Автобиографиялық комикстер: өмірбаяны суреттер арқылы! Тарихы, қазіргі трендтер (Канада, АҚШ, Франция) және Рафаэль Бордало Пинейроның алғашқы жұмыстары.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Автобиографиялық комикс (сонымен қатар автобиографиялық, графикалық мемуар немесе автобиокомик) – комикс кітаптары немесе комикстер түрінде жазылған өмірбаян. Бұл формат алғаш рет андеграунд комикс қозғалысында танымал болды және содан бері кеңіре тарады. Қазіргі кезде ол ең көп Канада, Американдық және Француз комикстерінде кездеседі; төменде тізілген барлық суретшілер, егер басқаша көрсетілмесе, АҚШ-тан. Автобиографиялық комикстер – биографиялық комикстердің (биокомикс деп те аталады) бір түрі.
An autobiographical comic (also autobio, graphic memoir, or autobiocomic) is an autobiography in the form of comic books or comic strips. The form first became popular in the underground comix movement and has since become more widespread. It is currently most popular in Canadian, American and French comics; all artists listed below are from the U. S. unless otherwise specified. Autobiographical comics are a form of biographical comics (also known as biocomics).
1880 жылдар
Рафаэль Бордало Пинейро (1846–1905) өзінің 1881 жылғы графикалық репортаж кітабы «Лиссабон лазареті» ("No Lazareto de Lisboa") арқылы өзінің өмірбаянына негізделген комикс тәжірибесін жасауға тырысты, кітапқа өзін және жеке ойларын қосып. Бордало Пинейроның кейбір панельдері мен сериялары да автобиографиялық болды, мысалы, Бразилияға саяхатынан алынған жеке оқиғалардың карикатуралық бейнелері.
Rafael Bordalo Pinheiro (1846–1905) "made an attempt of an autobiographical comics exercise" in his 1881 graphic reportage book No Lazareto de Lisboa ("The Lazaretto of Lisbon"), by including himself and personal thoughts. Some of Bordalo Pinheiro's panels and strips were also autobiographical, such as self caricatures of personal anecdotes from his travel in Brazil.
1910-шы жылдар
Фэй Кинг (1910-1930 жылдардағы газет карикатурисі) өзінің репортаждарын, пікірлерін және жеке өмірін көрсететін автобиографиялық комикстерде Олив Оил кейіпкері ретінде пайдаланылған бейнесін салған. Хинко Смрекар (1883-1942 ж., словен суретшісі, газет карикатурисі) армиядағы және әскери түрмелердегі тәжірибесі туралы 24 беттік "Чрновойник" атты кітапшаны суреттеп, жазған. Бұл өзін-өзі сықаққа алушы, комикстің алғашқы нұсқасы 1919 жылы, оны аяқтағаннан екі жыл кейін жарық көрді. Барлық беттерде төртке дейін сурет бар, ал кейбіреулерінде комикстердегідей сөздерді көрсететін дөңгелектер қолданылған. Толық мәтін қолмен жазылған.
Fay King (1910s–1930s newspaper cartoonist) drew herself as a character later used as Olive Oyl in autobiographical strips portraying her reportages, opinions, and personal life. Hinko Smrekar (1883–1942, Slovenian painter, newspaper cartoonist) drew and wrote a 24 page booklet Črnovojnik about his experience in the army and army prisons. This self ironical proto comic has been published in 1919 – two years after he finished it. All of the pages have up to four illustrations, some include typical comic book balloons. The complete text was handwritten.
1920-шы жылдар
Карлос Ботелё (1899–1982) апта сайын комикстер жариялаған, стилі "хроника, автобиография, журналистика және сатираны үйлестіретін" еді. Отбасылық бірлігіне тағайындалған нөмірмен аталған кітапта Окубоның қалам мен сиямен салған шамамен екі жүз эскизі және түсіндірме мәтіндері бар. 1946 жылы жарық көрген бұл кітап 75 жылдан бері басылып келеді.
