Кіріспе
Питерборо, Сиракуз қаласының оңтүстік-шығысында орналасқан, Нью-Йорк штатындағы тарихи кент және қазіргі уақытта Смитфилд қаласының әкімшілік орталығы, Мэдисон округі, АҚШ. Питерборода пошта бөлімі бар, пошталық индексі 13134. Оның ең танымал тұрғыны – кәсіпкер, қайырымдылық жасаушы және қоғамдық зиялы Геррит Смит болғандықтан, Питерборо АҚШ Азамат соғысынан бұрын АҚШ-тың құлдыққа қарсы күресінің астанасы болды. Питерборо, пастор Генри Хайленд Гарнеттің айтуынша, елдегі жалғыз орын, онда қашқан құлдарды ұстаушылар беттерін көрсетуге батыл болмады, Нью-Йорк құлдыққа қарсы қоғамының кездесу өткізе алатын жалғыз орын (оны ұрықшылар Утика қаласынан қуды), қашқан құлдардың топтасқан жалғыз жері – 1850 жылғы қашқан құлдар конвенциясы, көршілес Казеновиада өткізілді, себебі Питерборо күтілген көпшілікке тым кішкентай болды. Джон Браун, Фредерик Дуглас, Харриет Табман және тағы да басқа аболиционистер Смиттің үйіне үнемі қонақ болып түсетін. Көптеген қашқан құлдар Питерборо мен Смитқа қарай бет алды, олар туралы кітап жазылды, ал кейбіреулері Питербородан ешқашан шықпады, ерте заманнан бері қара нәсілді қауымды құрды. 1841 жылы келген дін қызметкерінің пікірін келтірейік: Аболиционист Джулия Гриффитс: Мен Питерборода әрқашан басқа жерлерге қарағанда еркін тыныс аламын. Бұл жердегі моральдық атмосфера өте таза. Бұл Мэдисон округінің басқа жерлерінде болмады. 1870 жылдан кейін пресвитериан шіркеуі пресвитериандарға қажет болмағандықтан, Геррит Смит оны академия және қоғамдық зал ретінде пайдалану үшін сатып алды. Онда көп жыл бойы шағын мемлекеттік мектеп жұмыс істеді. Қазіргі уақытта Смитфилд қаласының кеңсесінен басқа, онда Ұлттық Жою салтанатының залы мен мұражайы орналасқан. Геррит Смиттің үйі 1936 жылы өртеніп кетті, бірақ оның кеңсесі – Питерборо жер кеңсесі сақталды. Питерборо аймағының мұражайы Мэдисон округіне қарасты мұқтаж балалар үйінің бұрынғы мектеп ғимаратында орналасқан; 2022 жылы ол тек жексенбі күндері ғана ашық.
According to abolitionist Julia Griffiths:
I always breathe more freely in Peterboro, than elsewhere. The moral atmosphere is so clear here
This was not true elsewhere in Madison County. The Presbyterian church, not needed by the Presbyterians after 1870, was bought by Gerrit Smith for use as an academy and public hall. It held a small public school for many years. Currently, besides the Town of Smithfield office, it houses the National Abolition Hall of Fame and Museum. Gerrit Smith's mansion was lost to fire in 1936, but his office, the Peterboro Land Office, has survived. A Peterboro Area Museum is located in the former schoolhouse of the Home for Destitute Children of Madison County; in 2022 it is open only on Sundays.
Негізін қалау
1795 жылы Джон Джейкоб Астордың серіктесі әрі тері саудасында байлық жинаған Питер Смит Сыниор Питерборо қаласын құрып, оған өзінің атын берді. Смит 1804 жылы отбасымен Питербороға көшіп, сол кездегі жабайы даланың ішінде отбасылық үй салды. Оның ұлы Геррит қала атауын Питерборо деп өзгертті.
