Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Португалия футболы дивизиондарға (divisões, жекеше – divisão) бөлінеді. Басты командалар Премьер-лигада ойнайды. Қалған кәсіби командалар LigaPro-да бір-бірімен жарысады. Басқа маңызды жарыстар – Португалия кубогы, Португалия лига кубогы және Португалия суперкубогы.
Portuguese football is divided into divisions (divisões, singular — divisão). The major teams play in the Primeira Liga. The other professional teams play against each other in the LigaPro. The other major competitions are the Portuguese Cup, Portuguese League Cup and Portuguese Super Cup.
Алғашқы жылдар
1922 жылға дейін португалдық командалар көршілес клубтармен ғана жергілікті ойындар өткізіп, кейіннен Лиссабон облысы чемпионаты (Campeonato Distrital de Lisboa) немесе Порто облысы чемпионаты (Campeonato Distrital do Porto) сияқты жергілікті чемпионаттарда бақ сынасты.
Before 1922, the Portuguese teams played only local games with neighbouring clubs and later in the local championships as the Lisbon District Championship (Campeonato Distrital de Lisboa) or the Porto District Championship (Campeonato Distrital do Porto).
Португалия чемпионаты
Ел ұлттық жарыс өткізуге шақырып, клубтар ең маңызды аудандық қауымдастықтар (Лиссабон, Порто, Коимбра, Мадейра, Алгарве және Брага) үшін Португалия чемпионаты ұйымдастырды. Егер Лиссабон чемпионатында жеңіске жетсе, Сетубал футбол қауымдастығының командалары Лиссабон клубтарының орнына қатысатын болды. Алғашқы чемпионатта Лиссабон, Порто, Мадейра және Алгарве шақырылды, бірақ Лиссабон мен Порто ғана қатысуға келісті. Кейін барлығы қатысты. Бұл чемпионат элиминациялық жүйемен өткізілді және бүгінгі Португалия кубогына өте ұқсас болды. 1922 жылы алғаш рет өткізілген бұл турнир Португалияның ұлттық чемпионын анықтады және жеңімпаз командаға қазіргі Португалия кубогының жеңімпаздарына табыс етілетін кубокпен марапатталды (бірақ Португалия чемпионатының титулдары Португалия кубогының титулдары ретінде есептелмейді және Португалия чемпионатының жеңімпаздары енді Португалия футбол чемпионаттарының жеңімпаздары ретінде санаılmaz). Алайда, Португалияның бірінші футбол одағы (União Portuguesa de Futebol) құрылғаннан кейін, содан кейін (1926) Португалия футбол федерациясы (Federação Portuguesa de Futebol) құрылғаннан кейін, ұйым бұрынғы жарыстарды таратып, португал футболын реформалады.
The nation was urging for a nationwide competition and the clubs organized the Championship of Portugal for the most important District Associations (Lisbon, Porto, Coimbra, Madeira, Algarve, and Braga). Setúbal Football Association teams also participated instead of Lisbon clubs if they won the Campeonato de Lisboa. In the first championship, only Lisbon, Porto, Madeira, and Algarve were invited and only Lisbon and Porto accepted. Later, all of them participated. This championship was played on a knock out basis and was very similar to today's Portuguese Cup. First held in 1922, it determined the Portuguese national champion and awarded the winning team with the same trophy that is currently awarded to the Portuguese Cup winners (although the Championship of Portugal titles don't count as Portuguese Cup titles and the winners of the Championship of Portugal no longer count as Portuguese football champions). But after the formation of the first Portuguese Football Union (União Portuguesa de Futebol), and later (1926) Portuguese Football Federation (Federação Portuguesa de Futebol), the organization dissolved the former competitions and reformed Portuguese football.
Жаңа атаулар, жаңа форматтар
Португалия чемпионаты Португалия кубогына айналды, бұл жолы елдегі барлық клубтар (колониялардағылардан басқа) қатысты. Премьер-лига (тәжірибелік лига) Бірінші дивизионның Ұлттық чемпионатына (Campeonato Nacional da Primeira Divisão) немесе жай ғана Бірінші дивизионға (Primeira Divisão) айналды, онда ірі клубтар басты рөлде болды. Сондай-ақ тәжірибелік Segunda Divisão Екінші дивизионның Ұлттық чемпионатына немесе жай ғана Екінші дивизионға айналды, ол екі аймаққа (Солтүстік және Оңтүстік) бөлінді, кейін үш аймаққа (Солтүстік, Орталық және Оңтүстік) ұлғайтылды. Сондай-ақ, бірнеше географиялық топтармен Terceira Divisão құрылды. Тұрақсыз жергілікті чемпионаттар Португалияның 22 аудандық футбол федерацияларына берілді, соның нәтижесінде Аудан чемпионаттары құрылды.
The Championship of Portugal was turned into the Portuguese Cup, this time with all clubs in the nation (except for those in the colonies). The Premier League (a round basis experimental league) was transformed into the National Championship of the First Division (Campeonato Nacional da Primeira Divisão), or just First Division (Primeira Divisão) with the major clubs. The also experimental Segunda Divisão was given the name of National Championship of the Second Division, or just Second Division divided into two zones (North and South) and later into three zones (North, Center and South). The Terceira Divisão was also created with several geographical series. The irregular local championships were assigned to the 22 Portuguese District Football Associations, and, therefore, the District Championships were created.