Carlos Botelho (1899–1982) had a weekly comic page in a "style that mixed up chronicle, autobiography, journalism, and satire" Named after the number assigned to her family unit, the book contains almost two hundred of Okubo's pen and ink sketches accompanied by explanatory text. Published in 1946, the book has been in print for more than 75 years.
1960 жылдар Жапонияда
Синдзи Нагасима 1961 жылы "Мангака Занкоку Моногатари" ("Суретшінің қатыгез хикаясы") туындысын жасады. 1966 жылы Ёсихару Цуге өзінің "Чико" ("Чико, Ява торғайы") атты автобиографиялық әңгімесін жариялады, онда ол ақша табу үшін күрескен манга суретшісі ретінде бармен қызбен бірге өмірін бейнелейді. Бұл манга "Гаро" журналында жарық көргеннен кейін "Ватакуши манга" ("Мен мангасы" немесе "өзім туралы комикстер") қозғалысын бастады. Бұл қысқа графикалық беймәлімдер (мемуарлар, жылнамалар, саяхат немесе арман күнделіктері) Ю Такита, Тадао Цуге және Синичи Абэ (төменде қараңыз) есімдерімен де ұсынылды. Ю Такита (1932–1990) 1968 жылы "Тераджима чо" әңгімелерін ("Тераджима ауданының құпия хикаялары") жариялады. Олар Токио ауданындағы 1930 жылдардағы өмір туралы шағын очерктер еді, онда оның ата-анасы мейрамхана ұстаған. Тадао Цуге 1968 жылы жеке әңгімелерін бастады, кейін олар Trash Market жинағында топтастырылды.
Shinji Nagashima created Mangaka Zankoku Monogatari ("Cruel Tale of a Cartoonist") in 1961. Yoshiharu Tsuge published in 1966 his autobiographical story "Chiko" ("Chiko, the Java sparrow"), depicting his daily life as a struggling manga artist living with a bar hostess making most of their money. Published in the seminal magazine Garo, it started the movement of Watakushi manga ("I manga", or "comics about me"). These short graphic nonfictions (including memoirs, chronicles, travel or dream diaries) were also represented by Yu Takita, Tadao Tsuge, and Shinichi Abe (see below). Yu Takita (1932–1990) started in 1968 his Terajima cho stories ("Terajima neighborhood mystery tales"). They were series of vignettes about 1930s life in this Tokyo district where his parents ran a tavern. Tadao Tsuge started in 1968 his personal stories, later collected in Trash Market.
АҚШ
1969 жылы Джастин Грин өзінің алғашқы автобиографиялық комиксін «Gothic Blimp Works» журналының №3 санында «Он алты жасқа толғанда қиын жыл болды» деген атпен жариялады.
Justin Green In 1969, Justin Green published his first autobiographical comic strip in Gothic Blimp Works #3 titled, "When I Was Sixteen 'Twas a Very Bad Year."
