Күміс маскадағы әулие: Мексиканың күрес тарихындағы легенда

Кіріспе

Мексикалық кәсіпқой күрескер (1917–1984)
20 ғасырдың күрескері және актері

Карьерасы барысында ол негізінен мексикалық Empresa Mexicana de Lucha Libre ұйымы үшін күресті, онда ол Мексиканың жеңіл ауыр салмақтағы ұлттық чемпионы, Мексиканың орта салмақтағы ұлттық чемпионы, Rayo de Jalisco-мен бірге Мексиканың жұптық команда чемпионатының жеңімпазы, Мексиканың орта салмақтағы ұлттық чемпионы, NWA әлемнің орта салмақтағы чемпионы және NWA әлемнің жеңіл салмақтағы чемпионы атанды. Карьерасының басында ол 1942 жылы El Enmascarado de Plata ("Күміс маскадағы адам") атына ие болғанға дейін маскамен және маскасыз түрлі ринг аттарымен жұмыс істеді. Сантоның ағалары да күрескерлер болды, олардың ішінде Black Guzmán алғаш дебют жасады, кейін Pantera Negra және Jimmy Guzmán да қосылды. Оның он бір баласының тек біреуі оның қадамын басып, 1982 жылы El Hijo del Santo ("Әулие баласы") атымен дебют жасады. 2018 жылы WWE оны Legacy санатындағы Даңқ залына енгізді. El Hijo del Santo-ның ұлы 2016 жылы "Santo Jr." атымен дебют жасады. Тағы бір немересі (El Hijo del Santo-ның ұлы емес) бастапқыда "El Nieto del Santo" ("Әулиенің немересі") атымен күресті, бірақ қазір Axxel атымен жұмыс істейді. Санто Мексикада кәсіби күресті Рикидозан Жапонияда танымал еткендей, кеңінен танымал етті деуге болады. Сантоның соңғы жекпе-жегі 1982 жылдың 12 қыркүйегінде, 65 жасқа толуына бір апта қалғанда өтті. 1958 жылы күрескер және актер Фернандо Осес Сантоны киноға түсуге шақырды, және Санто күрес карьерасынан бас тартқысы келмесе де, ол екеуін бір уақытта жасауды жоспарлады. Мексикадан тыс жерлерде оның ең танымал фильмі, сонымен қатар ең жақсы фильмдерінің бірі саналатын 1962 жылғы "Santo contra las mujeres vampiro" ("Санто әйел-вампирлерге қарсы") фильмі, Mystery Science Theater 3000 эпизодында да көрсетілді. 1977 жылға қарай маскалы күрескерлер туралы фильмдерге деген қызығушылық азайды, бірақ Санто келесі бірнеше жыл бойы көптеген фильмдерде түсіріліп тұрды. Оның соңғы фильмі – 1982 жылы Флоридада түсірілген "Fury of the Karate Experts" ("Каратэ шеберлерінің ашуы"), ол күрестен шыққан жылы түсірілді.

Басқа медиа

1952 жылы суретші және редактор Хосе Г. Круз Санто комиксін жариялай бастады, осылайша Санто мексикалық халық әдебиетіндегі бірінші және ең маңызды кейіпкерге айналды. Оның танымалдығы 1960 жылдары тек аңызға айналған Калиман кейіпкерімен ғана салыстырылатын болды.