Геррит Смит
1820 жылдары Геррит Смит әкесі Питер Смит ағаның бизнес мүдделерін өз мойнына алды, отбасының қаладағы және айналасындағы жылжымайтын мүліктерін басқарды. Питерборо жер кеңсесі – Смиттердің ендігі күйінде сақталған ең маңызды ғимараты – осы істер үшін оның кеңсесі ретінде салынған. Геррит Смит аболиционизм және тәртіп қозғалысына берілгендігінің арқасында Питербородағы Смиттердің үйі жер асты жолының тоқтау орнына айналды. Смиттың жергілікті қолдау таппаған тәртіптік науқаны онша сәтті болмады; ол Питерборо қаласында елдегі алғашқы тәртіптік қонақ үйлердің бірін салды, бірақ ол коммерциялық жағынан табыс әкелмеді. Ол Питерборо халқының көбіне ұнаған адам болды. "Ол мұнда көп жақсылық істейді". Джон Браунның шабуылынан кейін Смит сотқа тартылуын күткенде, Питерборо тұрғындары оны қамаудан қорғау үшін күш қолдануға (оқпана қолдануға) дайын болды. Некрологта келгендер былай сипатталды: [E] әсіресе жаз айларында оның қонақтары өте алуан түрлі және қызықты болды. Сіз онға жуық бай және мәдениетті қонақтарды ірі қалалардан кездестіре аласыз; Канадаға бет алған Оңтүстіктен келген негрлердің шашыраңқы тобы; әлемге көңілі толмаған, оның жақын арада өртеліп кететініне сенген бір-екі ақымақ Миллершіл; Мистер Смиттен өте қиын патенттік құқыққа көп инвестиция жасауын қалаған бірнеше құмар авантюрист; сондай-ақ, бұл топта көршілес ауылдардан үш-төрт үндіс болуы мүмкін, бір кезде қуатты болған Онейда тайпасының қалдықтары, олар әкені есінде сақтап, жомарт ұлынан бір нәрсе алуға сенімді болды. Жоғары мәртебелі қонақтар осы көне ауылдық шалғайдағы жерде жазғы күн тоқырауынан ләззат алу үшін келді және олар әрқашан жақсы уақыт өткізді. Ал қалғандары ешқашан бос қайтпады, әсіресе негрлер мен үндістер, біріншілері қолма-қол ақша алып, Канадаға жетудің ең жақсы жолы туралы кеңес алды, ал соңғылары уақытында ұн, ет және басқа да тағамдармен иықтарында ауыр жүкпен кетіп қалды.
[E]specially in the summer season, his visitors were of the most miscellaneous and amusing description. There you might meet a dozen wealthy and refined visitors from the metropolitan cities; a sprinkling of negroes from the sunny South, in their way to Canada; a crazy Millerite or two, who, disgusted with the world, thought it destined to be burned up at an early day; some enthusiastic adventurer who wanted Mr. Smith to invest largely in some utterly impracticable patent right, while the throng would be checkered with three or four Indians of the neighborhood, the remnants of the once powerful Oneidas, who remembered the father, and felt pretty sure that they could get something out of the munificent son. The high born guests had come to enjoy themselves during the Sumer solstice at this fine old rural retreat, and they always had a good time. As to the rest, they were never sent empty away, especially the negroes and the Indians, the former accepting cash in hand and good advice about the best route to Canada, while the latter departed in due time with shoulders stooping under burdens of flour, beef, and other edibles.
Тарихи орындар
2001 жылы Геррит Смит мүлкі Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Питерборо жер кеңсесінің ғимараты және Смитфилд пресвитериан шіркеуі, қазір Смитфилд қалалық әкімдігі мен Аболиция даңқ залына орналасқан, Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілген. 1843 жылы Геррит Смит құрған, Парк-стрит және Swamp Road қиылысындағы Питерборо шіркеуі 20-ғасырда жеке тұрғын үйге айналды. Онда Фредерик Дуглас, Уильям Ллойд Гаррисон, Соджурнер Трут және Харриет Табман сияқты тұлғалар сөз сөйлеген.