1980 жылдар
1980 жылы Арт Шпигельман өзінің Пулитцер сыйлығын жеңіп алған «Маус» (1980–1991 жылдары жарияланған) кітабында биография мен автобиографияны үйлестірді. Онда ол әкесінің Холокост кезеңіндегі өмірі, олардың қарым-қатынасы және кітап үшін онымен сұхбаттасу процесі туралы айтады. Бұл туынды комикстерге деген көзқарасты өзгертіп, комикстердің тек оқиғалар мен фантастикадан асып, басқа да жанрлардағы мүмкіндіктерін ашты. 1982 жылы Эдди Кэмпбеллдің «Алек» оқиғалары жарық көрді. Онда шотланд-австралиялық суретшінің достарымен бірге жас кезіндегі өмірі, содан кейін неке, бала тәрбиесі және сәтті мансабы суреттелген. (Бұл оқиғалар кейін «Король Кнут толқыны», «Үш бөліктен тұратын костюм» және басқа кітаптарда жинақталды.) Кэмпбеллдің ағылшын әріптесі Гленн Дакин «Абрахам Сыры» (Абе: Барлық дұрыс себептермен қате) атты туынды жазды, ол фантастикалық элементтерден басталып, терең ойларға толы және автобиографиялық сипатқа ие болды. Испания Родригес 1950 жылдардағы мотоциклшілер тобының мүшесі болған өмірі туралы бірнеше оқиға жазды. 1980 жылдардың ортасында Кэрол Тайлер сурет салудан автобиографиялық комикстерге көшті. Оның алғашқы комиксі 1986 жылы «Weirdo» журналында жарияланды. Жер асты әлемінің белгілі тұлғасы Роберт Крамб 1980 жылдардағы «Weirdo» журналында автобиографиялық туындыларын жариялауға көбірек назар аударды. «Weirdo» журналында оның әйелі Алина Комински Крамб, Кэрол Тайлер, Фиби Глоекнер (1990 жылдар бөліміне қараңыз) және Дори Седа сияқты басқа суретшілердің де көптеген автобиографиялық очерктері жарық көрді. 1987 жылы Сэм Гланцман «Теңізшінің тарихы» (Marvel Comics) атты екінші дүниежүзілік соғыс туралы графикалық естелігін шығарды. Бұл оның 1970 жылдардағы «U. S. S. Stevens» соғыс оқиғаларының жалғасы болды. 1988 жылы Андреа Пациенца «Помпео» атты соңғы графикалық романын жариялады. Онда героинге тәуелді болған адамның (көбінесе автобиографиялық кейіпкер) өмірі мен ақыры өзін-өзі өлтіруі суреттелген. Джим Вудрингтің ерекше «автожурналы» Джим арман өнерін шын өмірдегі оқиғалармен үйлестірді. Канадалық бұрынғы әскер қызметкері Дэвид Коллиер «Weirdo» журналында және кейін «Collier's» сериясында автобиографиялық және тарихи комикстер жариялады. 1987 жылы DC Comics-тің «Wasteland» (1987–1989) антологиясы, әдеттегі бағыттан ауытқып, қара комедия мен қорқыныштан басқа, жазушы Дел Клоуздың өміріне негізделген жартылай автобиографиялық оқиғаларды ұсынды. Олардың бірі Харви Пекардың өмірбаянындағы оқиғаларды пародиялап, Дэвид Леттерменнің кешкі бағдарламасында Пекардың танымал болған сәттерін бейнеледі. Пекардың General Electric компаниясын сынаған сөздері оны бағдарламаға көптен берілмеуге себеп болды. 1989 жылы Джон Порчеллино ұзақ жылдар бойы жариялап келе жатқан «King Cat Comics» (әлі де жарық көріп тұр) автобиографиялық сериясын бастады.
In 1980, Art Spiegelman combined biography and autobiography in his Pulitzer Prize winning Maus (serialized 1980–1991), about his father's Holocaust experiences, his own relationship with his father, and the process of interviewing him for the book. This work had a major effect on the reception of comics in general upon the world of mainstream prose literature, awakening many to the potential of comics as a medium for stories other than adventure fantasy. In 1982, Eddie Campbell's Alec stories started with the Scottish/Australian artist as a young man drifting through life with his friends, and followed him through marriage, parenthood, and a successful artistic career. (They were later collected in The King Canute Crowd, Three Piece Suit, and other books.) Campbell's English colleague Glenn Dakin created the Abraham Rat stories (collected in Abe: Wrong for All the Right Reasons), which began as fantasy and became more contemplative and autobiographical. Spain Rodriguez drew a number of stories, collected in My True Story, about being a motorcycle gang member in the 1950s. In the mid 1980s, Carol Tyler shifted from making paintings to autobiographical comics. Her first published comics piece appeared in Weirdo in 1986. Underground legend Robert Crumb focused increasingly on autobiography in his 1980s stories in Weirdo magazine. Many other autobiographical shorts would appear in Weirdo by other artists, including his wife, Aline Kominsky Crumb, Carol Tyler, Phoebe Gloeckner (see below in 1990s section), and Dori Seda. In 1987, Sam Glanzman released his WWII graphic memoir A Sailor's Story (Marvel Comics), a more personal extension of his 1970s U. S. S. Stevens war stories. In 1988, Andrea Pazienza releases Pompeo, his last graphic novel, depicting the gradual downfall of a heroin addict (a largely autobiographical character), up to his eventual suicide. Jim Woodring's unusual "autojournal" Jim combined dream art with occasional episodes of realistic autobiography. David Collier, a Canadian ex soldier, published autobiographical and historical comics in Weirdo and later in his series Collier's. In 1987, DC Comics' anthology Wasteland (1987–1989) featured, unusually for a mainstream title, as well as more conventional forms of black comedy and horror, semi autobiographical stories based on the life of co writer Del Close. One of the stories also parodied the autobiographical stories of Harvey Pekar, portraying a version of Pekar's famous appearance on Late Night with David Letterman, in which Pekar's vehement critique of General Electric had earned him a longtime ban from the program. In 1989, John Porcellino started in his long running autobio series King Cat Comics (still ongoing).
