Кіріспе

Dragonlance кейіпкері Lord Soth, Қара Гүлдің Шығары (Knight of the Black Rose), Dragonlance және кейінірек Ravenloft фантастикалық әлемдерінде кездесетін ойдан шығарылған тұлға. Ол Кринн әлемінен құлаған Соламнияның рыцарі және өлім рыцарі ретінде бейнеленеді.

Даму

Трейси Хикманның айтуынша, оған Жоғары Клирист мұнарасында шайқасу үшін Жебе батырларына қарсы тұрарлық күшті кейіпкер қажет болды, және Лорд Сот толыққанды тарихы мен мінез-қалпымен бірден оның ойына келді. Лорд Соттың кейіпкер ретіндегі танымалдылығы Dungeons & Dragons ойынының авторлары үшін өлім атты дегенімізді жылдар бойы анықтап берді. Сот Dragon журналының соңғы нөмірінде D&D тарихындағы ең ұлы жаулардың бірі деп аталды.

Талқылау

Соттың Рейвенлофттегі тағдыры пікірталас тудырады. Сот 1988 жылы Кринн әлемінде қайтыс болғаннан кейін, кейіпкер "Равенлофт: Террор әлеміне" көшіп, екінші Рейвенлофт романының басты кейіпкері ретінде тез ұсынылды. Романның алғашқы авторынан мәселе туып, Трейси Хикманға романды жазу мүмкіндігі берілді, бірақ ол TSR компаниясымен арақатынасы нашар болғандықтан бас тартты. Басқа авторлар да ұсыныс жасады, бірақ олардың барлығы Соттың кейіпкеріне үлкен өзгерістер енгізуді ұсынды. Рейвенлофт көркем әдебиетінің редакторы Джим Лоудер бұған келіспеді, себебі Рейвенлофтпен жұмысы аяқталғанда Сотты өзгеріссіз Криннге қайтаруды қалады. Ақырында, Джеймс Лоудерге өзі "Қара гүлдің рыцарі" (1991) романын жазу тапсырылды, ол Сотты Рейвенлофт жартылай әлемімен толыққанды таныстырды. Бұл кітапта Рейвенлофттың тұманы Сот пен Карадокты Кринннен тартып алады, олар шайқасып, Сотқа Ситикус домені беріледі. Соттың Рейвенлофтте үшінші рет пайда болуымен, "Қара гүлдер гүлдегенде" (1995) атты оқиғада, кейіпкер "саяси тұрғыдан ықпалды мәселеге" айналды. Трейси Хикман мен Маргарет Вайс компанияға оралып, Dragonlance-тің жаңа романдарын жазуға кірісті, бірақ Соттың Рейвенлофтте қолданылуына наразы болды. Көптегендердің айтуынша, олар Соттың Рейвенлофтқа бармағанын есептеді, тіпті ол "Жазғы оттың айдаһарлары" (1995) фильмінде эпизодтық рөлде пайда болды, бұл жағдайды одан да күрделендірді. Бірақ Wizards of the Coast Соттың Рейвенлофтқа сапары D&D тарихының канондық бөлігі екенін нақтылады. Сотқа арналған тағы бір Рейвенлофт романы – Лоудер мен Вороника Уитни Робинсонның "Қара гүлдің көлеңкесі" (1999) романы, ол Хикманның тілегі бойынша Сотты Dragonlance әлеміне қайтарды. Лоудерде Сот пен Ситикус домині туралы жарияланбаған әңгімелер мен үшінші роман болғанымен, Wizards of the Coast Рейвенлофт көркем әдебиеті желісін тоқтатты. Лоудер кейін оны 3-ші басылым дәуірінде (2001-2005) White Wolf компаниясына ұсынды, бірақ бұл жоба сәтті болмады. Сотты Хикмандар "Жоғалған айдың айдаһарлары" (2002) романында өлтірді. Вес Шнайдер, "Ван Рихтеннің Рейвенлофт нұсқаулығының" (2021) жетекші дизайнері, кейіпкердің тарихын сақтау үшін 5-ші басылымдық анықтамалық кітапқа Сотты қоспағанын растады. Дегенмен, кітапта кейіпкерге қатысты "бірнеше сілтемелер мен жасырын элементтер" бар.

