Мирон Чарльз Тейлор: Дипломат және кәсіпкер өмірі

Кіріспе

американдық дипломат

бұрын «Myron C. Taylor» деп аталған кеме

Myron Charles Taylor (18 қаңтар, 1874 – 5 мамыр, 1959) – американдық өнеркәсіпші, кейіннен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде және одан кейінгі ең маңызды геосаяси оқиғаларға қатысқан дипломат. Ол сонымен қатар қайырымдылықпен айналысқан, өзі бітірген Корнелл университетіне және басқа да көптеген игілікке жәрдемдескен.

Ерте өмір және мансап

Тейлор Нью-Йорк штатының Лайонс қаласында Уильям Деллинг Тейлор мен Мэри Морган (Андерхилл) Тейлордың отбасында дүниеге келді. Оның әкесі тері өңдеу зауытының иесі және басқарушысы болған. Тейлор 1894 жылы Корнелл құқық мектебін бітірді. Ол Лионға оралып, келесі бес жыл бойы шағын қалада заңгерлік тәжірибе құруға тырысты. Сонымен қатар, ол Нью-Йорк штатының Ассамблеясына демократ ретінде екі рет сайлауға түсті, бірақ екі жолы да жеңіліске ұшырады. 1900 жылы Тейлор Лионнан ағасы Уиллард Андерхилл Тейлорға (Корнелл, А. Б., 1891 жылғы түлек) қосылу үшін Нью-Йорк қаласындағы Уолл-стритке кетті. Оның қызығушылығы корпоративтік құқыққа ауысты, ол DeForest Brothers & DeForest фирмасында жұмыс істеді. Тейлор әкесінің тері зауыты үшін сот ісін жүргізіп, кейіннен АҚШ үкіметімен пошталық қаптар және оларға байланысты өнімдерді жеткізу бойынша келісімшартты жеңіп алды. Тейлордың тоқыма өнеркәсібіндегі әрекеттері мақта нарығына дейін кеңейді, ол қиын жағдайдағы мақта фабрикаларын сатып алуға, еңбек шараларын жақсартуға және қолданылатын технологияны жаңартуға мүмкіндіктерді анықтады. Автомобиль өнеркәсібінің даму әлеуетін сезіп, ол тігін-тоқыма фирмасын құрды, ол шина матасын жеткізуде жетекші компанияға айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде оның зауыттары американ әскери күштерін жабдықтауда маңызды рөл атқарды. Соғыстан кейін ол экономикалық өркендеу мен дағдарыс кезеңін болжай білді және фабрикалардағы барлық үлесінен бас тартты.

