Кіріспе

Мексикалық кәсіподақ жетекшісі және саясаткер Эльба Эстер Гордильо Моралес (elβaesˈteɾ ɣoɾˈðiʝo; 6 ақпан 1945 жыл) – Мексика саясаткері, кәсіподақ белсендісі және сотталған қылмыскер. 1989 жылдан бері Латын Америкасының ең ірі кәсіподағы – 1,4 миллион мүшелі Ұлттық білім беру қызметкерлерінің кәсіподағының (Sindicato Nacional de Trabajadores de la Educación, немесе SNTE) төрағасы. 2005 жылға дейін Институционалдық-революциялық партиямен (Partido Revolucionario Institucional, немесе PRI) байланыста болды, кейін партиядан шығып, қазір Луис Кастро Обрегон басқаратын Жаңа Альянс партиясын (Partido Nueva Alianza, немесе PANAL) құрды. 2013 жылдың 26 ақпанында Мексика билігі Гордильоның қаржы жылына қатысты және ұйымдасқан қылмысқа қатысқандығы айыбымен ұстады. Гордильо кәсіподақ мүшелерін бірыңғай дауыс беруге ынталандырып, үкіметтер мен президенттерге елеулі ықпал етіп келді.

Ерте өмір

Эльба Эстер Гордильо 1945 жылдың 6 ақпанында Чиапас штатының Комитан қаласында дүниеге келген.

Мансап

Гордильо 1970 жылы «қанды соғыстың» ең қатал кезеңінде Институционалдық-революциялық партияға (ПРИ) қосылды. Ол ПРИ-де бірнеше лауазымдарды атқарды, соның ішінде Ұлттық атқару комитетінің ұйымдастыру хатшысы (1986–1987), Ұлттық халықтық ұйымдар кеңесінің бас хатшысы (1997–2002) және Ұлттық атқару комитетінің бас хатшысы – партиядағы екінші ең жоғары лауазым. Содан кейін Гордильо мексикалық саясаттағы ең беделді әйелдердің біріне айналды. 1987 жылы ол Депутаттар палатасының төрағасы болды. Ол ПРИ фракциясының Депутаттар палатасындағы жетекшісі болды, бірақ Роберто Мадразобен саяси қақтығыс болғаннан кейін, 118 ПРИ депутатының аз ғана көпшілігі төменгі палатадағы 224 орындық фракцияның жетекшісі қызметінен Гордильоны қуғызды. Гордильоның конгресс басшылығынан кетуіне оның саяси амбицияларының 2006 жылғы президенттік сайлауға қатысты Мадразоның амбицияларымен келіспеуі себеп болды. Күшейген саяси қысым мен денсаулығының нашарлауы Гордильоны шамамен бір жылға қоғамдық өмірден шеттетуге мәжбүр етті, бірақ ол ПРИ бас хатшысы лауазымын сақтап қалды. 2005 жылдың басында Гордильо қоғамдық өмірге қайта оралды, ал Роберто Мадразо оны құшақ жайып қарсы алды. ПРИ ережелеріне сәйкес, Мадразо лауазымынан кеткен кезде Гордильо, партияның бас хатшысы ретінде, оны алмастыруға тиіс болды; алайда, күтпеген оқиға, Мариано Паласиос Алкосер Мадразоның орнына Гордильо емес, оның орнын басты, ал Гордильо Паласиос Алкосердің сайлануына бірнеше күн қалғанда Мадразомен ашық түрде қарым-қатынасын үзді. Гордильо Мадразоны өзінің кандидатурасын қолдауы үшін партия төрағалығына пара беруге тырысқанын айыптады; ол сондай-ақ Мадразоның демократияға құрмет көрсетпейтінін, тек өзін ұсынуды қамтамасыз етуге тырысқанын және партия ережелерін бұзып, өзі қалаған партия басшысын тағайындауды көздегенін мәлімдеді. Мариано Паласиос Алкосердің сайланған күні Гордильо өзінің саяси құқықтарын қорғау үшін федералды сайлау трибуналына шағым түсірді, бірақ трибунал оның пайдасына шешім шығармады. 19 қыркүйекте Мадразобен болған даудың нәтижесінде Гордильо ПРИ-дегі Бас хатшы лауазымынан кетті, бірақ партиямен байланысын сақтауды жөн көрді. 2006 жылдың 13 шілдесінде, федералды сайлаудан екі апта өткен соң, ПРИ оның Ұлттық әрекет партиясын қолдағаны және ПРИ жетекшілері мен үміткерлерін шабуылдағаны және жамандағаны үшін партия қатарынан шығарылғанын жариялады.

Сыбайлас жемқорлық

Гордильо ұлттық мемлекеттік мектептер жүйесінде, Гордильоның кәсіподағы басымдығы бар, онда оқытушылық лауазымдар сатылуы немесе мұраға өтуі мүмкін. Гордильо Hermès және Chanel сияқты сәнді брендтерді таңдауымен әйгілі. Ол 2009 жылдың наурызынан 2012 жылдың қаңтарына дейін Сан-Диегодағы Neiman Marcus дүкенінде 2,1 миллион АҚШ долларын жұмсаған деген күдік бар. 2005 жылы Гордильо басты сайлауларда қолдау көрсету үшін артықшылықтар мен тағайындаулар алуға бағытталған, жақтаушылық жүйесінің қағидаларын ұстанған саяси партия құрды. Ол бұрынғы президент Фелипе Кальдеронның 2006 жылы президенттікке тартысқа шаққан жеңісіне қолдау көрсеріп, оған өзіне адал адамдарды үкіметке орналастыруға мүмкіндік бергендігі де кеңінен талқыланды. Гордильо 2013 жылдың 26 ақпанында Мексика билігі тарапынан сыбайлас жемқорлыққа қатысты айыптамалар бойынша тұтқындалды, оның Калифорниядан келген жеке ұшағы астанаға жақын Толука әуежайына қонғаннан кейін. Бас прокурор Хесус Мурильо Карам мәлімдемесіне сәйкес, ол Мексиканың Ұлттық білім беру қызметкерлерінің кәсіподағынан (SNTE) 2 миллиард песо (156 816 000 АҚШ доллары немесе 119 242 600 евро) ұрлаған деген айып тағылды. Сондай-ақ, ол Швейцариядағы банк шоттарына ірі сомада ақша аударған, ал қалған қаражат пластикалық операцияларға немесе жеке тұтынуға жұмсалған деген күдік бар. Карамның сөзіне göre, күмәнді шығындардың ішінде ангар мен ұшақтың күтімі мен жалға алу шығындары да болды. Прокурорлар оның айлық жалақысымен (айына 31 398 песо немесе 2459 АҚШ доллары) бірнеше сатып алуды жасауы мүмкін емес екенін айтады. Ол талан-таражға салу және ұйымдасқан қылмыспен айыпталуда.

Бостандық

Гордильо федералды судьяның Primer Tribunal Unitario-дан сот процесін Гордильоның жемқорлыққа қатысы бар екенін дәлелдей алмағандықтан тоқтатуынан кейін босатылды.