Шығармалық атрибуттар

Соттың бойы 1,96 метрден жоғары, үстінде ежелгі үлгідегі соламендік толық зәрлі киім бар. Көптеген шайқастардың іздері оның қару-жарағының нәзік әшекейлерін бұзған, патша балықшылары мен раушандардың күрделі өрнектерін жасырған, кеуде қалқанында тек күйген қара раушан қалған, ол Соттың символына айналды. Ұзын күлгін жамылғы иықтарына ауыр түрде ілінген, арт жағынан тізеге дейін сүйреп тұр. Қолғабының үстінде ұзын қара шаш тобы бар, ол да қалған қару-жарағы сияқты ескі және тозыққан. Жамбасында сансыз құрбандардың қанынан қараған қылыш масылған. Өлім салт аттысының өзінен тек қан қызыл екі отты нүкте қақпақтың көздерінен жарқырайды. Оның дауысы түбі жоқ үңгірдің тереңдігінен естілгендей эхоға ұқсайды. Барлық өлім салт аттылары сияқты, Соттың төңірегінде мұздай, діңгек суық аура бар, мінез-құлқы соншалықты қорқынышты, тіпті кендер де қорқуға бейім. Оның қару-жарағының астында ол өте қара сұрдан қара түске дейін терісі бар, ол қолғаптарының біреуін шешкенде, сондай-ақ «Қара раушанның көрінісі» романында, қақпақтың шешіп, Соундс көлінен су ішуге мүмкіндік алғанда көрінеді. Саяхат кезінде Сот көбінесе найзағайға мінеді, қара түсті, отты еңтақтары бар жынды жылқы.

Жауынгерлік

Ол зұлым және барлық тірі жандарға деген терең жеккөрушілікке толы болғанымен, Сот көбінесе Соламдық рыцарь ретінде сақтаған мақтанышының іздерін сақтайды және ар-ожданмен күреседі. Ол ешқашан қарсыласына артынан шабуыл жасамайды, жауы қаруын дайындамай тұрып соққы бермейді. Бірақ, осы фактілерден басқа, Сот – қатыгез жау. Өліктің жиренішті жаратылысы, Соттың адамдық емес күші бар, ол қандай да бір қылыш шеберлігімен күшейе түседі; оны ол бұрынғы Роза рыцары ретінде үйренген. Сот сонымен қатар түрлі сиқырларды қолдана алады, оның ішінде үлкен от шарлары, жауларды басып тастайтын немесе өлтіретін сиқырлы сөздер, мұз қабырғалары, суық шоғыр және т.б. Бір сөзбен, Сот қызыл жолаңның өмірін сөндіре алады (осылайша, «Қуат сөзі: өлтір») немесе бұрын «Жеңілмейтін қала» деп аталған Палантас қаласының зор қақпаларын қиратып жібере алады.

Жоғарғы дәрежелі

Сот Розаның рыцарі, Соламния рыцарларының ең құрметті дәрежесі болды және үйленген. Саяхатында ол эльф ділдарына шабуыл жасайтын огрелер тобына кездесті; Сот ең сұлу ділдар, Сильванести эльфі Изольда Дениссаға ғашық болды және ақырында оны сүйкімділікпен өз тарапына тартып, оны Даргаард қамалына жұртшылықтың да, әйелінің де көзінде дос ретінде әкелді. Соттың әйелі Коррин және оның күтімшісі бала көру үшін колдовщикке барды; колдовщик келісті, бірақ бала Соттың жанының көрінісі болатынын ескертті. Коррин ақырында қорқынышты бала туды, ал Сот әйелінің бір түрлі демонмен қарым-қатынаста болғанын ойлап, оны және баласын өлтірді. Корриннің күтімшісі Соттың жоғары лауазымды тұлғасына Изольданың оның бастығынан жүкті екенін айтты және оны Палантастағы Жоғары Әділет сарайына алып келді. Соттың әйелі мен баласы босанғанда қайтыс болғаны туралы жалғандығын емші Иштван растады, бірақ кейін сот оны Соттың қылмысы туралы шындықты айтуға мәжбүр етті. Өлім жазасынан бұрын Сот Даргаард бекінісіне қашып кетті.

