Кіріспе

Луизиана штатындағы параллельді көпірлер, АҚШ

Пончартрейн көлі жолы (Lake Pontchartrain Causeway), сонымен қатар жай ғана The Causeway деп те аталады, АҚШ-тың оңтүстік-шығысындағы Пончартрейн көлі арқылы өтетін екі параллельді көпірден тұратын бекітілген байланыс. Екі көпірдің ұзынырақ бөлігі 38 километрді (23.83 миль) құрайды. Жолдың оңтүстік ұшы Луизиана штатының Метари қаласында, ал солтүстік ұшы Луизиана штатының Мандевилл қаласында орналасқан. Екеуі де Нью-Орлеан қалалық аймағында жатыр. Пончартрейн көлі жолы әлемдегі су үстінен үздіксіз созылған ең ұзын көпір ретінде Гиннес рекордтар кітабына енген. Бұрын ол әлемдегі ең ұзын су үсті көпір ретінде тіркелген еді. 2011 жылы Қытайдағы Цзяочжоу шығанағы көпірінің ашылуына байланысты, Гиннес рекордтар кітабы су үсті көпірлері үшін екі санат жасады: Пончартрейн көлі жолы үздіксіз су үсті көпір ретінде, ал Цзяочжоу шығанағы көпірі жалпы су үсті көпір ретінде танылды. Көпірлер 9500 бетон тіреулермен тіреліп тұр. Екі көпірдің де солтүстік жағалаудан оңтүстікке қарай 13 километр (8 миль) қашықтықтағы кеме жүретін арнаны қамтитын айналмалы бөлігі бар.