U.S. Steel компаниясы

Оның енді айтарлықтай байлығы болғандықтан, ол зейнеткерлікке шыға алатын еді, бірақ Уолл-стриттің екі жетекші банкирінің (Дж. П. Морган, кіші және Джордж Ф. Бейкер) ықпалымен Тейлор U. S. Steel компаниясының қаржысын жақсартуға шақырылды. Бұл бір кезде әлемдегі ең ірі болат өндіруші және ең ірі корпорация болатын. 1925 жылдың 15 қыркүйегінде ол директор және оның ықпалды қаржы комитетінің мүшесі болып сайланды. 1929 жылы комитет төрағасы болды. 1932 жылдың 29 наурызынан 1938 жылдың 5 сәуіріне дейін ол U. S. Steel компаниясының төрағасы және бас атқарушы директоры қызметін атқарды. Ұлы депрессия кезінде ол "Тейлор формуласын" қайта қолданды – өндіріс орындарын жабу немесе сату, корпоративтік құрылымды қайта ұйымдастыру, сондай-ақ компанияның операцияларын және технологиясын жаңарту және модернизациялау. 1937 жылы Тейлор сол кезде Өнеркәсіптік ұйымдар конгресінің (CIO) төрағасы болған жұмысшылардың көшбасшысы Джон Л. Льюиспен келісім жасады. Осы келісім бойынша U. S. Steel компаниясы U. S. Steel жұмыскерлерін өкілдік ету және ұйымдастыру мақсатында CIO еншілес компаниясын мойындауға келісті, бұл тарихи қадамды жасаған алғашқы ірі өнеркәсіптік корпорация болды. Келісімнің негізі кейіннен "Майрон Тейлордың еңбек формуласы" деп аталды, ол компанияның еңбек тұрақтылығы мен ұзақ мерзімді өркендеуін қамтамасыз ету жолдарын анықтады: "Компания өз қызметкерлерінің олардың еркін таңдаған өкілдері арқылы ұжымдық келіссөздер жүргізу құқығын мойындайды. Ол өз қызметкерлерінің кез келген тобының таңдалған өкілдерімен және олардың мүшелерін өкілдік ететін кез келген ұйыммен келіссөздер жүргізеді және келісімшарттар жасасады, бұл еңбек құқығының кез келген ұйымға мүшелікке немесе мүшеліксіздікке байланысты емес және әрбір қызметкердің өзі таңдаған тәсілмен және өкілдер арқылы еркін келіссөздер жүргізу құқығы бар деген қағидатты мойындауға бағынады". Тейлор жақын арада Time, Fortune, Business Week, The New Yorker және The Saturday Evening Post журналдарының мұқабаларында немесе мақалаларында жарияланды. Ол 1956 жылдың 12 қаңтарына дейін директорлар кеңесінен ресми түрде зейнеткерлікке шыққан жоқ. 1929 жылы U. S. Steel компаниясы өзінің жаңа көлдік жүк кемелерінің біріне Myron C. Taylor деген ат берді. Ол 2000 жылы сатылғанға дейін осы атпен жүзіп жүрді.

With his now sizable fortune he could have retired, but at the urging of two leading Wall Street bankers (J. P. Morgan, Jr. and George F. Baker), Taylor was recruited to help turn around the finances of U. S. Steel. It was once the largest steel producer and largest corporation in the world. On September 15, 1925, he was elected a director and member of its powerful finance committee. He became the committee's chairman in 1929. From March 29, 1932, until April 5, 1938, he was U. S. Steel's chairman and chief executive officer. During the Great Depression, he applied the "Taylor Formula" again — closing or selling plants; reorganizing the corporate structure; and upgrading and modernizing the company's operations and technology. One defining moment occurred in 1937, when Taylor struck a deal with labor leader John L. Lewis who, at the time, was head of the Congress of Industrial Organizations (CIO). Through the deal, U. S. Steel agreed to recognize a CIO subsidiary for purposes of representing and organizing U. S. Steel workers, becoming the first major industrial corporation to take this historic step. The basis for the deal later became known as the "Myron Taylor Labor Formula", defining how to bring about labor stability and long term prosperity for the company:"The Company recognizes the right of its employees to bargain collectively through
representatives freely chosen by them without dictation, coercion or intimidation in any form or from any source. It will negotiate and contract with the representatives of any group of its employees so chosen and with any organization as the representative of its members, subject to the recognition of the principle that the right to work is not dependent on membership or non membership in any organization and subject to the right of every employee freely to bargain in such
manner and through such representatives, if any, as he chooses." Taylor soon was featured on the covers of or in articles in Time, Fortune, Business Week, The New Yorker, and The Saturday Evening Post. He did not officially retire from the board until January 12, 1956. U. S. Steel named one of its new lake freighters the Myron C. Taylor in 1929. It sailed under this name until it was sold off in 2000.