Өлі емес қарғысы

Басқа салт аттылардың қоршауында болған Соттың көңіл-күйі қараңғылап, тіпті ол өзінің жаңа әйелі Изольданы бір рет ұрды. Өзінің қандай адамға айналғанын түсінгенде, ол Паладинге, ал әйелі Мишакалға дұға етті. Мишакал оған болашақты және Истардың мақтаншақ патша-жұбысы Криннге келтіретін құрып жоюды көрсетті. Ол Соттың құрып жоюды тоқтатуға болатынын, бірақ осы әрекетте қаза болатынын білді. Изольда Сотқа көріпкелдігі туралы айтты, ол өзін кешіруге бет бұрды. Истарға жол тартқанда ол үш эльф қызымен кездесті. Олар Соттың санасын әйелінің адалдығына қатысты жалғандықпен улады. Ашуға булыққан Сот іздеуін тоқтатып, құрып жою басталғанда әйелімен кездесті. Оның әйелі мен жаңа туған ұлына люстра құлап, оларды өртке ұшты. Әйелі баласын құтқаруды жалбарып өтінді, бірақ Сот өзі сияқты өсіп-өнуіне жол бермеу үшін өзін тоқтатты. Өмірінің соңында ол оған: «Сен бүгін өлтірген әрбір жанның ғұмырын өмір сүресің», – деп қарғыс айтты. Қарғыс айтылғаннан кейін от бүкіл қамалға тарады, Сотты, оның адал қызметшілерін және қамалдың қалған тұрғындарын құртты. Сот өлім салт аттысына айналды, ал оның ізбасарлары – қаңқа жауынгерлеріне айналды. Үш эльф қызы – әр түн сайын оның ақымақтығын еске түсіретін қарғыспен беншилерге айналды.

Ұңғыма соғысы

Бірнеше ғасырдан кейін зұлым құдайша Тахисис Криннді жаулап алу үшін Найза соғысын бастады және Лорд Соттың оның әскеріне көмектесуін қалады. Сот Тахизиске, ол тек Даргаард қорғанында бір түн тірі қалуға жеткілікті батылдық және күш-қуаты бар Аждаһа жотасына (Тахисистің жоғарғы генералдары) қызмет етуге дайын екенін мәлімдеді. Бұл сынақты тек Көк ханым атанған Аждаһа билеушісі Китира Ут Матар қабылдады. Китира түнде аман қалды және Соттың қызметіне қол жеткізді. Лорд Сот Китираға құнды одақтас болатын. Соттың араласуымен император Ариакас Китираны Вингард науқанындағы жеңілістері үшін өлімге кесуден бас тартылды, сондай-ақ Лаурананы, Жақсы әскерлердің Алтын генералын (Таннис жарты эльфтің жүрегі үшін Китираның романтикалық бәсекелесі) ұрлауда да Соттың үлесі болды. Сот Лоранаға құмар болды, оның жарқын эльф сұлулығы оған Изольдені еске түсірді, сондықтан ол Китирамен келісім жасады: ол Ариакастан Билік Тажын алуға көмектеседі, ал Китира Тахисистен Лорананың жанын Сотқа беруін сұрайды, осылайша ол мәңгілікке онымен бірге өлім-жұдырықта азапталады. Осылайша, Неракадағы Жоғарғы билер кеңесінде Сот тұтқынға алынған Лаурананы, тығыз оралған матадан жасалған коконға қапталған күйінде Китираға жеткізді. Аждаһа жотасы Лорананы коконнан шығарып, Тахисиске сыйға берді, ал Тахисис Сотқа эльф қызының жанын беруге келісім берді. Алайда, Соттың тілегі орындалмады, себебі Таннис жарты эльф император Ариакасты өлтірді, ал Лаурана Дракон армиясы бір-бірімен соғысқанда қашып кетті. Сот осы шайқастар кезінде Китираның Билік Тажына таласқан Жасыл және Қара Аждаһа жоталарын жойды, бірақ Китира Танис пен Лаурананың қашуына рұқсат бергендіктен Лорананың жанын ала алмады. Сот Китираны осы мейірімділік әрекеті үшін қынжырлады, бірақ Китира өлім аттысына оны тек Танистің жүрегінде мәңгілікке сақтау үшін жасағанын айтты, бұл оның Лоранамен қарым-қатынасын мәңгілікке бұзады. Сот бұл жауапты қабылдады, содан кейін Китираға Билік Тажын сыйға берді және оған өмірінің соңына дейін адал қызмет етуге ант берді.

