Кіріспе

Америкалық Wickes класының эсминшісі

USS Harding (DD 91) – Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет еткен эсминші. Ол Сет Хардингтің құрметіне аталған алғашқы кеме болды. 1918 жылы суға түсірілген ол бірнеше жыл бойы АҚШ-тың Шығыс жағалауында дайындық жаттығуларын жүргізді. 1919 жылы ол Curtiss NC су ұшағының Атлант мұхиты арқылы жасаған маңызды рейсіне сүйемелдеді. Кейін сол жылы ол су ұшағына қызмет көрсету кемесіне айналдырылып, Пенсакола Әскери-әуе базасы жанында әскери авиаторларды даярлауға қолданылды. Ол Веракрусқа бір рет шұғыл медициналық жабдықтармен сапар жасады, сондай-ақ, қолданыстан шығарылған неміс кемелеріне қарсы авиабомбалау сынақтарында болды, оның ішінде кемелердің батып кетуіне де куә болды. 1922 жылы қызметтен босатылып, 1936 жылы металл теріп алуға сатылды.

Дизайн және құрылыс

Хардинг – 1917-1919 жылдар аралығында АҚШ Әскери-теңіз күштері салған 111 кемелердің бірі. Ол және оның жеті туысы Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы Union Iron Works кеме жасаушылығында Bethlehem Steel компаниясы жасаған техникалық талаптар мен егжей-тегжейлі жобалар бойынша салынды. Оның стандартты суыру сыйымдылығы, жалпы ұзындығы 96 метр (315 фут), ені 9 метр (31 фут) және суға бату тереңдігі 2 метр (8 фут) болды. Сынақтар кезінде Хардингтің жылдамдығы 4 дюймдік/50 калибрлі төрт зеңбірек, үш .30 калибрлі пулемет және он екі торпедалық түтік, Mark 15 торпедаларымен жарақталды. Оның штатты экипажында 122 офицер мен сарбаз болды. Ол екі Curtis бу турбинасымен, төрт Yarrow қазандығымен қозғалды. Хардингтің техникалық сипаттамалары толық белгілі емес, бірақ ол Wickes класындағы эсминецтердің тобының бірі болды, бұл кемелер ресми емес түрде "Liberty Type" деп аталды, оларды Parsons немесе Westinghouse турбиналарын қолданған Bath Iron Works компаниясы жасаған жобалар бойынша салынған эсминецтерден ажырату үшін. "Liberty" типіндегі эсминецтер қызметте нашарлап, 1929 жылы осы топтың барлық 60 кемесі Әскери-теңіз күштерінен шығарылды. Бұл кемелердің нақты өнімділігі, әсіресе отын экономиясы тұрғысынан, жоспарланған көрсеткіштерден әлдеқайда төмен болды, көпшілігі жобалық стандарттағыдан гөрі жақсырақ жылдамдыққа ие болды. Сондай-ақ, класс кемелердің бұрылуы мен салмағында да мәселелерге тап болды. Хардинг – Сет Хардингтің есімімен аталған алғашқы кеме. Екінші Хардинг 1943 жылы қолданысқа енгізілді.