Өлім

Желтоқсанның соңында 1984 жылы ол мексикалық Contrapunto телебағдарламасының қонағы болды және ескертусіз маскасын шешіп, бетін ашты, тиімді түрде жанкүйерлерімен қоштасты. Ол Мексика қаласындағы Мавзолеос-дель-Анхель зиратындағы криптаға жерленді. Сантоның табынытына жерленген жерден сүйікті көлікке жеткізуге бірнеше сағат кеткені хабарланды. 1960 жылдардың басында "La Novia del Santo" ("Эль Сантоның қалыңдығы") деп аталған әйел күресші Мексика айналымында жұмыс істеді. Күміс масканың астында Ирма Гонсалес болды, ол күйеуіне күресті тоқтатуға уәде берген, бірақ бәсекенің тартымдылығына қарсы тұра алмағандықтан маскамен рингке оралды. Ла Новия Эль Сантоның батасын алды және Санто есімін пайдалану құқығына ие болған жалғыз туыс емес. Гонсалес үйленгенге дейін "La Novia del Santo" ретінде тек 7 ай ғана күресті. Кейін тағы бір күресші "La Novia del Santo" есімін қабылдады, бірақ Эль Санто шара қолданып, атаудың рұқсатсыз пайдалануын тоқтатты. 1990 жылдары Эль Сантоның 25 немересінің бірі кәсіби дебют жасады. Әртүрлі есімдермен тәжірибе жинағаннан кейін, ол 2000 жылдары "El Nieto del Santo" ("Сантоның немересі") ретінде жұмыс істеуді бастады. "El Hijo del Santo" бұл жағдайды болдырмау үшін заңдық шараларға көшті, өйткені ол күрес саласындағы "El Santo" құқығының барлығына ие, себебі ол өзінің ұлдарының біреуіне "El Nieto del Santo" есімін беруді жоспарлап отыр. Бүгінде Эль Сантоның немересі "Axxel" ретінде жұмыс істейді және кез келген заңдық мәселелерді болдырмау үшін "El Nieto del Santo" есімін тек бейресми лақап ретінде қолданады. Axxel Эль Сантоның танымал маскасын, плащын және киім дизайнын пайдаланады, бірақ El Hijo del Santo-ның заңдық құқықтарын бұзбау үшін қара жиектер мен тізеліктерді қосты. 2012 жылдың тамызында сот Axxel пайдасына шешім шығарып, оған қайтадан "El Nieto del Santo" ретінде жұмыс істеуге рұқсат берді. 2016 жылдың шілдесінде Эль Сантоның тағы бір немересі және El Hijo del Santo-ның ұлы "El Santo Jr." есімімен жұмыс істеуді бастады. 2016 жылдың 23 қыркүйегінде Эль Сантоның 99 жылдық мерейтойына арналған Google Doodle осы күні арнайы Эль Санто Google Doodle-ін жариялады. 2018 жылы ол WWE Даңқ залына сол жылғы мұрагерлердің бірі ретінде енгізілді. 2017 жылғы Pixar фильмі Coco-да Эль Сантоның күміс маскасы мен плащы бар қаңқасы, өлілер еліндегі кеште Мария Феликспен бірге қонақ ретінде шақырылған.

Just over a year after his retirement (in late January 1984), El Santo was a guest on Contrapunto, a Mexican television program and, without warning, removed his mask just enough to expose his face, in effect bidding his fans goodbye. He was entombed at a crypt on the Mausoleos del Ángel cemetery in Mexico City. It reportedly took hours for Santo's coffin to make it from the funeral parlour into the hearse. In the early 1960s, a female wrestler called "La Novia del Santo" (Spanish for "the Bride of El Santo") worked the Mexican circuit. Under the silver mask was Irma González, a well known wrestler who had promised her fiancé that she would stop wrestling, but went back in the ring under a mask when she could not resist the draw of competition. La Novia got El Santo's blessing to use the name and is the only non family member ever given the right to use the Santo name. Gonzáles only wrestled as "La Novia del Santo" for 7 months until she got married. Later on, another wrestler adopted the "La Novia del Santo" name, but El Santo took action and put an end to the unauthorized use of the name. In the 1990s, one of El Santo's 25 grandchildren made his professional debut. After gaining some seasoning under different identities, he began working as "El Nieto del Santo" (Spanish for "the Grandson of Santo") during the 2000s. El Hijo del Santo took legal actions to prevent this as he owns all "El Santo" rights when it comes to wrestling, presumably because he himself is planning on letting one of his own sons use the "El Nieto del Santo" name. These days, the grandson of El Santo works as "Axxel" and only uses "El Nieto del Santo" as an unofficial nickname to avoid any legal issues. Axxel uses the same trademark mask, cape and trunk design as El Santo but has incorporated black trim and knee pads, presumably not to infringe on the legal rights of El Hijo del Santo. In August 2012, a court ruled in favor of Axxel, allowing him to again begin working as El Nieto del Santo. In July 2016, another one of El Santo's grandchildren and the son of El Hijo del Santo began working under the name "El Santo Jr."

On 23 September 2016, to honor the 99th birthday of El Santo, Google Doodle ran a special El Santo Google doodle for that day. He was inducted into the WWE Hall of Fame in 2018 as part of the Legacy Inductees of that year. A skeletal version of El Santo, complete with silver mask and cape, appears briefly in the 2017 Pixar film Coco as a guest at a party in the Land of the Dead, with actress María Félix as his date.