Көк ханымның соғысы

Лорд Сот, Нақтыланған соғыс аяқталғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, Көк ханым соғысында Китиараға тағы да көмектесті. Оның басшылығымен көптеген өлместер (оның ішінде оның қаңқа әскерлері және вивернмен тасымалданатын күймелердегі баншилер) Палантас – Жеңілмеген қаланың қабырғаларын бұзды. Бірақ Соттың жеке мақсаты болды. Ол Китиараға толығымен әуестенді (оның өзімшіл мінезі мен тірі қалуға ұмтылысы оның өлмеген жүрегін қайтадан қоздырды) және оны мәңгілік серігі етуді шешті. Сондықтан Сот, қара эльф сиқырыш, Даламар, шайқас кезінде Китиараны құлатқанда және оның денесін алғанда күтті. Сот Китиараның денесін алғаннан кейін, әскерін Палантастан шығарды. Өлместердің қолдауы болмағандықтан, Китиараның қалған күштері Палантиялықтарға шапшаң жеңілді. Дегенмен, Соттың қызметшісінің бірі, Карадоктың сатқындығынан, оның Китиараның жанын алу жоспары сәтсіз аяқталды. Осы дәуірде "Кринннің Өлім рыцарьлары" атты рөлдік бейне ойыны да пайда болды, онда Сот танымал болды.

Равенлофт

Равенлофт тұмары Соф пен Карадокты Кринннен шайқасқанда алып кетті. Оның жаны Баровия иелігіне жеткізілді; Криннге қайтуды қалаған Сот, иеліктің билеушісі Штрахт фон Заровичтен көмек күтіп іздеді. Штрахт Сотты өз пайдасына қолдануға тырысты, бірақ бұл оған тек қана қызыл айдаһардан айырылды, ол оның қамалдың күзетшілерінің бірі болған. Вистани қызы Магдамен және суыр борсық Азраел Дакпен бірнеше оқиғадан кейін Сот Страдтың Карадокты одан жасырып отырғанын білді. Сот Страдқа үздірілмей шабуылдады, ал вампир өзінің иелігін сақтау үшін Карадокты босатуға мәжбүр болды. Сот кейін Карадокты тұманның шетінде қуып жете алды. Сот Карадоктың рухынан кек алғаннан кейін, Мисттер Равенлофттегі Ситикус иелігін ("эльф тілінде "көлеңкелер елі") оған сыйлады. Оның жаңа қамалы, Недгард Keep (Соламник, мағынасы: "Даргард емес"), Кринндегі Даргардты мазақтап жасалды, ал формасы үнемі өзгеретін болғандықтан Сот әдеттегі әскери тәртібін сақтай алмады. Ұлы қосылу кезінде ол қысқа уақытқа Кринн денесіне оралды. Соттың Ситикустағы тәжірибесі оны көп өзгертпеді. Қорқынышты әлемде болған кезде Сот өзінің өткенінің бір бөлігін қамтитын айна әлемдеріне кірді. Осылайша ол фантазия әлемінде өмір сүріп, өзінен тыс әлемді елемеді. Оның өткен күнәларына қарсы тұрудан бас тартуы және қарғысын қабылдауы Мисттерден босатылуына себеп болды; Сот жай ғана шегініп, босатылғанша Ситикусты елемеді. Оның көтерілу тарихы "Қара гүлдің рыцарі" кітабында, уақытша босатылуының тарихы "Кринн әлемі" кітабында, ал соңғы босатылуының тарихы "Қара гүлдің көлеңкесі" кітабында баяндалған.