1990 жылдар
Автобиографиялық туынды осы кезеңде ағылшын тіліндегі балама комикс саласын дүрліктіріп, супергеройлер туралы әңгімелер американдық негізгі комикс кітаптарында үстемдік танытқандай "ерекше жанрға" айналды. (Балама автобиографиялық комикстің классикалық мысалы, суретшінің кофеханада жалғыз отырғанда, оның бұрынғы қатыны кіріп келгенде туған ұятты жағдайды баяндайды.) Өмірден алынған комикстер мен комикстер де осы кезеңде танымал болды. Дегенмен, көптеген суретшілер кең тақырыптарды зерттеді. Мальталық америкалық Джо Сакко өзінің журналистік комикстерінде кейіпкер ретінде пайда болды, Yahoo (Жеңіліске қадам) және Палестинадан бастап. Антологиялық серияда Денис Эйххорн Пекардың үлгісімен басқалар үшін шын оқиғаларды жазды, бірақ Пекардан өзгеше, күмәнді жыныстық қатынас және зорлық-зомбылық туралы әңгімелерге баса назар аударды. "Шын заттар" әңгімелерінің көп бөлігі Эйххорнның туған штаты Айдахода орын алды. 1993 жылы Эйххорн "Ең үздік жазушы" номинациясы бойынша Eisner сыйлығына ұсынылды, ал оның "Шын заттар" сериясы "Ең үздік үздіксіз серия" және "Ең үздік антология" номинацияларына ие болды. 1994 жылы "Шын заттар" тағы да "Ең үздік антология" номинациясы бойынша Eisner сыйлығына ұсынылды. Америкада 1990 жылдарығы ең танымал мини-комикстердің бірі – Silly Daddy, Джо Чиаппеттаның әке болуы мен ажырасуын кейде реалистік, ал кейде параллель фантастикалық оқиға ретінде бейнеледі. Бұл оқиға жинақталған кітаптарда және веб-комик ретінде жалғасты. "Жұмыс мәселесі", 1993 жыл. Кэрол Тайлер аз төленетін жұмыстармен күресін егжей-тегжейлі сипаттайды. Бұл әңгімелер бастапқыда Street Music Magazine журналында жарияланған. Канадалық Джули Дуцеттің Dirty Plotte (1991–1998) сериясы ерекше фантастика мен арманды комикстердің қоспасы ретінде басталды, бірақ кейіннен My New York Diary деп жиналған автобиографияға қарай жылжыды. Сет (Palookaville), Честер Браун (Yummy Fur, The Playboy, I Never Liked You) және Джо Мэтт (Peepshow) атты үш канадалық дос Солтүстік Америкада автобиографияға қатысты әртүрлі көзқарастарымен жылдам танымал болды. Браун мен Мэтт мастурбация және мұрынды тырнау сияқты ұятты жеке сәттерді бейнелеуімен де танымал болды. Сет шынайы ойдан шығарылған оқиғаларды нақты оқиғалар ретінде ұсынды, бұл жазушыларды алдау үшін емес, әдеби тәсіл ретінде болды. Дегенмен, кейбір оқырмандар осыған алданды. Кит Найттың апталық комикс-жобасы The K Chronicles 1990 жылдардың басында басталды, ол Найттың нәсілдік тарихымен байланысты