді қызықтырады. Дегенмен, аймақтың экономикалық қуаты Гвинея шығанағына қызмет ететін Криби портында шоғырланған. Экваториалдық Гвинеямен шекараға жақын орналасқан Кампо да маңызды порт болып табылады.

Тамақ шаруашылығы

Оңтүстік провинциясындағы шаруашылықтың көп бөлігі жеке тұтынуға бағытталған. Банандар негізгі өнім болып табылады, ал кокоямдар Еболованың солтүстігінде кең таралған. Жуа, жер жаңғағы, маниок, ямс, бұршақ және басқа да азық-түлік өнімдері көбінесе аз көлемде өсіріледі. Дәстүрлі шаруашылықтар орман учаскелерінде құрылады, олар балта, соқа және пышақ сияқты қарапайым құралдармен тазартылады. Бұл құрғақ маусымда жасалады, ал алынған бұталар күйдіріледі, жеміс ағаштарын сақтауға көңіл бөлінеді. Егін жауынды маусымның басында себіледі. Көкөністер мен дәмдеуіштер үйге жақын өсіріледі, ал маниок, кокоям және ямс сияқты түбірлі өсімдіктер орманның ішіндегі үлкен егістіктерге бананмен бірге отырғызылады. Учаскелер шаруашылық қоқысымен тыңайтылады. Шаруалар келесі құрғақ маусымның басында өнімді жинап алады. Жарып өртеу әдісі алғашқы бір-екі жылда жоғары өнімділік береді, бірақ соңында топырақтың құнарлылығын азайтады. Бұл бірнеше жыл сайын көбірек жерді тазартуды талап етеді, себебі тозығы жеткен жерлерге дейін он жылға дейін құнарлылығы жоқ болуы мүмкін. Бұл Оңтүстіктің сирек қоныстанған аймақтарында үлкен мәселе тудырмайды, бірақ халық тығыздығы жоғары аймақтарда қиындықтар тудыруы мүмкін.

Өсімдік шаруашылығы

Оңтүстіктің экваторлық климаты оны ірі плантациялар үшін де қолайлы жасайды. Какао бүкіл аймақ үшін маңызды ақшалай дақыл болып табылады, ал Джа және Лобо бөлімінің және Оушен бөлімінің 80% егістік жері оны өсіруге арналған. Какао жинаудың ірі орталықтары Эболовада орналасқан. Резеңке де маңызды дақыл, ал ірі кәсіпорын Крибиден шамамен 20 км ішкі жағындағы Нжетеде орналасқан. Пальма майы Кампо маңынан жиналады.

Басқа азық-түлік көздері

Оңтүстік аймақта мал шаруашылығының түрлі салалары дамыған. Эболова және Сангмелима қалаларында құс шаруашылықтары жұмыс істейді. Крибиден ішке қарай шағын мал өсіру де жүргізіледі, бірақ аймақтың тығыз ормандары мен цеце шыбығының болуы ірі масштабты шаруашылықты мүмкін етпейді. Криби провинцияның жағалауында балық аулаумен айналысатын түрлі коммерциялық компаниялардың базасы болып табылады. Оңтүстік аймағының ауыл тұрғындары аң аулау және жинаумен де айналысады. Аңшылар дәстүрлі түрде найза, садақ-жебе, пышақ және қаптар сияқты қарапайым құралдарды пайдаланады. Соңғы жылдары қару қолдану жиілеген. Бұл жағдай көптеген жануар түрлерінің қырылуына әкелді, әсіресе Яунде сияқты қалалық орталықтарда аймақтан әкелінетін етке сұраныс артқандықтан.