Халықаралық істер

1938 жылы шілдеде ол Франциядағы Эвиан-ле-Бенде өткен Эвиан конференциясында АҚШ-ты өкілдік етті. Бұл конференция АҚШ президенті Франклин Д. Рузвельт бастамасымен, Екінші дүниежүзілік соғыс басталуға дейін нацистердің қуғын-сүргінінен қашып келген еврей босқындарының санының артуы мәселесін талқылау үшін шақырылды. Германияның нацистік көшбасшысы Адольф Гитлер еврейлерді Холокост арқылы жаппай қырып-жоюға көшпес бұрын, босқындарды қабылдауға дайын елдерге жіберу мүмкіндігі қарастырылды. АҚШ Мемлекеттік хатшысының орынбасары Самнер Уэллс иммиграция мәселесін қарастыру үшін халықаралық конференция ұсынды. Конференцияға барар алдында Рузвельт Тейлорға: "Саған осы адамдарды жинап әкелу жеткілікті" деген тапсырма берді. Тейлор төраға болып тағайындалды, бірақ иммиграция мәселесінде ешқандай жеңілдікке қол жеткізе алмаса да, босқындар жөніндегі үкіметаралық комитет құру туралы ұсыныс бекітілді.

Папа Пий XII-ге жеке елші

1939 жылдың 22 желтоқсанында Рузвельт Тейлордан "мен үшін ерекше тапсырманы орындауын" сұрады. Тейлордың тағайындалуы 1939 жылдың 23 желтоқсанында жарияланды және 1940 жылдың 28 ақпанында Италияның Рим қаласында бекітілді. Тейлор 1940 жылдан бастап Рузвельт президенттігінің соңына дейін (1945 жылы қайтыс болды) қызмет етті және 1950 жылға дейін президент Гарри С. Трумэннің "жеке өкілі" ретінде жұмыс істеді. Тейлор "бейбітшілік елшісі" және "жеке өкіл" ретінде тағайындалғанмен, 1940 жылдың 13 ақпанында Ватикан тарапынан елші мәртебесіне ие болды. Оның дипломатиялық лауазымға тағайындалуына американдық протестанттық христиан дін өкілдері, оның ішінде методистер, пресвитериандар, лютерандар, баптистер және жетінші күнді адвентистер наразылық білдірді. Олар АҚШ-тың Ватиканмен дипломатиялық қарым-қатынасты сақтауына қарсы болды. Тейлор 1941 жылдың 22 қыркүйегінде Римнен Лиссабон және Лондон арқылы АҚШ-қа қайтып келді. Бастапқыда оған Италияның Германиямен соғысқа қосылуын болдырмау жұмысы тапсырылды. Кейіннен ол Екінші дүниежүзілік соғыстың одақтастарының 1943-1944 жылдары Римді шектеулі түрде бомбалауын, содан кейін тек белгілі бір әскери нысандарды бомбалауын ұсыну арқылы ықпал етті, бұл ежелгі қаланың мәдени мұрасын сақтау мақсатында жасалды. Тейлор кеткеннен кейін Харольд Х. Титтманн кіші іскерлік өкіл ретінде қалды. Жағдайдың шиеленісуіне байланысты, ол 1941 жылдың 13 желтоқсанында Ватикан қаласына көшірілді, осы күні Жапония Перл-Харборды бомбалады және АҚШ Жеростегі державаларға қарсы Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысты. Тейлор 1942 жылдың қыркүйегінде Римге оралды, бірақ сол жылдың қазан айында АҚШ-қа қайта оралды. Кейіннен ол бейтарап Португалияда одақтастардың әскери әуе базасын құру үшін лоббилік жұмыстар жүргізді, нәтижесінде база құрылды. Соғыс аяқталуға жақындағанда және одан кейін Тейлор итальян халқының қажеттіліктерге зор мұқтаждықта екенін мойындады. Ол Италияға көмек көрсету үшін американдық ұйым құрды, ол миллиондаған итальяндықтарға азық-түлік, киім-кешек және дәрі-дәрмекпен қамтамасыз етудің негізгі құралы болды. Ұзақ уақыт ішінде шамамен 6 миллион доллар жиналды және 37 миллион доллардан астам көмек таратылды. Тейлор соғыс аяқталғаннан кейін қызметтен кетуді жоспарлаған. Рузвельт қайтыс болғаннан кейін ол президенттік лауазымға келген Гарри С. Трумэнға көмектесуге келісті. Трумэн Тейлорға "тек Папамен ғана емес, сонымен қатар рухани әлемдегі, саясат және дүниелік істердегі басқа да көшбасшылармен жұмыс істеуді тапсырды, ол өзінің міндетін орындау үшін Еуропаны аралап сапар шегу кезінде". Тейлор 1950 жылдың қаңтарында қызметтен кетті. Трумэн Тейлордың көмекшісі Франклин К. Гоуэнды қайтарды, бұл АҚШ Ватиканмен және оның лауазымды тұлғаларымен қарым-қатынасын азайтуы мүмкін деген болжамдарға әкелді. Протестанттық көшбасшылар АҚШ-тың Ватиканмен қарым-қатынасына қарсылық білдіруді жалғастырды.

