Кіріспе

Dyea (/d//aɪ/'/iː/ dyeEE') – АҚШ-тың Аляска штатындағы бұрынғы қала. Аталмыш аймақта бірнеше адам жеке шағын үйлерде тұрады, бірақ ол көбінесе тасталып кеткен. Ол Тайя өзені мен Тайя шығанағының қосылған жерінде, Чилкут жотасының оңтүстік беткейінде, Аляска штатының Скагвей ауданы муниципалитетінің шегінде орналасқан. Клондайк алтын асыру кезеңінде алтын іздеушілер оның портына түсіп, Чилкут жолы арқылы – Тлингит тайпасының жағалау таулары арқылы жүргізетін ежелгі сауда жолы арқылы Юкон аймағындағы Даусон қаласының маңындағы алтын кендеріне саяхаттарын бастады. 1897–98 жылдары Скагвей қаласын өз билігінде ұстаған, алдаушы және қылмыстық әйгілі Соупи Смит, Дэйяны да бақылауда ұстаған болуы мүмкін. Дэйя портының суы терең емес болса, ал көршілес Скагвей порты терең сулы еді. White Pass және Yukon Route темір жолы бағытын Skagway қаласынан басталатын White Pass жолын (Чилкут жолына қарағанда) таңдағандықтан, Дэйя тасталып қалды. Дэйя атауы алғаш рет 1886 жылы Джон Дж. Хили (1840–1908) және Эдгар Уилсон (1842–1895) сауда бекетін ашқан кезде қолданылды. Осы жылға дейін бұл жерде тек шағын аңшылар мен балықшылардың үйі ғана болған. 1886 жылға дейін Дэйя немесе Dei yi [фонетикалық жазу] Jilḵoot Dei yi [Чилкут иеленген жолы] атауының екінші бөлігі болды. Алдыңғы басылымдарда Дэйя сөзі "орау" [yaa] немесе "тасымалдау орыны" [yaa yé] деген сөздерден туындағандығы айтылған. Алайда, Дэйядағы бастапқы \d\ дыбысының болуы соңғы болжамдарға күмән келтіреді және алғашқы буынның іс жүзінде dei (dei yi сияқты) болғандығын көрсетеді. Чилкут жолы мен Дэйя орны – АҚШ Ұлттық тарихи ескерткіші. Дэйя қазір Клондайк алтын асыруының Ұлттық тарихи паркінің құрамына кіреді. Қалғандары – ағаш және металл сынықтарымен қоршалған бірнеше іргетастар, 3 зират, оның ішінде 1898 жылы алтын іздеу кезінде қар көшкінінен бір күні қайтыс болған адамдар жерленген зират және кемежайдың қираған қалдықтары. Көбінесе қоңыр аюлар, қара аюлар және бүркіттерді көруге болады. Қоңыр аюлар лосось шағылыс маусымында (шілде-тамыз) Дэйя шығанақтарын тамақтану үшін пайдаланады.

Демография

Дия 1900 жылы АҚШ халық санағында бір рет қарастырылған, құрамына енбеген ауыл ретінде тіркелді. Кейіннен ол Скайуэй қаласының құрамына қосылды.