Кіріспе

Канада Жоғарғы Сотының бұрынғы судьясы

Фрэнк Якобуччи (29 маусым 1937 жылы туған) – 1991 жылдан 2004 жылы зейнетке шыққанға дейін Канада Жоғарғы Сотының бұрынғы судьясы. Ол соттағы алғашқы итальяндық-канад, шетел тілінде сөйлейтін судья болды. Якобуччи сонымен қатар Британдық Колумбияда туып, өсіп, білім алған Жоғарғы Соттың алғашқы судьясы еді. Якобуччи жеке практика, академиялық қызмет, мемлекеттік қызмет және сот жүйесінде көрнекті мансапқа ие болды.

Ерте өмір және білім

Иакобуччи Британдық Колумбиядағы Ванкуверде, жұмысшы топтағы итальяндық иммигранттар Габриэль Иакобуччи мен Розина Пириллоның отбасында дүниеге келді. Оның әкесі 1922 жылы Абруццодан, ал анасы 1925 жылы Калабриядан көшіп келген. Ол төрт баланың үшіншісі болды және Британия орта мектебінде білім алды. Орта мектепте ол әкесімен бірге болат қорыту зауытында жұмыс істеді және Анджело Бранканың тарихы оны заңгер болуға шабыттандырды. Британдық Колумбия университетінде оқып жүргенде, ол Phi Gamma Delta (FIJI) ұйымының мүшесі болды. 1964 жылы заң магистрі (LL.M) дәрежесін және 1966 жылы халықаралық құқық бойынша диплом (Dip Int'L) алды, екеуі де Кембридж университетінен.