Жан соғысы

2002 жылы жарық көрген "Жоғалған Айдың Аждаһасы" кітабында, Криннге қайтып келген соң, Тахизистің таңдалған құлы Мина, Сотты Қара Королеваның әскерлеріне жетекшілік етуге шақыруға тырысты. Сот тым ұзақ уақыт жеке өмір сүрген еді. Оған өзіне келіп, әйелі мен баласына жасаған зұлымдықтарын мойындауға осы уақыт жеткілікті болды. Ол қадірлі құдайдың ұсынысын қабылдамады. Осы құрметсіздік үшін Тахисис ақырғы сыйлық ретінде Сот мырзаға өлімсіздігін қайтарды. Содан кейін Қара Королева оның бекінісін қиратты, оны қираған қиыршықтардың астында қалдырып өлтірді. Құлаған рыцарь абыройын біршама қайта алып, арғы өмірде эльф қызы мен ұлын мәңгі іздейтініне ант берді. Ол осы іздеу арқылы өзін кешіретініне үміттенді.

Қабылдау

Лоран Дэвис io9 сайтында «Лорд Сот – классикалық стильдегі ұлы жаулардың бірі. Зәрлі сауыт киген қайтыс адам жаңалық емес, бірақ Соттың жасаған әсері шынымен қорқынышты, және ол қараңғы ертегіден шыққан қорқынышты тарихпен келеді, оның ішінде әйелін өлтіру және ар-намысын жоғалту бар. Ол тіпті оқиғаның басты жауы емес екені Вайс пен Хикменнің күшті және қорқынышты кейіпкерлерді теңгермеге алу қабілетін көрсетеді». Лорд Сот Game Rant сайтының 2020 жылғы «Dungeons & Dragons әлеміндегі науқандарыңызды керемет ету үшін керек болатын 10 маңызды бейімделген кейіпкер» тізімінде 10-орында болды. Мақалада «Бейімделген кейіпкер ретінде Лорд Сот оқиғаға қатысушылар тобына қарсы тұруға қабілетті қарсылас болуы мүмкін. Лорд Соттың өзіне қызмет ететін қаңқа әскері ғана емес, ол тірі нәрсеге қарап, «Өл!» деп айту арқылы оны өлтіре алады». Лорд Сот 2018 жылғы Screen Rant сайтының «Dungeons & Dragons: Ең күшті 15 жау, рейтинг бойынша» тізімінде 12-орында келді, ал Скотт Бэйрд «Лорд Сот – Dragonlance әлемінен шыққан өлім рыцарі, кейіннен ол өз отанына оралғанға дейін Ravenloft-тың қара мырзаларының бірі болды» деп атап өтті.

Бейне ойындар

Лорд Сот Кринннің Өлім рыцарьдарының басты қарсыласы болды. Computer Gaming World журналындағы ойын туралы жазбада Сот "некрофил" деп сипатталған, ол әлемге қорқынышты салдарлар әкелу үшін бақытсыз мәйітті тірілтуден басқа ештеңеге құмар емес. Лорд Сот Iron & Blood: Warriors of Ravenloft бейне ойынында ойнамайтын кейіпкер ретінде де пайда болады.