Өнеркәсіп

Теңізге қол жетімділігі және кең орманды аймақтары бар Оңтүстік аймақта көптеген өнеркәсіп орындары орналасқан. Ағаш өндіру – аймақ экономикасының маңызды бір бөлігі, және түрлі ағаш кесу компаниялары осы аймақта қызмет етеді. Дегенмен, Оңтүстіктегі ең ірі ағаштардың көп бөлігі кесілгендіктен, аймақ Экваториалдық Гвинея, Габон және Конгодан Криби және Дуала порттарына ағаш таситын көліктер үшін көліктік арна ретінде жиі пайдаланылады. Крибиде пилорамалар да бар, ал Лобеде пальма майын өңдейтін зауыт жұмыс істейді. Эболова бұрын пил сүйегін өңдеудің маңызды орталығы болған, бірақ қазіргі замандағы үкіметтік шектеулер мен пилдердің азаюы осы экономикалық саланың дамуын тежеді. Оңтүстік аймақтың электр энергиясының көп бөлігі Нтем және Маан өзендеріндегі су электр станцияларында өндіріледі. Сонымен қатар, Оңтүстікте минералдық байлық та жеткілікті. Темір кені Кампо және Криби маңынан қазылып алынады. Табиғи газ Кампоның жағалауында табылды, және Крибидегі зауыт 1980 жылдардан бері оны өңдеуде. Алайда, аймақтың ең табысты ресурсы – мұнай. Ол да Кампо жағалауында кездеседі. Бірақ ең маңыздысы, Оңтүстік провинциясы 2004 жылдың маусымында құрылысы аяқталған Чад-Камерун мұнай құбырының соңғы нүктесінде орналасқан. Құбырдың бастауы Крибидің оңтүстігінде, бұл Камерун мен провинция үшін үлкен кіріс әкелуге мүмкіндік береді.

Көлік

Орманды аймақ үшін Оңтүстікте көлік желісі салыстырмалы түрде жақсы дамыған. Аймақтың кең аумағын қамтамасыз ететін төрт негізгі жол бар. Олардың біріншісі – 2-ші ұлттық жол Яундеден Амбамға, одан Габон және Экваториалдық Гвинея шекарасына дейін созылады. 7-ші ұлттық жол толығымен Оңтүстікте орналасқан, ол Крибиден Кампоға дейін жағалау бойымен өтеді. 9-шы ұлттық жол Яундеден Мбалмайо арқылы оңтүстікке қарай Сангмелима, Джум және Минтомға дейін барады. Соңында 17-ші ұлттық жол Сангмелимадан басталып, Габон шекарасын кесіп өтер алдында Мегонгқа дейін жетеді. Басқа да маңызды жолдар Мбалмайо мен Эболова және Криби мен Эдеа арасындағы қашықтықты қамтиды. Олардың ішінде Эдеадан Крибиге және Эболова мен Сангмелимадан Яундеге дейінгі жолдар асфальтталған. Провинцияның қалған барлық жолдары топырақты, сондықтан ауа райына байланысты. Оңтүстікке теңіз және әуе арқылы да жетуге болады. Басты теңіз порттары Криби мен Кампо, алайда Крибиде көбірек қызмет атқарылады. Крибиде сондай-ақ аймақтық әуежай орналасқан. Амбам, Кампо, Эболова және Сангмелимада да ұшу-қону жолақтары бар.

Туризм

Оңтүстік аймақ ұзын, ақ құмды жағалауларының арқасында көптеген туристерді тартады. Бұл жағалаулар бүкіл аймақ бойымен созылады, бірақ Kribi және Lobé қалаларына жету оңайырақ. Криби, Дуала және Яундеден асфальтталған жолдар арқылы қолжетімді болғандықтан, ең танымал бағыт болып табылады. Бұл сонымен қатар Оңтүстіктегі ең ірі жағажайлы қала, мұнда қарқынды түнгі өмір мен бірнеше ірі қонақүйлер бар. Дегенмен, су астындағы ағым елеулі мәселе болып табылады, және әр жылы Криби жағажайларында бірнеше адам суға батып қайтыс болады, жергілікті тұрғындар бұл құбылысты "Мами Вода" сияқты әйел бейнесімен байланыстырады. Камподағы су астындағы ағым кем қауіпті, бірақ бұл қалаға жетудің қиындығы көптеген демалыс іздеушілерді тоқтатады. Крибиден оңтүстікке қарай бірнеше шақырым жерде орналасқан Лобе, оқшау жағажайларымен және Lobé өзенінің Атлант мұхитына құятын жеріндегі әсем Lobé сарқымасы (chutes de Lobé) арқасында туристер арасында танымал орын. Сарқыма маңындағы аймақта жергілікті суретшілер мен сатушыларды жиі кездестіруге болады, сондай-ақ жолаушыларды Крибиге немесе 65 км оңтүстікке қарай Лала пигмейлерінің Элогбатинди ауылына апаруды ұсынатын жүргізушілер де бар.
Сонымен қатар, Камерун үкіметі Оңтүстікте экотуризмді дамыту үшін түрлі бейүкіметтік ұйымдармен бірлесіп жұмыс істеп жатыр. Бұл күш-жігер негізінен аймақтың екі ірі ұлттық паркіне, Дья және Кампо қорықтарына шоғырланған, олардың екеуі де гориллаларды үйрету жобаларының базасы болып табылады. Нидерландтың даму ұйымы Кампо қорығына, содан кейін солтүстікке қарай 25 км жердегі Эбодже ауылындағы дәстүрлі үйлерге саяхатшыларды апаратын тағы бір жобаны жүзеге асыруда.