Мансап

Иакобуччи 1964 жылдан 1967 жылға дейін Нью-Йорктегі Дьюи, Баллантайн, Бушби, Палмер және Вуд компаниясында корпоративтік құқық және оған байланысты салаларда жұмыс істеді. Академиялық мансапты көздеп, 1967-1985 жылдар аралығында Торонто университетінің құқық факультетінде доцент, кейін құқық профессоры болды. 1973-1975 жылдары факультеттің қауымдасқан деканы, ал 1978 жылы Вольфсон колледжінде арнайы шақырылған ғалым болды. 1979-1983 жылдары факультет деканы қызметін атқарды. 1983 жылдың қарашасынан 1985 жылдың қыркүйегіне дейін университет вице-президенті және проректоры болып жұмыс істеді. Осы кезеңде (1982-1985) Иакобуччи Онтарионың бағалы қағаздар комиссиясының комиссары болды және 1974 жылы Эстей комиссиясына кеңесші ретінде қызмет етті. Мемлекеттік қызметке 1988 жылдың қыркүйегінде кіргеннен кейін үш жыл өткен соң, ол Федералды соттың Бас судьясы болып тағайындалды. Британдық Колумбия университетінің құқық факультетіндегі Ұлттық бизнес құқығы орталығы деканының консультативтік комитетінің төрағасы. Ол Torstar компаниясының (Торонто Стар газетінің және бірнеше кішкентай газеттердің баспагері) және танымал романдық романдарды шығаратын Harlequin Enterprises компаниясының директорлар кеңесіне кірді. Иакобуччи – Torstar компаниясының бұрынғы төрағасы. Иакобуччи консервативті премьер-министр Стивен Харпердің жеке тағайындамасымен Сирия мен Египетте үш араб канадалық азаматтарды азаптау және қамауда ұстау ісі бойынша Канадалық шенеуніктердің рөлін зерттеу үшін ішкі тергеу комиссары болып тағайындалды. Есепте CSIS және RCMP арасындағы ақпарат алмасудың жетіспеушілігі Нұреддин және Елаати мырзалардың қамауға алынуына ықпал еткені, ал осындай ақпарат алмасу үштің де азаптауға теңдесетін жамандыққа ұшырауына себеп болғаны айтылды. 2013 жылдың ақпан айында жарияланған есепте Онтарио штатындағы қазылар алқасының тізімінде резервацияларда тұратын адамдардың жеткіліксіз өкілдігі дағдарыстың белгісі деп танылды. Ол өзінің есебі Онтарионың әділет жүйесі мен провинциядағы аборигендер арасындағы қазіргі дисфункционалды қарым-қатынастың түбінде жатқан кең ауқымды және жүйелі мәселелерді жоюға шақыру қағазы болады деп үміттенеді. 17 нақты ұсыныстың қатарында Иакобуччи «әлеуметтік, дәстүрлі және тарихи құндылықтарға құрметті қамтитын» үкіметтен үкіметке қарым-қатынасты орнату қажеттігін атап өтті. Ол «осы үкіметтен үкіметке қарым-қатынас» Онтарио мен алғашқы ұлттар арасындағы қарым-қатынастың негізі болуы керек екенін айтты. 2006 жылдан 2012 жылға дейін Онтарионың Жоғары білім беру сапасы жөніндегі кеңесіне қатысты. 2006 жылы General Motors of Canada компаниясының кеңесші кеңесіне кірді және осы күнге дейін қызметін жалғастыруда. Сонымен қатар, ол 2014 жылға дейін Tim Hortons компаниясының бас директоры болды. 2006-2007 жылдары Трюдо қорының тәлімгері болды. 2013 жылдың 28 тамызында Торонто полициясының офицері Джеймс Форсильоның 2013 жылдың 27 шілдесінде Сэмми Ятимді атып өлтіруіне жауап ретінде полиция бастығы Билл Блэр Иакобуччиден «ТПҚ-ның саясатын, практикасын және рәсімдерін, сондай-ақ оның көрсетілетін қызметтерін, әсіресе эмоционалдық тұрақсыздық, психикалық бұзылыстар немесе когнитивтік бұзылыстарға ұшыраған адамдармен кездескен кездегі өлімге әкелетін күшті немесе өлімге әкелуі мүмкін күшті қолдануға қатысты тәуелсіз тексеру жүргізуді» сұрады. 2014 жылдың 24 шілдесінде «Полицияның дағдарыстағы адамдармен кездесуі – Торонто полиция қызметінің бастығы Уильям Блэр үшін құрметті Фрэнк Иакобуччи жүргізген тәуелсіз тексеру» есебі дайындалды және полиция бастығы Блэр оны жариялады. 400-ден астам беттен тұратын есепте психикалық денсаулық жүйесі мен Торонто полициясына қатысты 84 ұсыныс жасалды, полиция мәдениетіне, оқытуға, қадағалауға және жаңа офицерлерді іріктеуге, полиция қызметкерлерінің психикалық денсаулығына, күш қолдануға, дағдарысқа араласуға және жабдықтарға назар аударылды, сондай-ақ есептегі ұсыныстарды іске асыруға қатысты ұсыныстар енгізілді. Блэрдің бастамасымен, Торонто полиция қызметінің кеңесінің мақұлдауысыз ұйымдастырылған есептің орындалуы үшін Торонтодағы Torys LLP заң фирмасымен 500 000 долларға дейін келісімшарт жасалды. 2014 жылдың мамырында жұмыстың көп бөлігі орындалғаннан кейін бастық кеңестен рұқсат алып, есептің құны 985 000 долларға дейін өсірілді. 2014 жылдан 2017 жылға дейін ол «Жаңа серіктестік үшін канадалықтар» ұйымының директорлар кеңесінің мүшесі болды. 2015 жылдың қарашасында Альберта үкіметі Иакобуччиді Альбертаның бұрынғы этика комиссары Нил Уилкинсонның Альбертаның бұрынғы премьер-министрі Элисон Редфордты Альбертаның мүдделер қақтығысы туралы заңына сәйкес мүдделер қақтығысы бойынша айыптау туралы шешімін зерттеуге және осы мәселе бойынша кеңес беруге тартты. Бұл Редфордтың тамақ өнеркәсібіне қарсы сот процесін жүргізу үшін Калгаридегі заң фирмасына миллиардтаған долларлық келісімшарт тапсыруына байланысты болды, ол әділет министрі болған кезде оның бұрынғы күйеуі серіктес болған. Есеп оппозиция көтерген алаңдаушылықты растады, Уилкинсон шешім қабылдағанда қажетті ақпаратқа қол жеткізе алмады, әсіресе әділет министрлігінің заң фирмасын үштен бірі ретінде тізімдеген хатқа қол жеткізе алмады. 2019 жылдың ақпан/наурыз айларындағы БАҚ хабарларында Иакобуччидің SNC Lavalin компаниясымен, компанияның Ливиядағы инженерлік және құрылыс келісімшарттарын жеңіп алу үшін Саади Каддафиға пара бергеніне қатысты қылмыстық іс процесін болдырмау үшін келісімге келуге тырысқан кезеңде жұмыс істегені айтылды. Қазіргі таңда, ол COSTI Immigration Services компаниясының директорлар кеңесінің мүшесі және 2009 жылдан бері осы қызметте қызмет етеді.

