Кіріспе
Мэттью Уокер түйіні – арқанның ұшын тозудан сақтауға арналған сәндік түйін. Ол бұралған арқанның жіптерін ажыратып, жіптерді біріктіріп, содан кейін жіптерді қайтадан бірге өру арқылы жасалады. Оны бірнеше жеке арқандарды пайдаланып та байлауға болады, онда арқандар бір шоғырға жиналады. Бұл түйіннің дәстүрлі қолданылуы – арқанның ұшын тесіктен өтпеуі үшін тоқпан немесе "шеге" жасау, мысалы, ескі желкенді кемелердегі маскаларды керіп тұратын арқандарды бекіту үшін. Мэттью Уокер кім болғаны және оның атымен неліктен осы түйін аталғаны белгісіз. Дегенмен, 19 ғасырдың басындағы деректер оның Корольдік теңіз флотындағы кеме жөндеуші болғанын көрсетеді. "Эшлидің түйіндер кітабынан" алынған мына үзінді түйіннің болуы мүмкін шығу тегін көрсетеді: "Толық немесе қос Мэттью Уокер түйіні". 1808 жылы Левер «Мэттью Уокер түйіні» туралы айтады және 1860 жылы Алстон оны «Қос Мэттью Уокер түйіні» деп атайды. Бастапқы түйіннің жетілдірілген нұсқасы уақыт өте келе бастапқы атауын алды, ол қазір көбінесе «Мэттью Уокер түйіні» деп аталады. Левердің «Мэттью Уокер түйіні» деген таныс сөзі, ол түйіннің авторын білген болуы мүмкін, ол британдық теңіз портының біріндегі шебер жөндеуші болған. Мэттью Уокер туралы көптеген аңыздар пайда болды, «оның атымен түйін аталған жалғыз адам». Америка табиғи тарих мұражайының докторы Фредерик Лукас маған түйіннің пайда болуы туралы мына оқиғаны айтты. Ол 1869 жылы Гуано жүктеп жатқан Чинча аралдарында естіген. Бір теңізші, бұрын теңізші болған судьядан өлім жазасын алған, бірақ теңізшілердің ортақ туыстығына байланысты судья оны кешірді. Судья теңізшіге егер ол судьяның өзі байлай да, шеше де алмайтын түйінді көрсетсе, толық кешірім беретінін ұсынды. Теңізші он құлаш арқан сұрады, содан кейін жеке бөлмесіне барып, арқанды жартылай ажыратып, Мэттью Уокер түйінін жасап, арқанды соңына дейін қайтадан өрді. Осылайша Мэттью Уокер кешірім алды, ал әлемге тамаша түйін келді. Бұл түйін өте әдемі және тарихи тұрғыдан ең көп тараған және маңызды түйіндердің бірі болды. Қазіргі заманғы яхталарда ол көбінесе қолданылмайды және танылмайды. Ол лассо қолданылатын тоқпан түйіндерін жасау үшін пайдаланылды.
A Matthew Walker knot is a decorative knot that is used to keep the end of a rope from fraying. It is tied by unraveling the strands of a twisted rope, knotting the strands together, then laying up the strands together again. It may also be tied using several separate cords, in which case it keeps the cords together in a bundle. The traditional use of the knot is to form a knob or "stopper" to prevent the end of the rope from passing through a hole, for instance in rigging the lanyards which tension the shrouds on older sailing ships with standing rigging of fibre cordage. It is not specifically known who Matthew Walker was, nor why this knot was named after him. However, early references from the 19th century suggest he may have been a ship's rigger in the Royal Navy. The following quote from The Ashley Book of Knots gives possible origins of the knot:
The FULL or DOUBLE MATTHEW WALKER KNOT. Lever in 1808 speaks of "MATTHEW WALKER'S KNOT" and describes the knot which Alston in 1860 calls the "DOUBLE MATTHEW WALKER KNOT." A refinement of the original knot had in the meantime taken over the original name , which is now generally modified to "a MATTHEW WALKER
Lever's familiar expression, "MATTHEW WALKER'S KNOT," suggests that he may have known the inventor, who was possibly a master rigger in one of the British naval dockyards. Many myths have grown up around Matthew Walker, "the only man ever to have a knot named for him." Dr. Frederic Lucas, of the American Museum of Natural History, once told me the following story of the Origin of the knot, which he had heard off the Chincha Islands while loading guano in 1869. A sailor, having been sentenced to death by a judge who in earlier life had been a sailor himself, was reprieved by the judge because of their common fellowship of the sea. The judge offered the sailor a full pardon if he could show him a knot that he, the judge, could neither tie nor untie. The sailor called for ten fathoms of rope and, having retired to the privacy of his cell, unlaid the rope halfway, put in a MATTHEW WALKER KNOT, and then laid up the rope again to the end. So Matthew Walker secured his pardon, and the world gained an excellent knot. This knot is highly decorative, and was historically one of the most common and important knots. On a modern yacht, it is almost unused and unknown. It has been used in making stopper knots where lariats are used.
Қалай байлау керек
Мэтью Уокер түйіні кез келген саны бар жіптерден тұратын дөңгелек шоғында байланады. Түйін байлау үшін, торап әрбір жіпті алып, қалған жіптердің айналасында ілмек жасайды, содан кейін жаңадан құрылған ілмектен жіптің ұшын өткізіп, қара түйін (overhand knot) құрайды. Олар келесі жіпке өтеді, ілмектерді өткізетін бағытта шоғының айналасын айналып жүреді. Бірінші жіпті шоғына орау оңай, бірақ әрбір келесі жіптің ұшы барлық басқа жіптерді өзінің ілмегіне жинау үшін бұрынғы ілмектерден өтуі керек. Түйінді тартып бекіту кезінде, оны шоғы бойымен домалатуға болады, әсіресе екі жіп қолданғанда бұл көмектеседі. Соңғы нәтиже – спираль тәрізді түйін, ол шаштараздың тіреуіш бөлігіне есімдей ұқсайды.