Әкімшілік және әлеуметтік жағдайлар

2003 жылы "Чад-Камерун" газ құбырының іске қосылуымен Оңтүстік аймақтың халқы одан да артуы күтілуде, себебі көбінесе өнеркәсіп осы аймаққа, әсіресе жағалауға көшіп келеді, бұл Оңтүстікті Камерун саясаткерлері үшін маңызды мақсатқа айналдырады. Президент Пол Бия өзі Сангмелимаға жақын ауылдан шыққан Булу тайпасынан. Оңтүстіктегі қолдауының кең болуына себебі, осы аймақ Булу елінің орталығы саналады. Алайда, Бия жиі Булу және олармен тығыз байланысты Бети топтарының мүшелеріне жақындық танытуда айыпталады. Бүгінде Булу және Бети тайпаларынан мемлекеттік қызметте, үкіметтік лауазымдарда немесе мемлекеттік компанияларда пропорционал емес үлкен саны жұмыс істейді. Екінші жағынан, Бия өз Булу-Беті қолдаушыларынан келген кез келген қарсылыққа қатыгездікпен жауап береді. Мысалы, 1996 жылы Оңтүстік аймағының тумасы және Бияның кеңесшісі Титус Эдзоа президенттікке кандидаттығын жариялады және, көрінеу, Бияның тапсырмасымен, жемқорлық айыбымен тұтқындалды.

Үкімет

Облыстың астанасы – Эболова қаласы, онда президент тағайындаған губернатордың кеңсесі орналасқан. Аймақ төрт департаментке (департамент) бөлінген, олардың әрқайсысы президент тағайындаған префектінің (префет) немесе жоғары дивизиондық офицердің басшылығында. Осеан департаменті – батысқа қарай орналасқан, жағалауда жатыр және Криби қаласынан басқарылады. Оған шектес – Амбам қаласынан басқарылатын Валле-ду-Нтем (Нтем аңғары) департаменті және Эболова қаласынан басқарылатын Мвила департаменті. Ең шығысында Сангелима қаласы орталық болған Джа-э-Лобо (Джа және Лобо) департаменті орналасқан. Оңтүстіктегі Бети Пахуин және басқа этностарда дәстүрлі саяси ұйымдық құрылымдар аз дамыған. Олардың орнына, отбасылар топтары бір патриархтың жетекшілігімен бос кландарға бірігеді. Француз отаршылдық кезеңінде булу тайпалары өздерінің түрлі кландарының одағын құрған. Бүгінде бұл ақсақалдардың көпшілігінің нақты билігі жоқ, және мұндай лауазымдардың көп бөлігі тек құрметті мәртебе санайды.

Білім

Аумақта 972 мектеп бар. Олардың көп бөлігі аймақтың үлкен қалалары мен ауылдарында орналасқан. Аймақтың шеткерлеуіне, әсіресе Эболова мен Сангмелиманың оңтүстігіндегі кең орманды аймақтарға қарай жылдамдықпен саналатын оқушылар саны азаяды. Осында оқушылар күн сайын мектепке қашықтан келуге немесе мектептері бар қалаларда туыстарымен немесе жалғыз тұруға мәжбүр. Бұл мәселе бастауыш мектептерде осыншалықты күшті байқалмайды, себебі олар тіпті ең шалғайдағы аудандарда да көптеп таралған. Бірақ, аймақтағы барлық мектептер тығыздығымен ерекшеленеді.