Қызмет тарихы

Хардинг 1918 жылғы 4 шілдеде «Юнион Айрон Воркс» зауытынан суға түсірілді. Ол Джордж А. Арместің әйелімен спонсорлыққа ие болды және командир Генри Д. Куктың басқаруымен тапсырылды. 1919 жылғы 3 ақпанда ол АҚШ Атлантикалық флотына бекітіліп, Санта-Круз, Калифорния арқылы Ньюпортқа (Род-Айленд) бағытталды. Панама каналы арқылы өтіп, 18 ақпанда келді. Екі күннен кейін ол Массачусетс штатының Бостон қаласына көшіп, 21 ақпанда Версаль конференциясынан Президент Вудро Вильсонды алып келе жатқан кемені сүйреп шықты. Екі күннен кейін ол Бостон портында кеменің келгеніне арналған салтанатты шараларға қатысты. Содан кейін ол 8 наурызға дейін Норфолк қаласында жөндеу жұмыстарында болды, содан кейін Куба жағалауындағы флотылық жаттығуларға қатысты. Осыдан кейін Хардинг Нью-Йоркке бағыт алып, 14 сәуірде жетті. 1 мамырда ол Атлант мұхиты арқылы ұшқан әскери-теңіз күштерінің «Кёртисс NC» су ұшақтарына жетекшілік еткен эсминецтер тобымен бірге жолға шықты. Хардинг ұшудың алғашқы кезеңінде түнгі уақытта шамдармен жарықтандырды; «NC 1» және «NC 3» Азор аралдарына жақын жерде мәжбүрлі түрде қонуға мәжбүр болды және Хардинг «NC 1» суға бату алдында оған көмек көрсетті. Қалған су ұшағы «NC 4» 20 мамырда Понта-Делгадаға келді және ол соңғы сапарына аттанғанда Хардинг теңізде радиокомпас сигналдарын беру үшін жолға шықты. 1919 жылғы 31 мамырда су ұшақтары Англияның Плимут қаласына қонғаннан кейін, Хардинг 18 маусымда Ньюпортқа оралғанға дейін Францияның Брест портына және Азор аралдарына сапар шекті. Бірнеше ай бойы Хардинг Ньюпорт және Норфолк порттарында жаттығулар өтті. Бірінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін АҚШ әскери-теңіз күштері су ұшақтарын қолдау бағдарламасын дамыту үшін артық кемелерді қайта жарақтандыруды бастады. 1919 жылы бірнеше бу кемелері мен мина тастаушылар таңдалды, бірақ Хардинг – жалғыз эсминец болды, себебі оны минималды өзгерістермен жарақтандыруға болатындығы анықталды. Осы жетістіктен кейін және ұшақ тасымалдаушылардың конструкциясы дамыған сайын, теңіз авиациясын қолдау үшін арнайы кемелер жасалды. 1938 жылы «Клемсон» класындағы он төрт эсминец су ұшақтарын қолдауға арналған кемелерге айналдырылды, себебі ұшақ өндірісі осы кемелердің дамуын басып озды. Хардингті қайта жарақтандыру кезінде оның үш .30 калибрлі пулеметі алынып тасталды және экипаж саны 100 офицер мен сарбаздан тұратын етіп азайтылды. Оның торпедалық түтікшелері де алынып тасталған болуы мүмкін. 1919 жылғы 13 желтоқсанда ол су ұшақтарын қолдауға арналған кемеге айналдыру үшін Филадельфия әскери-теңіз кемежайына келді. Ол Чарльстон әскери-теңіз кемежайында қайта жарақтандыруды аяқтады және 1920 жылғы 20 мамырда Пенсакола әскери-әуе станциясында қызмет ету үшін жолға шықты. Бірақ, осыдан кейін бірден Хардинг Америкалық Қызыл Кресттен медициналық жабдықтармен жүктелді және Веракрус, Мексикаға, бубондық обаның басталуына байланысты сарысу және басқа да жабдықтар қажет болды. 1920 жылғы 9 маусымда Веракрусқа жетіп, жүгін түсірді. Содан кейін ол Тампикода тоқтап, Флорида штатының Пенсакола қаласына бағыт алып, 13 маусымда жетті. Пенсаколада Хардинг су ұшақтарын пилоттауды оқыту бағдарламасына бекітілді. Ол 1920 жылғы 4 тамызға дейін сол жерде қалды, содан кейін 1921 жылғы 23 ақпанға дейін Кариб теңізінде су ұшақтарына қызмет көрсетті. Ол Филадельфияда қысқа уақыт тоқтады, содан кейін Хэмптон Роудсқа барып, беріліп қалған неміс кемелеріне бомбалау сынақтарын қолдады және 1921 жылғы 21 шілдеде неміс соғыс кемесі батып кеткенге дейін сынақтарға қатысты. Хардинг ертеңіне осы міндеттен босатылды. Кейін Хардинг Ньюпорт және Шығыс жағалауындағы басқа порттардан 1921 жылғы 27 желтоқсанға дейін жаттығулар жүргізді, содан кейін Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласына келді. 1922 жылғы 3 сәуірге дейін сол жерде болғаннан кейін ол Филадельфияға бағыт алып, 1922 жылғы 1 шілдеде қызметтен босатылды. Хардинг 1936 жылғы 29 қыркүйекте Нью-Йорктегі Schiavone Bonomo Corporation компаниясына металл терісі үшін сатылды.