Диктатураның аяқталуы
Португалиядағы диктатураның 1974 жылғы "Шегіш гүл революциясымен" аяқталуымен, 1938 жылғы жарыстардың ескі форматына өзгерістер қажет болды. Біріншіден, Португалияның кәсіби футбол лигасы (Liga Portuguesa de Futebol Profissional) құрылды. Португалия футбол федерациясының (FPF) құрамындағы бұл ұйым, жалғыз кәсіби лиганы (Бірінші дивизионды) басқарды. Басқа жарыстар ФПФ басшылығымен жалғасты. Кейіннен Суперкубок енгізілді. Суперкубок Cândido de Oliveira деп аталып, бұл Португалияның бұрынғы футболға құштар адамы және ерте жылдардағы ұлттық құрама жаттықтырушысының құрметіне берілді. Бұл жарыс жыл сайын Бірінші дивизион чемпионы мен Португалия кубогының жеңімпазы арасында өткізілетін. 1938 жылдан бастап Бірінші дивизион 8 командадан 1989 жылы 20 командаға дейін өсті. Кәсіби футбол дамып, жаңа кәсіби жарыстар қажеттілік туды.
With the end of the dictatorship in Portugal with the Carnation Revolution of 1974, the old 1938 format of the competitions needed some changes. Firstly, the Portuguese League for Professional Football (Liga Portuguesa de Futebol Profissional) was created. This organization inside the Portuguese Football Federation (FPF) ruled the only professional league (First Division). The other competitions continued with the FPF. A SuperCup was then introduced. The name chosen, SuperCup Cândido de Oliveira, was in honour of the Portuguese former football enthusiast and national coach in the early days. This competition was played on a yearly basis between the First Division champion and the Portuguese Cup winner. Since 1938, the First Division grew from 8 teams to 20 teams in 1989. The professional football was growing and a new professional competition was needed.
1990 жылдардағы реформадан бүгінгі күнге дейін
1990 жылдардың басында Португалия футбол федерациясы мен Португалия кәсіби футбол лигасы Бірінші және Екінші дивизион арасында жаңа кәсіби жарыс құру туралы келісімге келді. Ол Құрмет дивизионы немесе Құрметтің екінші дивизионы (Segunda Divisão de Honra) деп аталатын болды және бұрынғы аймақтық бөлінген Екінші дивизионды үшінші деңгейге түсірді. Бұл жарыс "Екінші дивизион" деген атпен жалғасты, бірақ 2005 жылға дейін атауына "B" әрпі қосылды. 1999-2005 жылдары ол 3 аймаққа (Солтүстік, Орталық және Оңтүстік) бөлінді. 2005 жылдан 2012 жылға дейін ол қайтадан "Екінші дивизион" деп аталды. 2007 жылы Португалия лигасының кубогы құрылды. Ол тек Португалия футболының жоғарғы екі лигасында ойнайтын клубтарға ғана ашық. 2013 жылы Екінші және Үшінші дивизиондар бірігіп, жаңа үшінші лига – Campeonato Nacional de Seniores құрылды, ал 2015 жылы Campeonato Nacional de Seniores "Campeonato de Portugal" деп өзгертілді. 2020 жылы FPF 2021–22 жылдары басталатын Лига 3 құрылатынын жариялады, ол Campeonato de Portugal-ды ығыстырып, оны жаңа төртінші лига деңгейіне жеткізді.
With the beginning of the 1990s, the Portuguese Football Federation and the Portuguese League for Professional Football agreed to create a new professional competition between the First Division and the Second Division. It would be called Division of Honour or Second Division of Honour (Segunda Divisão de Honra) and relegated the former zone divided Second Division to third place. This competition continued to exist as "Second Division" but with B added to the name until 2005. From 1999 to 2005 it was divided in 3 zones (North, Center and South). From 2005 to 2012 it was renamed "Second Division" again. In 2007, the Portuguese League Cup was created. It is only open to clubs that compete in the top two tiers of Portuguese football. In 2013, the Second and Third Divisions merged to form the Campeonato Nacional de Seniores, the new third tier football league, and in 2015 the Campeonato Nacional de Seniores was renamed "Campeonato de Portugal". In 2020, the FPF announced the creation of Liga 3 which begins in 2021–22, supplanting the Campeonato de Portugal, which becomes the new fourth tier.
Ұлттық кубоктар
Португалияның кәсіби футбол лигасы Португалия лига кубогын да басқарады, сондай-ақ Португалия футбол федерациясы, Португалия кубогы мен Суперкубокқа да жауапты.
The Portuguese League for Professional Football also rules the Portuguese League Cup. The Portuguese Football Federation, the Portuguese Cup and the Super Cup.
Басқа конкурстар
Португалия футбол федерациясы ұлттық жастар чемпионаттарын, әйелдер футболын, футзал (індет футбол) және жағажай футболдарын да басқарады, сондай-ақ барлық ұлттық құрама командаларға жауапты.
The Portuguese Football Federation also rules the national youth championships, the women's football, the indoor football (or Futsal) and the Beach Soccer, being also responsible for all national teams.