Денсаулық

Нашар санитарлық жағдай Оңтүстік аймағының денсаулыққа ең үлкен қауіп төндіретін факторы болып табылады. Көптеген ауылдарда ағын суға қол жеткізу жоқ, тіпті суы бар жерлерде де амебалық дизентерия, бактериялық дизентерия, бруцеллез, гиардия, гепатит А және шистосомоз сияқты аурулардың пайда болуымен күресуге тура келеді. 2004 жылы салыстырмалы түрде дамыған Криби қаласында ірі холера эпидемиясы болды. Аймақ негізінен орманды болғандықтан, Оңтүстікте көптеген ауру тарататын организмдер кездеседі. Малярияны тарататын масалар – осындай зиянды жәндіктердің бірі, ал бұл ауру аймақта денсаулыққа үлкен қауіп төндіреді. Оңтүстікте кездесетін басқа паразиттік ауруларға денге қызуы, фаляриаз, туберкулез және тиф кіреді. Ауруханалар мен емханалар салыстырмалы түрде кең таралған, бірақ олардың көпшілігі ірі қалалар мен жерлерде орналасқан. Сондықтан дәстүрлі медицина Оңтүстіктің көптеген азаматтары үшін, әсіресе шалғай орналасқандар үшін емдеудің басты көзі болып табылады. Көптеген аурулардың, соның ішінде көп жағдайда ВИЧ және ЖИТС-тің себептері сиқыршылыққа байланысты деп есептеледі.

Халықтың алғашқы көші-қоны

Криби және Лобе аймақтарындағы археологиялық жағдайлар Оңтүстік провинция аумағында тарихқа дейінгі дәуірден бері адамның болғанын көрсетеді. Аймақтың қазіргі тұрғындарының ең ерте келгендері – оңтүстік және шығыстан көшіп келген пигмейлер, олар ғасырлар бойы орманды аңшылар мен жинаушылар ретінде өмір сүрді. Батангалар 18 ғасырда келіп, жағалау аймақтарына қоныстанды. Бети Пахуин банту тобы 19 ғасырда солтүстік-шығыстан, Санага өзенінің оңтүстігінен аймаққа енді. Олар Фульбе (фула) тайпасынан қашып келе жатқан Вутэ, Мбум, Бабути және Гбая тайпаларының қысымына ұшырады. Бети Пахуин кездескен жергілікті тұрғындарға қарағанда әскери жағынан күшті болды, оларды оңай бағындырып, сіңістірді немесе, Мака мен Нжемнің ұрпақтары Нгумба мен Мабеа сияқты, оларды ығыстырып шығарды. Бұл тайпалар бір ғасыр бұрын Лом өзенінің солтүстігінде Бети Пахуинмен алғаш кездескен кезде оңтүстік-батысқа қарай, жағалауға қарай сапар шеккен. Бети Пахуин сол кезде адам жеуші болған болуы мүмкін. Санага өзенінен өткеннен кейін, қазіргі Шығыс және Орталық провинцияларда әртүрлі тайпалар жеке-жеке отбасылық топтарға немесе руларға қоныстанды. Нтуму, Фанг және Мвея Джа аңғарына қарай, қазіргі Габонға жылжи бастады, ал Булу Ньонг өзені бойымен батысқа қарай, қазіргі аумағына сапар шекті. Беті соңғы толқын болды.

Еуропалық байланыс

Еуропалықтар қазіргі Оңтүстік провинцияның батыс жағалауын португал кемелері алғаш рет 1472 жылы зерттегеннен бері білген. Португалдар жергілікті тұрғындармен сауда-саттыққа кірісіп, әсіресе бұрыш, пил сүйегі, кола жаңғағы және құлдарды жинады. Португалдардан кейін басқа еуропалықтар да ілесті, ал 17 ғасырда голландтар ең белсенді болды. Криби мен Кампо сияқты шағын сауда орталықтары пайда болды. Сауда еуропалықтардың кемелерінде жүргізілді, бұл жағалаудағы тайпаларға делдал ретінде орналасуға, ішкі аймақтардан құлдарды табуға және еуропалықтардан алынған тауарларды таратуға мүмкіндік берді. Шындығында, осы кезеңде Беті Пахуин көші-қоны жалғасып, Булу тайпасы осындай мүмкіндікке ие болды. 19 ғасырда британдықтар голландтарды аймақтағы ең ірі саудагерлер ретінде ығыстырды. Бұл құл саудасын тоқтату дәуірі болатын, сондықтан британдықтар 1827 жылы Камерун жағалауына Корольдік теңіз күштерінің бөлімдерін құл саудасын тоқтату үшін жіберді. Саудагерлерге пил сүйегі, резеңке және пальма ядросы сияқты тауарлармен сауда жасау ұсынылды. Британдықтардың кезінде сауда құрлықта жүргізілді, еуропалықтар жағалау бойында жылдам базалар құрды. Мысалы, 1828 жылы Камерунның төменгі жағалауын қамтамасыз ету үшін Гранд-Батангада сауда бекеті ашылды. Құл саудасы құпия түрде жалғасты.