Тарих

Пончартрейн көлін аралайтын көпір идеясы 19 ғасырдың басына, Мандевиль қаласын негіздеген Бернард де Мариньиге дейін барып жетеді. Ол 1930 жылдардың ортасына дейін қызмет еткен паромдық қызметті ұйымдастырды. 1920 жылдары жасанды аралдар құрып, оларды бірнеше көпірлермен байланыстыру туралы ұсыныс жасалды. Бұл жоспарды қаржыландыру аралдардағы жер участаларын сату арқылы жүзеге асырылуы тиіс болған. Қазіргі тас жол 1948 жылы Эрнест М. Лёб кіші осы жобаны көздеген кезде нысана ала бастады. Оның ықпалы мен көрегендігінің арқасында Луизиана заң шығарушы органы қазіргі Коузвей комиссиясын құрды. Көпірді салу үшін Луизиана көпір компаниясы құрылды, ол Джеймс Э. Уолтерс ағаны жобаны басқаруға тағайындады. Эрнест М. Лёбке көпір құрылысын жоспарлауда оның жүрегі жақын туысы, Эрнест М. Лёб III, Эрнест М. Лёб & Компанияның президенті көмектесті. Алғашқы тас жолдың ұзындығы 38 шақырымды құрады. Ол 1956 жылы 46 миллион долларға (қазіргі шақта 46 миллион долларға тең) ашылды. Бұл тек қана көпірді ғана емес, солтүстік жағындағы үш жол мен оңтүстік жағындағы ұзақ жолды да қамтыды. 1964 жылдың 16 маусымында кемелер көпірде жарылыс жасағанда, автобус көлге құлап, алты адам қаза тапты. 1969 жылдың 10 мамырында 30 миллион долларға (қазіргі шақта 30 миллион долларға тең) бағамен ашылған түпнұсқадан 0,01 шақырымға (0 км) ұзын екі жолақты параллель тас жол пайдалануға берілді. 2017 жылы көпірдегі қауіпсіздікті арттыру мақсатында жол ақысы көтерілді. Жол ақысы қолма-қол ақшамен 3 доллардан және төлем картасымен 2 доллардан 5 долларға (қолма-қол ақшамен) және 3 долларға (төлем картасымен) дейін өсті. Тас жолдың ашылуы Солтүстік жағалаудағы шағын қауымдардың өсіп-өркендеуіне септігін тигізді, өйткені Нью-Орлеанға дейінгі сапар уақыты 50 минутқа дейін қысқарды, Солтүстік жағалауды Нью-Орлеан қалалық аймағына жақындатты. Бұрын Сент-Таммани округының тұрғындары 11-ші АҚШ тас жолындағы Мейстри көпірі немесе 90-шы АҚШ тас жолындағы Риголетс көпірі арқылы (екеуі де Льюизиана штатының Слайделл қаласының жанында) немесе батыс жағынан, 51-ші АҚШ тас жолы арқылы Манчак, Льюизиана арқылы жүретін. 2005 жылдың 29 тамызында «Катрина» дауылынан кейін жиналған бейнематериалдар көпірдің зақымдануын көрсетті. Дауыл толқыны тас жолдың астында I 10 қос аралық көпірінің жанындағыдай жоғары емес еді, ал зақым көбінесе айналымдарға шектелді. Құрылымдық негіздері сақталды. Көпірлер дауылдар мен басқа да табиғи құбылыстардан ешқашан ірі зақымдарға ұшырамаған, бұл көпірлер арасында сирек кездесетін жағдай. Қазіргі оптикалық талшықты кабель желісі өз ұясынан шығып кеткенімен, оптикалық уақыт доменінің рефлектометрі (OTDR) талдауы бойынша бұзылмаған күйде қалды. I 10 қос аралық көпірінің қирауына байланысты тас жол солтүстікке қарай орналасқан қалпына келтіру жұмыстарын жүргізетін командалар үшін маңызды бағытқа айналды. Тас жол 2005 жылдың 19 қыркүйегінде төлемсіз ашылды, ал жол ақысы сол жылдың қазан айының ортасында қайта қолданысқа енгізілді. Пончартрейн көлінің тас жолы Луизианадағы жалпы ұзындығы 5 шақырым (8 км) немесе одан да көп болатын жеті автомобиль жолының бірі. Басқалары, ең ұзынынан ең қысқасына дейін: I 55-тегі Манчак батпақты көпірі, I 10-дағы Атчафалая бассейні көпірі, Луизиана тас жолы 1 көпірі, I 10-дағы Бонне Карре ағызу көпірі, АҚШ 90-дағы Чакахула батпақты көпірі, I 10-дағы Пончартрейн көлінің қос аралығы және I 310-дағы Лабранш батпақты көпірі. Мейстри көпірі де жақын, бірақ жалпы ұзындығы шамамен 4,8 шақырымды (8 км) құрайды. Луизианада Норфолк Оңтүстік көлінің Пончартрейн көпірі де орналасқан, ол 5,8 шақырымды (9 км) құрайды және АҚШ-тағы ең ұзын теміржол көпірлерінің бірі болып саналады. Манчак батпақты көпірінің оңтүстік шеті (Пончартрейн көлінің батыс жағында) I 10 Бонне Карре ағызу көпірінің батыс шетімен (Пончартрейн көлінің оңтүстік-батыс жағында) және Лабранш батпақты көпірінің солтүстік шеті I 10 Бонне Карре ағызу көпірінің шығыс шетімен жалғасқандықтан, бұл үш көпір атаулары бойынша шын мәнінде бірыңғай көпір болып табылады. Үшінші санаттағы жолдың жалпы ұзындығы 38 шақырымнан (61 км) асады. Көпір 2013 жылы Америка инженерлік-құрылыс қоғамымен Ұлттық тарихи құрылыс инженерлік ескерткіші деп танылды.

Гиннес рекордтарының дау-дамайлары

Онжылдықтар бойы Пончартрейн көлінің жол көпірі Гиннес рекордтар кітабында әлемдегі су үстіндегі ең ұзын көпір ретінде тіркелген. 2011 жылдың шілдесінде Қытайдағы Цзяочжоу шығанағындағы көпір Гиннес рекордтар кітабында «су үстіндегі ең ұзын көпір» деп жарияланды. Бұл талапты қолдаушылар өздерінің анықтамасына сүйене отырып, яғни су үстінен физикалық түрде өткен көпірдің ұзындығын есепке алып, Пончартрейн көлінің жол көпірінің ұзындығы ең ұзын деген қорытындыға келді. Бірақ Гиннес рекордтар кітабы, екі жағындағы құрлық көпірлері мен теңіз астындағы туннельдер сияқты қосымша құрылымдарды да ескеретін өлшем критерийлерін пайдаланып, Цзяочжоу шығанағының көпірінің ұзындығы екенін мәлімдеді. Осы дауға байланысты 2011 жылдың шілдесінде Гиннес рекордтар кітабы су үсті көпірлері үшін екі санат құрды: үздіксіз және жиынтық ұзындығы. Соның нәтижесінде Пончартрейн көлінің жол көпірі су үстіндегі ең ұзын көпір (үздіксіз) атанды, ал Цзяочжоу шығанағының көпірі су үстіндегі ең ұзын көпір (жиынтық) болып тіркелді.