Құрметті дәрежелер мен басқа да марапаттар

Айкобуччи Канаданың түкпір-түкпірінен, сондай-ақ АҚШ, Ұлыбритания және Италиядағы ұйымдардан көптеген марапаттар, медальдар, құрмет белгілері мен басқа да наградалар алды. Онтарио технология институтының университеті (2018) де оған құрмет көрсетті. Сол жылы Торонтодағы Канадалық-итальяндық бизнес және кәсіби қауымдастығы оны «Жыл адамы» деп таныды. 1989 жылы Итальяндық канадалықтардың Ұлттық конгресі оған «Ordine al Merito» орденін табыс етті. 1993 жылы Италия Республикасының ең жоғары наградасы – «Commendatore dell'Ordine Al Merito della Repubblica Italiana» орденімен марапатталды. 2000 жылы Италия Республикасы Президентінің күміс медалін алды. Монреальде 1995 жылы Италияның Канададағы ұлдарының ордені Якобуччиге «Алтын арыстан» сыйлығын берді. Сол жылы Онтарионың Косентино клубтары федерациясы оған «Cosentino dell'Anno» сыйлығын табыс етті. Айкобуччи 2000 жылы Канаданың Италиялық Ұлттық сыйлығына ие болды. Келесі жылы оған «Premio Italia nel Mondo / Italy in the World» сыйлығы табыс етілді. 2002 жылы «Valigia d'Oro» сыйлығымен марапатталды. Иакобуччи Италиядағы Магоне (Козенца, 1996) және Чепегатти (Пескара, 2001) муниципалитеттерінің құрметті азаматы атанды. «Фи Гамма Дельта» студенттік бауырластығы 1987 жылы оған «Distinguished Fiji» сыйлығын табыс етті. 1992 жылы Канаданың генерал-губернаторының атынан Канада Конфедерациясының 125 жылдығына арналған медальмен марапатталды. 1999 жылы «Біріктік» дінаралық қоғамы оны «Жыл адамы» деп жариялады. Торонто университетіндегі итальяндық-канад зерттеулері орталығы Франк Якобуччинің есімімен аталды. 2002 жылы Елизавета II Алтын мерейтой медалін алды. 2007 жылы Канада орденінің серігі атанды. Сол жылы және 2017 жылдың ақпанында Иакобуччи Джеймс Р. Буллоктың Канада зерттеулері бойынша арнайы оқытушысы болып тағайындалды, бұл Иерусалимдегі Еврей университетінде және Израильдегі Канада зерттеулерін дамытуға септігін тигізді. Ол Еврей университеті мен Тель-Авив университетінің профессорларымен және студенттерімен кездесті. 2009 жылы Якобуччи Торонтодағы Италиялықтардың атақ-даңқ аллеясында жұлдызға ие болды. 2009 жылдың 2 қазанында ол Канаданың Әділет басқармасы институтының өмір бойы жеткен жетістіктері үшін «Justice Medal» медалімен марапатталды. Бірнеше жыл өткен соң, 2012 жылы Иакобуччи Елизавета II Алмаз мерейтой медалін алды. Сонымен қатар, 2014 жылдың сәуір айында ол Канаданың Ақиқат және татуласу комиссиясының құрметті куәгері болып тағайындалды.

Жеке өмір

Иакобуччи Кембридж университетінде оқып жүргенде Гарвардта білім алған заңгер Нэнси Элизабет Истхэммен танысты. Жұбайлар 1964 жылдың 31 қазанында үйленді және үш балалары бар: Эндрю, Эдвард Иакобуччи (сонымен қатар Торонто университетінің заң профессоры) және Кэтрин. Олардың сегіз немересі де бар.