On December 22, 1939, Roosevelt asked Taylor "to take on a special mission for me" to be Roosevelt's "personal envoy" to Pope Pius XII. Taylor's appointment was announced on December 23, 1939, and confirmed in Rome, Italy, on February 28, 1940. Taylor served from 1940 throughout the rest of Roosevelt's presidency (his death in 1945) and continued as President Harry S. Truman's "personal envoy" until 1950. Although appointed as a "Peace Ambassador" and "personal envoy", Taylor was extended ambassador status by the Holy See on February 13, 1940. His appointment to that diplomatic position was officially protested by many American Protestant Christian denominations, including Methodists, Presbyterians, Lutherans, Baptists and Seventh day Adventists, who opposed the United States maintaining diplomatic relations with the Vatican. Taylor left Rome on September 22, 1941, flying to Lisbon and London on the way back to the U. S. Initially he was ordered to work to prevent Italy from joining the war with Germany. Later he would be influential in urging limited bombing of Rome in 1943–1944 by the Allies of World War II, and then only of specific military targets, in order to preserve the cultural resources of the ancient city. Harold H. Tittmann Jr. remained as chargé d'affaires after Taylor's departure. Given the rising tensions, he was required to move into Vatican City on December 13, 1941, after the Japanese bombed Pearl Harbor and the US entered World War II against the Axis Powers. Taylor returned to Rome in September 1942, but went back to the US in October of that year. Later, he was able to lobby for an Allied military airbase in neutral Portugal that was ultimately granted. As the war approached its end and afterwards, Taylor recognized the Italian people were in dire need of necessities. He established American Relief for Italy, an organization that became the primary means to provide food, clothing and medicine to millions of suffering Italians. In a short time approximately $6 million in public funds were raised and over $37 million in relief supplies were distributed. Taylor intended to step down after the war ended. Following Roosevelt's death, he agreed to stay on and to help President Harry S. Truman, who succeeded to office. Truman charged Taylor to work "not only with the Pope but with other leaders in the spiritual world and in the world of politics and secular affairs as he travels through Europe in the fulfillment of his mission." Taylor resigned in January 1950. Truman recalled Taylor's assistant, Franklin C. Gowan, prompting speculation that the U. S. would reduce its relations with the Vatican and its officials. Protestant leaders continued to oppose US relations with the Vatican.

Марапаттар

1929 жылы US Steel компаниясының еншілес фирмасы басқаратын көлде жүк тасымалдайтын кеме оның құрметіне "Майрон С. Тейлор" деп аталды. 1948 жылдың 20 желтоқсанында президент Трумэн Тейлорға ерекше көзге көрінген қызметі үшін АҚШ-тың ең жоғары азаматтық наградаларының бірі – "Еңбекке арналған медаль" табыс етті. Тейлор Папа Пий IX орденінің рыцары атағын алды.

