Майкл Смит: Ямайкалық даусы және өмірінің трагедиясы

Кіріспе

Майкл Смит, көбінесе Майки Смит деп аталатын (14 қыркүйек 1954 – 17 тамыз 1983) – ямайкалық дуб поэзіясының өкілі. Линтон Квеси Джонсон және Мутабарукамен бірге ол ең белгілі дуб ақындарының бірі болды. 1978 жылы Смит Ямайка атынан Кубада өткен 11-ші Дүниежүзілік жастар мен студенттер фестиваліне қатысты. Оның "Mi Cyaan Believe It" альбомында сол аттас өлеңі бар. Ол анархистік көзқарастардан және растафариандық симпатиялардан бас тарды. 1983 жылдың 17 тамызында саяси митингте Ямайканың Мәдениет министрін сынағаннан кейін, оңшыл «Жамайканың еңбек партиясымен» (ЖЕП) байланысты саяси қарсыластарының қолынан қаза тапты деген күдік бар.

Өмір және жұмыс

1954 жылы Ямайканың Кингстон қаласында туған Смит Кингстон колледжінде және Сент-Джордж колледжінің қосымша мектебінде білім алған. Ол сондай-ақ Жан "Бинта" Бриз бен Оку Онуорамен бірге Ямайка драма мектебінде оқыды. Смиттің кейбір туындыларын Линтон Квеси Джонсон өзінің LKJ лейблі арқылы жариялады. Смит BBC телесериалы "Ebony"-да пайда болды, ал BBC оның Джонсонмен байланысына арналған деректі фильмді көрсетті. "Mi Cyaan Believe It" шығармасы Смиттің шын жүректен айтылған сөздерімен есте қалады: "Laaawwwd mi cyaan believe it mi seh mi cyaan believe it". 1982 жылы Смит өзінің тұңғыш альбомын шығарды және Грегори Айзекс сияқты әртістерге қолдау көрсетіп, Еуропа бойынша көптеген концерттер берді. Ол Джон Пил үшін жазу сессиясын өткізді, ол 1982 жылдың 4 мамырында BBC арнасында көрсетілді. Ол Gun Court-та тұтқындарды қорғаушы әлеуметтік жұмыскер ретінде қызметін жалғастырды. Ямайкадағы "саяси идеологиялар мен жіктер" туралы оның ашық пікірлері оның өмірін ерте тоқтатуға себеп болды. Линтон Квеси Джонсон, Вест-Индия университетінің Мона кампусындағы Кариб теңізінің екінші мәдениет конференциясында Смиттің өмірі мен шығармашылығына арналған баяндамасында былай деді: "Кейінгі жамайкалық ақын Майкл Смит, менің ойымша, ХХ ғасырдың соңғы тоқсанында ағылшын тілді Кариб аймағынан шыққан ең қызықты және ерекше поэзиялық дауыстардың бірі болды". Джонсон, Смиттің Лондондағы алғашқы және жалғыз альбомын өндірген, сондай-ақ "Jamaica Observer" газетіне жазған мақаласында былай деп жазды: "1978 жылы Майкл Смит Кубада өткен Жастар мен студенттердің 11-ші дүниежүзілік фестивалінде Ямайканы өкілдік етті. Сол жылы оның алғашқы "Word" атты синглы, содан кейін "Mi Cyaan Believe It" және "Roots" атты ең танымал туындылары жарық көрді". 1981 жылы Смит CARIFESTA кезінде Барбадосте өнер көрсетті, ал BBC телеарнасы оның "Mi Cyaan Believe It" әнін "From Brixton To Barbados" деректі фильмі үшін түсірді. 1982 жылы Смит Лондонды қоздырып, Камден орталығындағы Халықаралық кітап жәрмеңкесінде радикалды қара және үшінші әлем кітаптарымен, сондай-ақ Брикстондағы Ламбет қалалық залында "Азаттық үшін жаратылыс" қойылымымен өнер көрсетті. Ұлыбританияда Оку Оноурамен бірге Смит сәтті поэзиялық тур жасады және Island Records үшін "Mi Cyaan Believe It" альбомын жазды. Смит Питер Эшборнның "Reggae Opera Mikey" операсының тақырыбы болып табылады.

Born in Kingston, Jamaica, in 1954, Smith was educated at Kingston College and the St. George's College Extension School. He also studied at the Jamaican School of Drama with Jean "Binta" Breeze and Oku Onuora. Some of Smith's work was released by Linton Kwesi Johnson on his LKJ label. Smith appeared on the BBC television series Ebony and the BBC also broadcast a documentary based on his association with Johnson. "Mi Cyaan Believe It" is most remembered for Smith's heartfelt phrase: "Laaawwwd mi cyaan believe it mi seh mi cyaan believe it." In 1982, Smith released his debut album and performed extensively in Europe supporting such acts as Gregory Isaacs. He recorded a session for John Peel, which was broadcast by the BBC on 4 May 1982. He continued to work as a social worker representing prisoners in Gun Court. His outspoken commentary on the "isms and schisms of 'politricks in Jamaica led to his life being cut short. Linton Kwesi Johnson, during a presentation on Smith's life and work at the second Caribbean Conference on Culture at the University of the West Indies, Mona campus, had the following to say: "The late Jamaican poet, Michael Smith, was to my mind one of the most interesting and original poetic voices to emerge from the English speaking Caribbean during the last quarter of the 20th century." Johnson, who produced Smith's first and only album in London, also wrote the following in an article for the Jamaica Observer: "In 1978, Michael Smith represented Jamaica at the 11th World Festival of Youth and Students in Cuba. That year saw the release of his first recording, a single titled, 'Word', followed by perhaps his most famous piece 'Mi Cyaan Believe It' and 'Roots'." In 1981, Smith performed in Barbados during CARIFESTA and was filmed by BBC Television performing "Mi Cyaan Believe It" for the documentary From Brixton To Barbados. In 1982, Smith took London by storm with performances at the Camden Centre for the International Book Fair of Radical Black and Third World Books, and also at Lambeth Town Hall in Brixton for "Creation for Liberation". While in Britain, together with Oku Onoura, Smith also did a successful poetry tour and recorded the Mi Cyaan Believe It album for Island Records. Smith is the subject of Peter Ashbourne's opera Reggae Opera Mikey.

Өлім

Смит 1983 жылғы 17 тамызда (Маркус Гарвидің туған күні) Стони Хиллдегі саяси митингіде болған жанжалдан кейін қаза болды; үш ер адаммен дауласқаннан соң, олардың біреуі лақтырған тасқа ілігіп, жарақат алды.