тақырыптарды, сондай-ақ Найт үшін жеке және жалпы әлемге қатысты ағымдағы оқиғаларды зерттеді. Говард Круздың "Stuck Rubber Baby" (1995) графикалық романы азаматтық құқықтар қақтығысы кезінде Оңтүстікте гей ретінде өткен Круздың жас кезеңін ойдан шығарылған түрде бейнеледі. Фиби Глоекнер Сан-Францискодағы жыныстық қатынас және есірткіге қатысты жасөспірімдік тәжірибелеріне негізделген жартылай автобиографиялық әңгімелер сериясын жазды, олар "Баланың өмірі және басқа да әңгімелер" жинағында жиналды. Кейін ол 2004 жылы "Жас қыздың күнделігі: сөздер мен суреттердегі есеп" атты суреттелген романында осы материалды қайта қарады. Суретші Дэвид Войнарович жазған, Джеймс Ромбергер мен Маргарита Ван Кук суреттеген "Сегіз миль секундына" романы Войнаровичтің өмірі мен ЖҚС эпидемиясына жауабына негізделген. "Дэвид Челси ғашық" графикалық романы автордың Нью-Йорк пен Портлендтегі романтикалық қиындықтарын сипаттайды. Рик Вейч өзінің жиырмасыншы жылдарының тарихын Rare Bit Fiends крипто зоопарк томындағы арман күнделігі арқылы толыққанды айтып берді. Ариэль Шрагтың "Awkward, Definition, Potential, and Likewise" тетралогиясы жоғары мектепте өзінің жыныстық сәйкестігін ашу туралы, ол негізінен орта мектепте оқыған кезде аяқталды. Джим Валентиноның "A Touch of Silver" (Image Comics, 1997) романында оның 1960 жылдардағы бақытсыз жастығы суреттелген. Балаларға арналған кітаптарымен танымал ағылшын суретшісі Реймонд Бриггс өзінің ата-анасының некесі туралы әңгімесін "Этель мен Эрнест" (1998) деп атады. Джеймс Кочалка 1998 жылдан бастап күнделікті өмірін төрт панельдік жолаққа айналдыра бастады, ол Sketchbook Diaries жинағында, кейіннен American Elf веб-комигінде жиналды. Швед мультфильмшісі Мартин Келлерман 1998 жылы автобиографиялық Rocky комиксін шығарды, ол антропоморфты ит пен оның достарының Стокгольмдегі күнделікті өміріне назар аударды. Rocky Келлерманның өміріне негізделген. Комикс содан бері норвег, дат, фин, серб, ағылшын, испан және француз тілдеріне аударылды, жолақ түрінде немесе кітап түрінде жиналды. Сэмюэл Р. Делани жазған, Миа Вольф суреттеген "Bread and Wine: An Erotic Tale of New York" (1999) гей ғылыми-фантастика жазушысының (Делани) үйсіз адаммен танысып, оның серігіне айналуы туралы автобиографиялық графикалық роман. Брайан Майкл Бендис жазған үш томдық американдық комикс "Fortune and Glory" (Oni Press, 1999–2000) автордың Голливудқа сценарий жазу арқылы өту әрекеттері туралы әңгімелейді. Серия үш санат бойынша Eisner сыйлығына ұсынылды.