Зейнеткерлік

Тейлордың Нью-Йорк штатындағы Локуст-Вэллидегі шағын үйі ағылшын отаршыл атасы капитан Джон Андерхилл құрған ферманың орнында салынған. Андерхилл үйі өртенгеннен кейін зақымданғанда, Тейлор оны бұзбады. Оның орнына, ол сәулетші Харри Т. Линдеберг жобалаған жаңа сыртқы қабырғамен жаңартты. Тейлор Андерхиллге қызығушылық танытып, 1953 жылы Андерхилл зиратының кіреберісіне ескерткіш орнатты және оның мәңгілік күтім-сақтандыруына көмектесу үшін қаржылық қор құрды. Ескерткіште былай жазылған: "Майрон С. Тейлор 1953 жылы анасы Мэри Морган Андерхилл Тейлордың құрметіне орнатты".

Қайырымдылық және қайырымдылық қызметі

1928 жылы Тейлор Корнелл университетіне Корнелл заң мектебі мен заң кітапханасы үшін жаңа ғимарат кешенін салуға 1,5 миллион доллар (қазіргі шақтағы құны) бөлді. Жаңа кеңістік кітапханаға 200 000-нан астам томдық кітаптарды сақтау үшін бес қабатты қойманы мүмкін етті. Салтанатты ашылу 1932 жылдың 15 қазанында Моот-корт залында өтті, содан кейін Оқу залында шәй ішу ұйымдастырылды. Тейлор және оның әйелі Анабель залдың кілттерін сол кездегі Корнелл университетінің президенті Ливингстон Фарранға табыс етті. Зейнетке шыққаннан кейін ол атқарған соңғы жобаларының бірі – 1949 жылы Корнеллге заң мектебінің жанына (оны салуға ол да көмектескен) 1,5 миллион долларлық (қазіргі шақтағы құны) құрылыс салуға арналған сыйлығын бақылау болды. Жаңа ғимарат, Анабель Тейлор залы, оның әйелінің құрметіне аталды және конфессияаралық діни орталық ретінде қызмет ету үшін салынды. Тейлордың қаражаты Майрон Тейлордың сыртқы істер жөніндегі лекцияларын құруға және Чарльз Эванс Хьюз резиденциялық орталығына жұмсалды. Майрон мен Анабель Тейлор Нью-Йорктегі Метрополитен өнер мұражайына бірнеше заттарды сыйға берді немесе кейіннен басқа коллекционерлер берген өнер туындыларына ие болды. Олардың арасында:
бальзамалаушы ретінде Анубис құдайының мүсіні, Птолемей дәуірі, б.з.б. 332-30 жылдары (Мирон және Анабель Тейлорлар 1938 жылы сыйға берді)
«Хризантема букеті», Пьер Огюст Ренуар, 1881 жыл (Тейлор 1937 жылға дейін сатып алды, 1961 жылы Анненбергке сатылды, 2002 жылы Метрополитен өнер мұражайына қалдырылды).

Өлім

Тейлор соңғы жылдарын тыныш өмір сүрді, ешқашан жұртшылықтың мақтауына немесе танылуға ұмтылмады. Оның әйелі, Анабель, 1958 жылдың 12 желтоқсанында қайтыс болды. Ол бес айдан кейін, 1959 жылдың 5 мамырында, Нью-Йорк штатының Манхэттен қаласындағы 70-ші көшедегі үйінде 85 жасында дүние салды. Трумэн осыған орай: "Құрметті Майрон С. Тейлор мен және менің алдыңғы президентім үшін Ватиканмен байланыста үлкен қызметтер атқарды, сол кезде АҚШ сол жақта өкілдік етілгені өте маңызды болды. Шүбәсіз, ол бұл жұмысты одан да жақсы атқара алмаған болар еді. Біз бұл жақсы адамның және қабілетті мемлекеттік қызметкердің өзімшіл еңбегі үшін терең ризашылық білдіруіміз керек" деді.