Германия әкімшілігі

Германия Камерунды 1884 жылы аннексиялады, ал алғашқы бірнеше жыл бойы олар тек жағалау аймағына ғана қызығушылық танытты. Губернатор Юлиус фон Соден басшылығымен барлаушылар 1887 жылы Бети жерлеріне енген кезде, оңтүстік аймақтарына алғаш рет терең бойлады. Евгений фон Циммер колониялық губернатор болып тағайындалды және плантациялар салуға, әсіресе какао өсіруге белсенді күш салды. Провинцияның көптеген жол инфрақұрылымдары фон Циммердің кезінде салынды, себебі немістерге жағалау бойымен және плантациядан плантацияға қатынау үшін жол қажет болды. Осы құрылыстарды салуға негізінен жергілікті халық мәжбүр болды. Немістер билігін нығайтып, жұмыс күшін жинағанда, олар жергілікті халықтардың қарсылығына тап болды. Камерунның оңтүстік тайпаларының ішінде Булу тайпасы 1891 жылы алғаш рет немістерге өздерінің тиімді сауда позицияларын жоғалтқанына наразылық білдірді. Фон Циммер армиясы 1895 жылы көтерілісті толыққанды басып тастады. Сол жылы Эвондо тайпасы да көтерілді, бірақ отаршылар оларды 1896 жылы басып берді. Германия қажет деп тапқан жағдайларда жергілікті басшыларды өздеріне адал адамдармен ауыстырды. Еско фон Пулткамер 1895 жылы неміс Камерунының губернаторы болды. Ол оңтүстік орман аймағында плантациялар құруды үдетті, бұл әскери қызметке шақырылған жергілікті жұмысшыларға деген қажеттілікті күшейтті. 1907 жылы Эвондо тайпасы қайтадан көтерілді, бірақ немістер оларды тағы да басып тастады.

Француздық әкімшілік

1916 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанда Франция Германияның Камерун аумағының көп бөлігін бақылауына алды. Француз әкімшілігі кезінде қазіргі Оңтүстік провинция Криби-Лолодорф-Кампо ауданына, Крибиден басқарылатын, және Эболова-Акоафим ауданына, Эболовадан басқарылатын болып бөлінді. Француздар немістер құрған түрлі плантацияларды сақтап қана қоймай, Эболовада кофе, Крибиде пальма, ал Батокеде жер жаңғағы егістіктері сияқты жаңаларын да ашты. Олар Германияның жергілікті халықтардың марионетка басшыларын қолдау саясатын да жалғастырды. Француздар аймақтағы жол желісін кеңейтіп, Криби портын жақсартты, бірақ бұл жұмыстарды жергілікті халықтан мәжбүрлеп алынған еңбекпен жүзеге асырды.

Тәуелсіздік алғаннан кейінгі кезең

1960 жылы Камерун тәуелсіздік алған кезде, қазіргі Орталық және Оңтүстік облыстары Орталық-Оңтүстік деп аталатын бір аумақ болған. 1982 жылы Пол Бия Камерунның екінші президенті болды. Ол атқарган алғашқы істерінің бірі – 1983 жылдың тамызында Орталық-Оңтүстік облысын қазіргі Орталық және Оңтүстік облыстарына бөлу болды.

Геология

Батыс Африка жағалауында бірнеше құрылымдық бассейндер бар, сондай-ақ Оңтүстік Америка жағалауындағы осыған ұқсас құрылымдар да бар. Бұл құрылымдар Гондваналендтің бөлінуімен байланысты кеш юралықтан альб-кеноманиялық рифті кезеңінде қалыптасқан. Рифтілеу кезінде өзендік және теңіздік шөгінді жыныстарымен қатар, тұзды жыныстар да шөгінді. Дуала алабында орналасқан Санага-Суд кен орны 1979 жылы Санага-Суд А 1 ұңғымасы арқылы ашылды және төменгі кредалық тақталы және құмды жыныстардан, олардың үстінен жоғарғы кредалық тақталы жыныстардан өнім береді. Газ-су шекарасы сейсмикалық амплитудалық аномалия ретінде көрінеді.