Autobiographical work took the English speaking alternative comics scene by storm during this period, becoming a "signature genre" in much the way that superhero stories dominated American mainstream comic books. (The stereotypical example of an alternative autobiographical comic recounted the awkward moment which followed when, the cartoonist sitting alone in a coffee shop, their ex girlfriend walks in.) Slice of life comics and comics strips gained popularity during this period as well. However, many artists pursued broader themes. Maltese American Joe Sacco appeared as a character in his journalistic comics, beginning with Yahoo (collected in Notes from a Defeatist) and Palestine. In the anthology series Real Stuff, Dennis Eichhorn followed Pekar's example of writing true stories for others to illustrate, but unlike Pekar, emphasized unlikely tales of sex and violence. Many of the Real Stuff stories took place in Eichhorn's native state of Idaho. In 1993, Eichhorn received an Eisner Award nomination for Best Writer and his Real Stuff series received nominations for both Best Continuing Series and Best Anthology. In 1994, Real Stuff again received an Eisner Award nomination for Best Anthology. One of the most popular self published mini comics of the 1990s in America, Silly Daddy, depicted Joe Chiappetta's parenthood and divorce, sometimes realistically and sometimes in a parallel fantasy story. The story continued in trade paperbacks and as a webcomic. The Job Thing, 1993. Carol Tyler details her troubles with low paying jobs. A collection of stories originally published in Street Music Magazine. Julie Doucet's series Dirty Plotte (1991–1998), from Canada, began as a mix of outlandish fantasy and dream comics, but moved toward autobiography in what was later collected as My New York Diary. A trio of Canadian friends, Seth (Palookaville), Chester Brown (Yummy Fur, The Playboy, I Never Liked You), and Joe Matt (Peepshow), gained rapid renown in North America for their different approaches to autobiography. Brown and Matt were also notorious for depicting embarrassing personal moments such as masturbation and nose picking. Seth created some controversy by presenting realistic fictional stories as if they had actually happened, not as a ploy to fool writers but as a literary technique. However some readers did get fooled. Keith Knight's weekly comic strip The K Chronicles began in the early 1990s, exploring themes relevant to Knight's racial heritage, as well as current events, both personal to Knight and general to the world. Howard Cruse's graphic novel Stuck Rubber Baby (1995) told a fictionalized version of Cruse's young adulthood as a gay man in the South during civil rights conflicts. Phoebe Gloeckner created a series of semi autobiographical stories drawing on her adolescent experiences with sex and drugs in San Francisco, collected in A Child's Life and Other Stories. She later revisited similar material in her 2004 illustrated novel The Diary of a Teenage Girl: An Account in Words and Pictures. Seven Miles a Second, written by painter David Wojnarowicz and illustrated by James Romberger and Marguerite Van Cook, was based on Wojnarowicz's life and his response to the AIDS epidemic. The graphic novel David Chelsea in Love described the eponymous author's romantic difficulties in New York City and Portland. Rick Veitch told the story of his twenties entirely through a dream diary in the Crypto Zoo volume of Rare Bit Fiends. Ariel Schrag's tetralogy Awkward, Definition, Potential, and Likewise, about discovering her sexual identity in high school, was unusual in having been mostly completed while in high school. Jim Valentino's A Touch of Silver (Image Comics, 1997) portrayed his unhappy youth in the 1960s. English artist Raymond Briggs, best known for his children's books, told the story of his parents' marriage in Ethel & Ernest (1998). James Kochalka started to turn his daily life into a daily four panel strip starting in 1998, collected in Sketchbook Diaries, and later in the webcomic American Elf. Swedish cartoonist Martin Kellerman launched the autobiographical comic strip Rocky in 1998, focusing on an anthropomorphic dog and his friends in their everyday life in Stockholm. Rocky is based on Kellerman's own life. The comic has since been translated into Norwegian, Danish, Finnish, Serbian, English, Spanish, and French, either as a running strip or collected in book form. Bread and Wine: An Erotic Tale of New York (1999), written by Samuel R. Delaney and illustrated by Mia Wolff, is an autobiographical graphic novel about a gay science fiction writer (Delaney) meeting a homeless man who becomes his partner. Brian Michael Bendis' three issue American comic book limited series Fortune and Glory (Oni Press, 1999–2000) is the story of the author's attempts to break into Hollywood by writing screenplays for his hardboiled comics (such as Jinx, A. K. A. Goldfish, and Torso). The series was nominated for Eisner Awards in three categories.